кеше

BashkirEdit

Ике кеше: ир менән ҡатын

EtymologyEdit

From Old Turkic kiši, from Proto-Turkic *kiĺi (person, human being).

Cognate with Kazakh кiсi (kisi), Karakalpak киси (kisi), Turkish, Azeri kişi, Uzbek kishi, Kyrgyz киши (kişi), Southern Altai кижи (kiži), Khakas кiзi (kĭzĭ), Yakut киһи (kihi, man, person) etc.

PronunciationEdit

  • IPA(key): [kɪ̞ˈʃɪ̞]
  • Hyphenation: ке‧ше

NounEdit

кеше (keše)

  1. human being, person, man
    Бал ашаған кешеләрҙең нервылар системаһының ҡуҙғыусанлығы кәмей, кәйефе, йоҡоһо яҡшыра.
    Bal ašağan kešelärðeñ nervïlar sistemahïnïñ quðğïwsanlïğï kämey, käyefe, yoqoho yaqšïra.
    In people who eat honey, the lability of the nervous system decreases, mood and sleeping improves.
    Миграция ағымына күҙ һалһаҡ, иң күп кеше Урта Азиянан, айырыуса Үзбәкстандан килә.
    Migratsiya ağïmïna küð halhaq, iñ küp keše Urta Aziyanan, ayïrïwsa Üzbäkstandan kilä.
    If we look at the migration flow, most people come from Central Asia, especially from Uzbekistan.
  2. people, human race
    Тап шундай берәҙәк эттәр ваҡ мал һәм ҡош-ҡорт өсөн генә түгел, кеше өсөн дә хәүефле.
    Tap šunday beräðäk ettär vaq mal häm qoš-qort ösön genä tügel, keše ösön dä xäwefle.
    It is this type of stray dogs that are dangerous not only to small cattle and poultry, but also to humans.
  3. a different person, stranger, outsider
    Кешегә соҡор ҡаҙма — үҙең ауырһың.
    Kešegä soqor qaðma — üðeñ awïrhïñ.
    Do not dig a hole for another, (or) you yourself will fall (into it).
    Бәләкәс баланы яман күҙҙән һаҡлып өс йәшкәсә кешегә күрһәтмәгәндәр.
    Bäläkäs balanï yaman küððän haqlïp ös yäškäsä kešegä kürhätmägändär.
    (They) wouldn't show small children to strangers until they were three, so as to guard them from the evil eye.
  4. Auxiliary word with the broad meaning of "person", translates depending on the specific context
    Башҡа дин кешеләре.
    Bašqa din kešeläre.
    Followers of other religions.
    Өйҙә һин ир кеше булып ҡалаһың.
    Öyðä hin ir keše bulïp qalahïñ.
    You will stay at home as the man (of the house).
    Республикалағы һәр өсөнсө эшһеҙ — ауыл кешеһе.
    Respublikalağï här ösönsö ešheð — awïl kešehe.
    Every third unimployed (person) in the republic (of Bashkortostan) is a rural dweller.
    Бөгөнгө көндә ҡул сәғәте ваҡытты ғына түгел, кешенең абруйын да күрһәтеп тора.
    Bögöngö köndä qul säğäte vaqïttï ğïna tügel, kešeneñ abruyïn da kürhätep tora.
    These days, a watch not only shows the time, but also the owner's social status.

DeclensionEdit

SynonymsEdit

See alsoEdit

Last modified on 17 February 2014, at 13:27