सुन्दर
Hindi
Etymology
From Sanskrit सुन्दर (sundara)
Pronunciation
- IPA: [sʊndər]
Adjective
सुन्दर • (sundar) m and f, Urdu spelling: سندر
- beautiful, handsome, pretty, graceful, lovely, good-looking
- इस लड़की का लेख बहुत सुन्दर है।
- This girl's handwriting is very beautiful.
Synonyms
Antonyms
- असुन्दर (asundar)
References
- Hardev Bahri, "Learners' Hindi-English Dictionary", URL accessed on 10-25-2012.
Sanskrit
Etymology
From earlier *sūnara-, from सूनर (sū-nára, “glad, joyous; delightful”), with non-etymological medial -d-.
Adjective
सुन्दर (sundara)
- beautiful, handsome, lovely, charming, agreeable (MBh., Kāv. etc.)
- Mahābhārata, Book IV, 14.30:
- ahaṃ ca te, sundari, dāsavat sthitaḥ
- sadā bhaviṣye vaśa|go, var’|ānane.
- I, too, stand before you as a slave and I will always be obedient, bewitching, lovely-faced lady.
- Mahābhārata, Book IV, 14.30:
- noble (Subh.)
Declension
Masculine a-stem declension of सुन्दर
| Singular | Dual | Plural | |
|---|---|---|---|
| Nominative | सुन्दरः (sundaraḥ) | सुन्दरौ (sundarau) | सुन्दराः (sundarāḥ) |
| Vocative | सुन्दर (sundara) | सुन्दरौ (sundarau) | सुन्दराः (sundarāḥ) |
| Accusative | सुन्दरम् (sundaram) | सुन्दरौ (sundarau) | सुन्दरान् (sundarān) |
| Instrumental | सुन्दरेण (sundareṇa) | सुन्दराभ्याम् (sundarābhyām) | सुन्दरैः (sundaraiḥ) |
| Dative | सुन्दराय (sundarāya) | सुन्दराभ्याम् (sundarābhyām) | सुन्दरेभ्यः (sundarebhyaḥ) |
| Ablative | सुन्दरात् (sundarāt) | सुन्दराभ्याम् (sundarābhyām) | सुन्दरेभ्यः (sundarebhyaḥ) |
| Genitive | सुन्दरस्य (sundarasya) | सुन्दरयोः (sundarayoḥ) | सुन्दराणाम् (sundarāṇām) |
| Locative | सुन्दरे (sundare) | सुन्दरयोः (sundarayoḥ) | सुन्दरेषु (sundareṣu) |
Feminine ī-stem declension of सुन्दर
| Singular | Dual | Plural | |
|---|---|---|---|
| Nominative | सुन्दरी (sundarī) | सुन्दर्यौ (sundaryau) | सुन्दर्यः (sundaryaḥ) |
| Vocative | सुन्दरि (sundari) | सुन्दर्यौ (sundaryau) | सुन्दर्यः (sundaryaḥ) |
| Accusative | सुन्दरीम् (sundarīm) | सुन्दर्यौ (sundaryau) | सुन्दरीः (sundarīḥ) |
| Instrumental | सुन्दर्या (sundaryā) | सुन्दरीभ्याम् (sundarībhyām) | सुन्दरीभिः (sundarībhiḥ) |
| Dative | सुन्दर्यै (sundaryai) | सुन्दरीभ्याम् (sundarībhyām) | सुन्दरीभ्यः (sundarībhyaḥ) |
| Ablative | सुन्दर्याः (sundaryāḥ) | सुन्दरीभ्याम् (sundarībhyām) | सुन्दरीभ्यः (sundarībhyaḥ) |
| Genitive | सुन्दर्याः (sundaryāḥ) | सुन्दर्योः (sundaryoḥ) | सुन्दरीणाम् (sundarīṇām) |
| Locative | सुन्दर्याम् (sundaryām) | सुन्दर्योः (sundaryoḥ) | सुन्दरीषु (sundarīṣu) |
Neuter a-stem declension of सुन्दर
| Singular | Dual | Plural | |
|---|---|---|---|
| Nominative | सुन्दरम् (sundaram) | सुन्दरे (sundare) | सुन्दराणि (sundarāṇi) |
| Vocative | सुन्दर (sundara) | सुन्दरे (sundare) | सुन्दराणि (sundarāṇi) |
| Accusative | सुन्दरम् (sundaram) | सुन्दरे (sundare) | सुन्दराणि (sundarāṇi) |
| Instrumental | सुन्दरेण (sundareṇa) | सुन्दराभ्याम् (sundarābhyām) | सुन्दरैः (sundaraiḥ) |
| Dative | सुन्दराय (sundarāya) | सुन्दराभ्याम् (sundarābhyām) | सुन्दरेभ्यः (sundarebhyaḥ) |
| Ablative | सुन्दरात् (sundarāt) | सुन्दराभ्याम् (sundarābhyām) | सुन्दरेभ्यः (sundarebhyaḥ) |
| Genitive | सुन्दरस्य (sundarasya) | सुन्दरयोः (sundarayoḥ) | सुन्दराणाम् (sundarāṇām) |
| Locative | सुन्दरे (sundare) | सुन्दरयोः (sundarayoḥ) | सुन्दरेषु (sundareṣu) |
Related terms
Noun
सुन्दर (sundara) m
- Clerodendron phlomoides (L.)
- a palace of a particular form (L.)
- name of कामदेव (kāma-deva) (L.)
- name of a serpent-demon (Buddh.)
- name of a son of प्रविलसेन (Pravilasena)
- name of various authors (also with आचार्य (ācārya), कवि (kavi), भट्ट (bhaṭṭa) etc.)
Declension
Masculine a-stem declension of सुन्दर
| Singular | Dual | Plural | |
|---|---|---|---|
| Nominative | सुन्दरः (sundaraḥ) | सुन्दरौ (sundarau) | सुन्दराः (sundarāḥ) |
| Vocative | सुन्दर (sundara) | सुन्दरौ (sundarau) | सुन्दराः (sundarāḥ) |
| Accusative | सुन्दरम् (sundaram) | सुन्दरौ (sundarau) | सुन्दरान् (sundarān) |
| Instrumental | सुन्दरेन (sundarena) | सुन्दराभ्याम् (sundarābhyām) | सुन्दरैः (sundaraiḥ) |
| Dative | सुन्दराय (sundarāya) | सुन्दराभ्याम् (sundarābhyām) | सुन्दरेभ्यः (sundarebhyaḥ) |
| Ablative | सुन्दरात् (sundarāt) | सुन्दराभ्याम् (sundarābhyām) | सुन्दरेभ्यः (sundarebhyaḥ) |
| Genitive | सुन्दरस्य (sundarasya) | सुन्दरयोः (sundarayoḥ) | सुन्दरानाम् (sundarānām) |
| Locative | सुन्दरे (sundare) | सुन्दरयोः (sundarayoḥ) | सुन्दरेषु (sundareṣu) |
References
- Sir Monier Monier-Williams, A Sanskrit-English dictionary etymologically and philologically arranged with special reference to cognate Indo-European languages, Oxford: Clarendon Press, 1898, page 1227
- Etymologisches Woerterbuch des Altindischen, Manfred Mayrhofer, v. II p. 740, v. III p. 516
