Last modified on 17 May 2014, at 00:41

Appendix:Swadesh lists for Tupi-Guarani languages

English Tupinambá
Nhe'êngatú, Tupynãmbá
Guarani
Avañe'ë, Paraguáigua Guarani
(Modern)

Ava Guarani

Ache jau
1 I ixé, xe che [[]] [[]]
2 you endé, nde nde
3 he a'e, i ha'e, i
4 we îandé (+ 2nd person); oré (− 2nd person) ñande (+ 2nd person); ore (− 2nd person)
5 you pe'ẽ, pe peẽ, pe
6 they a'e, i ha'ekuéra, hikúai (post-verbal)
7 this [[]] ko
8 that [[]] pe
9 here ikê, ko'ápe
10 there bõ,abõ upépe
11 who abape mávapa
12 what mba'epe mba'épa
13 where umá mamópa
14 when saê araka'épa
15 how pupê mba'éichapa
16 not inti, ti ani .../ nd....i /nd...iri
17 all paûá pa
18 many tiba, etá eta (h-, r-)heta,reta / -ita
19 some [[]] mbovy
20 few [[]] mbovy
21 other ambué ambue
22 one oîepé peteĩ
23 two mokõi mokõi
24 three mosapyr mbohapy
25 four irundyk irundy
26 five xepó ambó po
27 big asu tuicha, guasu
28 long puku puku
29 wide [[]] pe
30 thick anama kyra
31 heavy poxýi pohýi
32 small mirim,mirĩ michĩ
33 short akitã mbyky
34 narrow mbé po'i
35 thin tapi pererĩ
36 woman kuñã kuña
37 man
(adult male)
abá kuimba'e
38 man
(human being)
abá tekove
39 child kunumĩ (obs:kurumin in Nheengatu, uirá mitã'i
40 wife t-embir-eko tembireko (h-r)
41 husband mena ména
42 mother sy sy
43 father tuba túva,túa, ru
44 animal soo mymba, tymba
45 fish pirá pira
46 bird guirá, gra guyra
47 dog îaguara jagua
48 louse mukirãna [[]]
49 snake mbóia, boi mbói
50 worm miñoka taso
51 tree ibirá yvyra
52 forest kaá ka'aguy
53 stick [[]] pokoka
54 fruit ibá yva
55 seed si ta'ỹi
56 leaf [[]] togue
57 root apó (-t) tapo
58 bark ibapé [[]]
59 flower potira, mbotyra yvoty
60 grass kaapim, kapi ka'a, ñana
61 rope [[]]
62 skin pira pire
63 meat [[]] so'o
64 blood ugûy (-t) tuguy
65 bone kanga kangue
66 fat (n.) kaba, karaku ñandy
67 egg [[]] tupi'a
68 horn [[]] jepoka
69 tail [[]] tuguái
70 feather aba tague
71 hair aba áva
72 head a, akanga akã
73 ear ñambi nambi
74 eye essá (-t) tesa (t-,h-,r-) tesa, hesa, resa
75 nose tin
76 mouth îuru juru
77 tooth ãia (-t), tanhia tãi
78 tongue [[]]
79 fingernail [[]] pyapẽ
80 foot pi py
81 leg etimã tetyma, hetyma, retyma
82 knee [[]] [[]]
83 hand po
84 wing pepó pepo
85 belly [[]] [[]]
86 guts [[]] py'akue
87 neck aîura ajúra
88 back [[]] ape
89 breast kama káma
90 heart ñiã, piá, pya ñe'ã
91 liver [[]] py'akue
92 drink i-u -'u
93 eat u karu, -'u
94 bite su'u su'u
95 suck [[]] pyte
96 spit [[]] ndyvu
97 vomit [[]] guele'e
98 blow [[]] peju
99 breathe [[]] pytuhẽ
100 laugh puká (intr.) puka (a)
101 see epîak (s-) (trans.) echa (h-) (a)
102 hear endub (s-) (trans.) endu (h-) (a)
103 know kuab (trans.) kuaa (ai)
104 think [[]] mo'ã
105 smell [[]] hetũ
106 fear sykyîé (intr.) kyhyje (a)
107 sleep ker (intr.) ke (a)
108 live ikobé / ekobé (t-) (intr.) kove (ai)
109 die manõ / e'õ (t-) (intr.) mano (a)
110 kill îuká (trans.) juka (a)
111 fight momaran ñorairõ (a)
112 hunt [[]] [[]]
113 hit [[]] japete
114 cut [[]] kytỹ
115 split boboka [[]]
116 stab [[]] kutu (ai)
117 scratch [[]] karãi
118 dig [[]] jo'o
119 swim 'ytab (intr.) yta (a)
120 fly (v.) bebé (intr.) veve (a)
121 walk gûatá (intr.) guata (a)
122 come îur / ur (t-) (intr.) ju (a)
123 lie moúba ty
124 sit gûapyk (intr.) guapy (a)
125 stand 'am pu'ã
126 turn baka pyryrỹi
127 fall 'ar -'a
128 give me'eng (trans.) me'ẽ (a)
129 hold [[]] reko
130 squeeze [[]] jopy
131 rub [[]] kyty
132 wash [[]] johéi
133 wipe [[]] ky'a'o
134 pull [[]] nohẽ
135 push [[]] muaña
136 throw [[]] ty
137 tie [[]] ñapytĩ
138 sew [[]] mbovyvy
139 count papar (trans.) papa (ai)
140 say 'e -e
141 sing nhe'engar (intr.) purahéi (a)
142 play [[]] ñembosarái
143 float [[]] vevýi
144 flow [[]] syry
145 freeze [[]] To'ysâ,Ro'ysâ, Ho'ysâ (case distintion)
146 swell [[]] [[]]
147 sun kûarasy kuarahy
148 moon îasy jasy
149 star îasytatá mbyja
150 water 'y y
151 rain amana ama
152 river 'y ysyry
153 lake upaba ypa
154 sea paranã para
155 salt îukyra juky
156 stone itá ita
157 sand ybyku'i yvyku'i
158 dust [[]] yvytimbo
159 earth yby yvy
160 cloud ybatinga arai
161 fog [[]] tatatína
162 sky ybaka yvága
163 wind ybytu yvytu
164 snow [[]] yrypy'a
165 ice [[]] yrypy'a
166 smoke atatinga (t-), petima tatatĩ, timbo
167 fire atá (t-) ata (t-)
168 ash [[]] kusugue, tanimbu
169 burn kay kái
170 road pe ape (t-)
171 mountain ybytyra yvyty
172 red pytang, pirang pytã
173 green oby (s-) sa'yky
174 yellow îub sa'yju
175 white ting morotĩ
176 black un (s-) ũ (h-)
177 night pytuna pyhare
178 day 'ara ára
179 year seîxu, akaîu ary
180 warm [[]] haku
181 cold ro'y ro'y
182 full enysem (s-) enyhẽ (h-)
183 new pysasu pyahu
184 old wera tuja
185 good katu porã, pupu
186 bad aíb vai
187 rotten îuk tuju
188 dirty ky'á ky'a
189 straight [[]] [[]]
190 round a, puã apu'a
191 sharp [[]] haimbe
192 dull [[]] [[]]
193 smooth [[]] sỹi
194 wet [[]] hykue
195 dry [[]]
196 correct [[]] hekopete, porâ
197 near piri âguĩ
198 far apuê, apê mombyry
199 right [[]] akatúape
200 left [[]] asúpe
201 at -pe -pe
202 in pupé (inside of) -pe, pýpe (inside of)
203 with ndibé, irúnamo, irumo (company); pupé (instrument) ndive, ndie, ndi (company)
204 and none; y(in Nheengatu via Portuguese) ha
205 if saê ... rõ
206 because mahy, saê ajeve
207 name era (t-) éra (t-, h-, r-)(téra, réra, héra)
Swadesh lists
Individual languages

Afrikaans – Albanian – Antillean Creole – Arabic (standard) (p), Egyptian Arabic (p), Palestinian Arabic (p), Tunisian Arabic (t) – Armenian (t,p) – Aromanian – Bangala – Bashkir – Basque – Belarusian – Breton – Bulgarian (t) – Burmese (t,p) – Catalan – Chechen – Chinese: Cantonese, Gan (p), Mandarin (t,p), Min Nan (Amoy) (p), Old Chinese (p) – Czech – Danish – Dutch (p) – Egyptian (Middle)  – Esperanto (p) – Estonian – Finnish – Fiji Hindi – Fijian – French (p) – Frisian (West) – Friulian – Georgian (t,p) – German (p) – Greek (modern) (p), Greek (ancient) – Guaraní – Haida – Haitian Creole – Hausa – Hawaiian – Hindi (t) – Hittite – Hmong (White) (p) – Hungarian – Icelandic – Indonesian – Interlingue – Irish (p) – Istro-Romanian – Italian (p) – Japanese (t) – Kashubian – Khmer (p) – Korean (t) – Kurdish – Latin – Latvian – Lingala – Lingua Franca Nova – Lithuanian – Luwian – Macedonian (t) – Malagasy – Malay – Maltese – Megleno-Romanian – Mongolian (t) – Old Portuguese (p) – Ossetian (p) – Polish (p) – Portuguese (p) – Proto-Indo-European – Purepecha – Quechua – Romani – Romanian – Russian (p) – Sanskrit (t) – Scottish Gaelic – Serbo-Croatian – Sinhalese – Slovenian – Spanish (p) – Sranan – Swahili – Swedish – Tagalog – Tajik (t) – Tahitian – Thai (t) – Tocharian B – Tok Pisin – Turkish – Ukrainian – Vietnamese – Walloon – Zulu

Language families and family branches

Afro-Asiatic – Algonquian – Altaic – Araucanian – Austro-Asiatic – Australian – Austronesian – Baltic – Baltic-Finnic – Bantu – Celtic – Dené–Yeniseian – Dravidian – Frisian – Germanic – Hokan – Iberian – Italian – Indo-Iranian – Indo-Iranian (extended) – Mayan – Muskogean – Niger–Congo – Oto-Manguean – Paleosiberian – Penutian – Romance – Sino-Tibetan – Slavic – Siouan – Tai–Kadai – Tibeto-Burman – Tupi–Guarani – Turkic – Uralic – Uto-Aztecan

The list may also include: (t) the transcription in Latin characters; (p) the phonetic transcription