մայր

ArmenianEdit

PronunciationEdit

Etymology 1Edit

Learned borrowing from Old Armenian մայր (mayr). The inherited form is մեր (mer).

Alternative formsEdit

  • մեր (mer)colloquial, dialectal

NounEdit

մայր (mayr)

  1. mother
DeclensionEdit
Derived termsEdit

Etymology 2Edit

Learned borrowing from Old Armenian մայր (mayr).

NounEdit

մայր (mayr)

  1. cedar
DeclensionEdit
Derived termsEdit

Etymology 3Edit

From Old Armenian մայր (mayr).

NounEdit

մայր (mayr)

  1. Only used in մայր մտնել (mayr mtnel)
Related termsEdit

Old ArmenianEdit

Etymology 1Edit

From Proto-Indo-European *méh₂tēr.

NounEdit

մայր (mayr)

  1. mother
    մայր անասնոցmayr anasnocʿdam, mother
    մայր թռչնոցmayr tʿṙčʿnocʿmother, hen
    մեծ մայրmec mayrgrandmother
    մայր լեզուmayr lezumother tongue
    մայր լինելmayr linelto be a mother
    կորուսանել զմայր իւրkorusanel zmayr iwrto lose one's mother
    ազնիւ, գորովագութ մայրazniw, gorovagutʿ mayrgood, tender mother
    անպիտան, չար մայրanpitan, čʿar mayrbad, ill-natured mother
    մայր վանից, մարց պետmayr vanicʿ, marcʿ petabbess, prioress
    մայր հասարակացmayr hasarakacʿour common mother, earth
    մայր եկեղեցի, եկեղեցեացmayr ekełecʿi, ekełecʿeacʿmother church; cathedral, basilic
    մայր քաղաքացmayr kʿałakʿacʿmetropolis, capital
  2. (figuratively) mother, author, cause, source, spring, rise
    անգործութիւնն է մայր ամենային ախտիցangorcutʿiwnn ē mayr amenayin axticʿidleness is the mother of all vice
  3. (post-Classical) matrix, mould
DeclensionEdit
Derived termsEdit
Related termsEdit
DescendantsEdit
  • Armenian: մայր (mayr), մեր (mer)

Etymology 2Edit

Of uncertain origin. Different from the above sense of “mother”, despite the folk etymology that the Sun went to its “mother” after sunset.

Alternative formsEdit

NounEdit

մայր (mayr)

  1. darkness
    մայր արեւուmayr arewuthe west, sun-set
    ի մայր դարձուցանելi mayr darjucʿanelto put out, to extinguish or blow out
    թաղիլ ի մայրն ամենեցունtʿałil i mayrn amenecʿunto return to mother earth
    արեգակն ի մայրն դառնայր/մտանէրaregakn i mayrn daṙnayr/mtanērthe sun was setting
Derived termsEdit
DescendantsEdit

Etymology 3Edit

The wood of the tree մայր (mayr) was used as a building material. The basic meaning is ‘timber, wood’, derived from Proto-Indo-European *meh₂ter-yeh₁-, a derivative of *méh₂tēr (mother), in the sense of “source”. Cognate with Latin materia and Old Armenian մայրի (mayri).

NounEdit

մայր (mayr)

  1. cedar
    մայր Լիբանանուmayr LibananuCedrus libani
    Hyponym: սարդ (sard)
  2. pine
  3. juniper, Juniperus macrocarpa
    • 5th century, Bible, 2 Chronicles 2.8:
      Եւ տացես բերել ինձ փայտս սարոյն մայր և կաղամախ ի Լիբանան լեռնէ, զի մեք գիտեմք, եթէ տեղեկացեալ են ծառայք քո ընտրել հարկանել իջուցանել փայտս ի Լիբանան լեռնէ։
      Ew tacʿes berel inj pʿayts saroyn mayr ew kałamax i Libanan leṙnē, zi mekʿ gitemkʿ, etʿē tełekacʿeal en caṙaykʿ kʿo əntrel harkanel iǰucʿanel pʿayts i Libanan leṙnē.
  4. (attributive) of cedarwood, cedrine
Usage notesEdit

In 2 Paralipomenon corresponds to Ancient Greek ἄρκευθος (árkeuthos, juniper) in a set of three tree names, but this correspondence is not conclusive.

DeclensionEdit
Derived termsEdit
DescendantsEdit

ReferencesEdit

  • Petrosean, H. Matatʿeay V. (1879), “մայր”, in Nor Baṙagirkʿ Hay-Angliarēn [New Dictionary Armenian–English], Venice: S. Lazarus Armenian Academy
  • Awetikʿean, G.; Siwrmēlean, X.; Awgerean, M. (1836–1837), “մայր”, in Nor baṙgirkʿ haykazean lezui [New Dictionary of the Armenian Language] (in Old Armenian), Venice: S. Lazarus Armenian Academy
  • Łazarean, Ṙ. S. (2000), “մայր”, in Tʿosunean G. B., editor, Grabari baṙaran [Dictionary of Old Armenian] (in Armenian), Yerevan: University Press
  • Ačaṙean, Hračʿeay (1971–1979), “մայր”, in Hayerēn armatakan baṙaran [Armenian Etymological Dictionary] (in Armenian), 2nd edition, a reprint of the original 1926–1935 seven-volume edition, Yerevan: University Press
  • Martirosyan, Hrach (2010) Etymological Dictionary of the Armenian Inherited Lexicon (Leiden Indo-European Etymological Dictionary Series; 8), Leiden, Boston: Brill, page 447–449