շահնշահ
See also: Շահնշահ
Armenian
editEtymology
editLearned borrowing from Middle Armenian շահնշահ (šahnšah), from Persian شاهنشاه (šâhanšâh).
Pronunciation
edit- (Eastern Armenian) IPA(key): /ʃɑhənˈʃɑh/, [ʃɑhənʃɑ́h]
- (Western Armenian) IPA(key): /ʃɑhənˈʃɑh/, [ʃɑhənʃɑ́h]
Noun
editշահնշահ • (šahnšah)
- (historical) shahanshah (title given to the rulers of ancient Persia and sometimes of Armenia)
- 1882, Raffi, Davitʻ Bek [Davit Bek] :
- […] պարսից շահնշահը Բայինդուր իշխանի անպարտելի ուժի համար նրան բաթման-ղլիճ տիտղոս էր տվել, որ նշանակում է` մի բաթմանի ծանրությամբ թուր կրող։
- […] parsicʻ šahnšahə Bayindur išxani anparteli uži hamar nran batʻman-ġlič titġos ēr tvel, or nšanakum ē` mi batʻmani canrutʻyamb tʻur kroġ.
- ...the Persian shahanshah had granted the title batman-ghlich [batman-kılıç] to prince Bayindur for his invincible strength, which means "bearing a sword weighing one batman".
- […] պարսից շահնշահը Բայինդուր իշխանի անպարտելի ուժի համար նրան բաթման-ղլիճ տիտղոս էր տվել, որ նշանակում է` մի բաթմանի ծանրությամբ թուր կրող։
- 1896, Muratsan, Gevorg Marzpetuni :
- Այս ամենից հետո` ամիրան ուղարկում է շահնշահին արժանավայել ընծաներ, որոնց և խնդրում է ընդունել` իբր իսկական հավաստիք դեպի հայոց ազգն ու թագավորը ունեցած յուր անկեղծ բարեկամության։
- Ays amenicʻ heto` amiran uġarkum ē šahnšahin aržanavayel əncaner, oroncʻ ew xndrum ē əndunel` ibr iskakan havastikʻ depi hayocʻ azgn u tʻagavorə unecʻac yur ankeġc barekamutʻyan.
- After all of this the amir sends becoming gifts to the shahanshah and asks to accept them as a genuine token of his sincere friendship to the Armenian nation and king.
- Այս ամենից հետո` ամիրան ուղարկում է շահնշահին արժանավայել ընծաներ, որոնց և խնդրում է ընդունել` իբր իսկական հավաստիք դեպի հայոց ազգն ու թագավորը ունեցած յուր անկեղծ բարեկամության։
- 1988, Tadevos Hakobyan, Ani mayrakʻałakʻ [Capital Ani] :
- 961 թվականին Բագրատունի Աշոտ 3-րդը, որ կրում էր Ողորմած մականունը, Անիում, հանդիսավոր պայմաններում օծվում է Հայոց թագավոր՝ «շահնշահ» (թագավորաց թագավոր) տիտղոսով։
- 961 tʻvakanin Bagratuni Ašot 3-rdə, or krum ēr Oġormac makanunə, Anium, handisavor paymannerum ōcvum ē Hayocʻ tʻagavor, “šahnšah” (tʻagavoracʻ tʻagavor) titġosov.
- In the year 961 Ashot III Bagratuni, who bore the byname Merciful, was solemnly anointed in Ani as the king of Armenia with the title "shahanshah" (king of kings).
- 961 թվականին Բագրատունի Աշոտ 3-րդը, որ կրում էր Ողորմած մականունը, Անիում, հանդիսավոր պայմաններում օծվում է Հայոց թագավոր՝ «շահնշահ» (թագավորաց թագավոր) տիտղոսով։
Declension
edit i-type, animate (Eastern Armenian)
singular | plural | |||
---|---|---|---|---|
nominative | շահնշահ (šahnšah) | շահնշահներ (šahnšahner) | ||
dative | շահնշահի (šahnšahi) | շահնշահների (šahnšahneri) | ||
ablative | շահնշահից (šahnšahicʻ) | շահնշահներից (šahnšahnericʻ) | ||
instrumental | շահնշահով (šahnšahov) | շահնշահներով (šahnšahnerov) | ||
locative | — | — | ||
definite forms | ||||
nominative | շահնշահը/շահնշահն (šahnšahə/šahnšahn) | շահնշահները/շահնշահներն (šahnšahnerə/šahnšahnern) | ||
dative | շահնշահին (šahnšahin) | շահնշահներին (šahnšahnerin) | ||
1st person possessive forms (my) | ||||
nominative | շահնշահս (šahnšahs) | շահնշահներս (šahnšahners) | ||
dative | շահնշահիս (šahnšahis) | շահնշահներիս (šahnšahneris) | ||
ablative | շահնշահիցս (šahnšahicʻs) | շահնշահներիցս (šahnšahnericʻs) | ||
instrumental | շահնշահովս (šahnšahovs) | շահնշահներովս (šahnšahnerovs) | ||
locative | — | — | ||
2nd person possessive forms (your) | ||||
nominative | շահնշահդ (šahnšahd) | շահնշահներդ (šahnšahnerd) | ||
dative | շահնշահիդ (šahnšahid) | շահնշահներիդ (šahnšahnerid) | ||
ablative | շահնշահիցդ (šahnšahicʻd) | շահնշահներիցդ (šahnšahnericʻd) | ||
instrumental | շահնշահովդ (šahnšahovd) | շահնշահներովդ (šahnšahnerovd) | ||
locative | — | — |
References
edit- “շահնշահ”, in Žamanakakicʻ hayocʻ lezvi bacʻatrakan baṙaran [Explanatory Dictionary of Contemporary Armenian] (in Armenian), Yerevan: Academy Press, 1969–1980
Middle Armenian
editEtymology
editFrom Persian شاهنشاه (šâhanšâh). Compare also Old Armenian շահանշահ (šahanšah).
Noun
editշահնշահ • (šahnšah) (genitive singular շահնշահի)
Descendants
edit- Armenian: շահնշահ (šahnšah)
References
edit- Ġazaryan, Ṙuben, Avetisyan, Henrik (2009) “շահնշահ”, in Miǰin hayereni baṙaran [Dictionary of Middle Armenian] (in Armenian), 2nd edition, Yerevan: University Press, page 584ab
Categories:
- Armenian terms borrowed from Middle Armenian
- Armenian learned borrowings from Middle Armenian
- Armenian terms derived from Middle Armenian
- Armenian terms derived from Persian
- Armenian terms with IPA pronunciation
- Armenian lemmas
- Armenian nouns
- Armenian terms with historical senses
- Armenian terms with quotations
- hy:Monarchy
- Middle Armenian terms borrowed from Persian
- Middle Armenian terms derived from Persian
- Middle Armenian lemmas
- Middle Armenian nouns
- axm:Monarchy