ArmenianEdit

EtymologyEdit

From Old Armenian լոք (lokʿ).

PronunciationEdit

NounEdit

լոք (lokʿ)

  1. (dialectal) Alternative form of լոքո (lokʿo)

DeclensionEdit


Old ArmenianEdit

 
Silurus glanis

EtymologyEdit

The origin is unknown.

Note that Karabakh dialect լօ̈քյ (lō̈kʿy)[1] and Georgian ლოქო (loko)[2] mean both "catfish" and "sluggish, clumsy, doltish", the latter sense being comparable to Chagatai لوك(lük, fat, heavy; one-humped camel),[3] Turkish lök (heavy, awkward; male camel),[4] Persian لوک(lok, a sort of burden-bearing camel having very little hair; weak, silly, mean, contemptible; one who crawls on hands and knees)[5][6].

Possibly related to Kazakh лақа (laqa), Uzbek laqqa / лаққа, Karakalpak ылақа (ylaqa), Turkmen лакга / lakga, Azerbaijani naqqa, naxa, Tajik лаққа (laqqa), Mongolian лах (lah, catfish) and various other Eurasian names for large fish.[7][8][9]

Catfish is found in the river Araks and other rivers of the Ararat Plain. It is the largest fish of Armenia.

NounEdit

լոք (lokʿ)

  1. wels catfish, sheatfish, Silurus glanis
    • c. 600 CEc. 670 CE, Anania Širakacʿi, Yałags harcʿman ew lucman [On Questions and Solutions] Exercise 10:[3]
      Լոք մի կալան ի Մարմետի ի գետն յԵրասխ․ եւ ես կշռեցի զնա եւ գտաւ գլուխն չորս մասն ամենայն կշռոյն եւ տուտն Զ, եւ մէջքն ՃԽ լիտր։ Արդ գիտեա՛, թէ ընդ ամենայն քանի՞ լիտր էր։
      Lokʿ mi kalan i Marmeti i getn yErasx; ew es kšṙecʿi zna ew gtaw gluxn čʿors masn amenayn kšṙoyn ew tutn Z, ew mēǰkʿn ČX litr. Ard giteá, tʿē ənd amenayn kʿani? litr ēr.
      They caught a catfish in Marmet in the river Araxes; I weighed it and the head was the fourth part of the total weight and the tail the sixth [part] and the middle part [was] 140 լիտր (litr). Now find out how many լիտր (litr) was it in total.
    • c. 600 CEc. 670 CE, Anania Širakacʿi, Yałags harcʿman ew lucman [On Questions and Solutions] Solution of Exercise 10:[4]
      Լեալ էր լոքն (var. լոգն) ՄԽ լիտր։
      Leal ēr lokʿn (var. logn) MX litr.
      The catfish was 240 լիտր (litr).
    • 8th century, Stepʿannos Siwnecʿi, Meknutʿiwn Kʿerakanin [Commentary on Grammar] :[10]
      Իսկ առասական է, այսինքն, տեսակաւոր անուն, որ զհասարակական ինչ էութիւն ասէ, որպէս մարդ կամ ձի կամ ոչխար կամ արջառ եւ այսպիսիք ամենայն ազգ կենդանեաց, աճականաց, եւ անաճից։ Եւ վասն այնորիկ ասէ հասարակական զայսոսիկ, զի ի սոցանէ բաժանին մի մի անհատ գոյացութիւնք՝ Մարկոս, Ադամ, հայր, որդի, թոռն, խնձորի, տանձի, մանուշակ, շուշան, տլփին, սղոցն, դալն, լոքն, բիլն, կապոյտն, ովկի<ա>ն։ Իսկ սեռականաւ իմն այս ի բազումս կոտորի, որք են առասականք, եւ այսք են սեռքն․ կենդանի, տունկ, բոյս, ոչ կենդանի, աճական, անաճ, ցամաքային, ջրային, երկնային, հրային, աւդային, թեւաւոր, թռչուն, գազան, չորքոտանի, սողուն, լուղակ, զեռուն, խոտաբուտ, ձեռնընդեղ, վայրենի, քանզի ամենեքին սոքա ի բազում տեսակս բաժանին, զորս առասական ասէ։
      Isk aṙasakan ē, aysinkʿn, tesakawor anun, or zhasarakakan inčʿ ēutʿiwn asē, orpēs mard kam ji kam očʿxar kam arǰaṙ ew ayspisikʿ amenayn azg kendaneacʿ, ačakanacʿ, ew anačicʿ. Ew vasn aynorik asē hasarakakan zaysosik, zi i socʿanē bažanin mi mi anhat goyacʿutʿiwnkʿ, Markos, Adam, hayr, ordi, tʿoṙn, xnjori, tanji, manušak, šušan, tlpʿin, słocʿn, daln, lokʿn, biln, kapoytn, ovki<a>n. Isk seṙakanaw imn ays i bazums kotori, orkʿ en aṙasakankʿ, ew ayskʿ en seṙkʿn; kendani, tunk, boys, očʿ kendani, ačakan, anač, cʿamakʿayin, ǰrayin, erknayin, hrayin, awdayin, tʿewawor, tʿṙčʿun, gazan, čʿorkʿotani, sołun, lułak, zeṙun, xotabut, jeṙnəndeł, vayreni, kʿanzi amenekʿin sokʿa i bazum tesaks bažanin, zors aṙasakan asē.

DescendantsEdit

Further readingEdit

  • Ačaṙean, Hračʿeay (1973), “լոք”, in Hayerēn armatakan baṙaran [Dictionary of Armenian Root Words] (in Armenian), volume II, 2nd edition, reprint of the original 1926–1935 seven-volume edition, Yerevan: University Press, page 305ab, misidentifying with cuttlefish, considering the origin unknown
  • Ananyan, Vaxtʿang (1975) Hayastani kendanakan ašxarhə [The fauna of Armenia] (in Armenian), volume V, Yerevan: Hayastan, pages 282–297
  • Awetikʿean, G.; Siwrmēlean, X.; Awgerean, M. (1836), “լոք”, in Nor baṙgirkʿ haykazean lezui [New Dictionary of the Armenian Language] (in Old Armenian), volume I, Venice: S. Lazarus Armenian Academy, page 904a, misidentifying with cuttlefish
  • Dadikyan, M. G. (1971) Hayastani jknerə [The Fish of Armenia]‎[5] (in Armenian), Yerevan: Academy Press, pages 201–203, 212
  • Dalʹ, S. K. (1954) Životnyj mir Armjanskoj SSR. Tom I. Pozvonočnyje životnyje [The Fauna of Armenian SSR. Volume I. Vertebrate animals] (in Russian), Yerevan: Academy Press, page 311
  • J̌ahukyan, Geworg (2010), “լոք”, in Vahan Sargsyan, editor, Hayeren stugabanakan baṙaran [Armenian Etymological Dictionary] (in Armenian), Yerevan: Asoghik, page 304a, considering the origin unknown~
  • Kerestedjian, Bedros (1969), “լօքօ”, in Étude philologique et lexicographique : de 6000 mots et noms arméniens avec des comparaisons de 100.000 mots de 900 langues et des données historiques et géographiques publ., avec une introd., par Kerest Haig avec des index des 900 langues et des 300 auteurs consultés et une liste des errata (in French), reprint of the 1945 London edition, Amsterdam: Philo Press, →ISBN, page 171
  • Łazarean, Ṙ. S. (2000), “լոք”, in Tʿosunean G. B., editor, Grabari baṙaran [Dictionary of Old Armenian] (in Armenian), volume I, Yerevan: University Press, page 543b

ReferencesEdit

  1. ^ Sargsyan, Armen Yu. (2013), “լօք”, in Łarabałi barbaṙi baṙaran [Dictionary of the Karabakh Dialect] (in Armenian), Yerevan: Edit Print, →ISBN, page 257b
  2. ^ Rayfield, Donald, editor (2006), “ლოქო”, in A Comprehensive Georgian–English Dictionary, London: Garnett Press
  3. ^ Courteille, Abel Pavet de (1870) Dictionnaire turk-oriental[1] (in French), Paris: Imprimerie Impériale, page 494
  4. ^ Nişanyan, Sevan (2002–), “lök”, in Nişanyan Sözlük
  5. ^ Steingass, Francis Joseph (1892), “لوك”, in A Comprehensive Persian–English dictionary, London: Routledge & K. Paul, page 1132
  6. ^ Doerfer, Gerhard (1975) Türkische und mongolische Elemente im Neupersischen [Turkic and Mongolian Elements in New Persian] (Akademie der Wissenschaften und der Literatur: Veröffentlichungen der Orientalischen Kommission; 21) (in German), volume IV, Wiesbaden: Franz Steiner Verlag, pages 18–19
  7. ^ Lindberg, G. U.; Gerd, A. S. (1972) Slovarʹ nazvanij presnovodnyx ryb SSSR na jazykax narodov SSSR i jevropejskix stran na jazykax narodov SSSR i jevropejskix stran [Dictionary of the names of freshwater fish of the USSR on the languages of the peoples of the USSR and European countries] (in Russian), Leningrad: Nauka, § 14.2.1, pages 210–211
  8. ^ Tenišev E. R., editor (1984) Sravnitelʹno-istoričeskaja grammatika tjurkskix jazykov: Fonetika [Comparative Historical Grammar of Turkic Languages: Phonology] (in Russian), volume I, Moscow: Nauka, page 346
  9. ^ Starostin, Sergei; Dybo, Anna; Mudrak, Oleg (2003), “*lak`a ( ~ -k-)”, in Etymological dictionary of the Altaic languages (Handbuch der Orientalistik; VIII.8), Leiden, New York, Köln: E.J. Brill
  10. ^ Adoncʿ, Nikołayos (2008) Erker. hat. G., Hayerenagitakan usumnasirutʿyunner [Works. Volume III, Armenian Language Studies]‎[2] (in Armenian), Yerevan: University Press, pages 207–208
  11. ^ Siabandov, S.; Čʿačʿan, A. (1957), “լոքո”, in Hay-kʿrderen baṙaran [Armenian–Kurdish Dictionary], Yerevan: State Press of Armenia (HayPetHrat), page 145a