պանիր
Armenian
editEtymology
editFrom Old Armenian պանիր (panir).
Pronunciation
edit- (Eastern Armenian) IPA(key): /pɑˈniɾ/, [pɑníɾ]
- (Western Armenian) IPA(key): /bɑˈniɾ/, [bɑníɾ]
Audio (Eastern Armenian): (file) - Hyphenation: պա‧նիր
Noun
editպանիր • (panir)
Declension
edit i-type, inanimate (Eastern Armenian)
singular | plural | |||
---|---|---|---|---|
nominative | պանիր (panir) | պանիրներ (panirner) | ||
dative | պանրի (panri) | պանիրների (panirneri) | ||
ablative | պանրից (panricʻ) | պանիրներից (panirnericʻ) | ||
instrumental | պանրով (panrov) | պանիրներով (panirnerov) | ||
locative | պանրում (panrum) | պանիրներում (panirnerum) | ||
definite forms | ||||
nominative | պանիրը/պանիրն (panirə/panirn) | պանիրները/պանիրներն (panirnerə/panirnern) | ||
dative | պանրին (panrin) | պանիրներին (panirnerin) | ||
1st person possessive forms (my) | ||||
nominative | պանիրս (panirs) | պանիրներս (panirners) | ||
dative | պանրիս (panris) | պանիրներիս (panirneris) | ||
ablative | պանրիցս (panricʻs) | պանիրներիցս (panirnericʻs) | ||
instrumental | պանրովս (panrovs) | պանիրներովս (panirnerovs) | ||
locative | պանրումս (panrums) | պանիրներումս (panirnerums) | ||
2nd person possessive forms (your) | ||||
nominative | պանիրդ (panird) | պանիրներդ (panirnerd) | ||
dative | պանրիդ (panrid) | պանիրներիդ (panirnerid) | ||
ablative | պանրիցդ (panricʻd) | պանիրներիցդ (panirnericʻd) | ||
instrumental | պանրովդ (panrovd) | պանիրներովդ (panirnerovd) | ||
locative | պանրումդ (panrumd) | պանիրներումդ (panirnerumd) |
i-type, inanimate (Western Armenian)
singular | plural | |||
---|---|---|---|---|
nominative | պանիր (panir) | պանիրներ (panirner) | ||
dative | պանիրի (paniri) | պանիրներու (panirneru) | ||
ablative | պանիրէ (panirē) | պանիրներէ (panirnerē) | ||
instrumental | պանիրով (panirov) | պանիրներով (panirnerov) | ||
definite forms | ||||
nominative | պանիրը/պանիրն (panirə/panirn) | պանիրները/պանիրներն (panirnerə/panirnern) | ||
dative | պանիրին (panirin) | պանիրներուն (panirnerun) | ||
ablative | պանիրէն (panirēn) | պանիրներէն (panirnerēn) | ||
instrumental | պանիրովը/պանիրովն (panirovə/panirovn) | պանիրներովը/պանիրներովն (panirnerovə/panirnerovn) | ||
1st person possessive forms (my) | ||||
nominative | պանիրս (panirs) | պանիրներս (panirners) | ||
dative | պանիրիս (paniris) | պանիրներուս (panirnerus) | ||
ablative | պանիրէս (panirēs) | պանիրներէս (panirnerēs) | ||
instrumental | պանիրովս (panirovs) | պանիրներովս (panirnerovs) | ||
2nd person possessive forms (your) | ||||
nominative | պանիրդ (panird) | պանիրներդ (panirnerd) | ||
dative | պանիրիդ (panirid) | պանիրներուդ (panirnerud) | ||
ablative | պանիրէդ (panirēd) | պանիրներէդ (panirnerēd) | ||
instrumental | պանիրովդ (panirovd) | պանիրներովդ (panirnerovd) |
Derived terms
editհալած պանիր (halac panir)
Old Armenian
editEtymology
editAn Iranian borrowing. Compare Middle Persian pnyl (panīr, “cheese”), Persian پنیر (panir, “cheese”).
Noun
editպանիր • (panir)
- cheese
- գործել, մածուցանել պանիր ― gorcel, macucʻanel panir ― to make cheese; to curdle milk
- 5th century, Yovhan Mandakuni, Čaṙkʻ [Sermons] :
- Այլ գինի և իւղ, ձու, ձուկն, պանիր, կոգի, կաղտի, բածին, շճուկ, կաթն, խեր, և ձկանմորէ, զայս բնաւ ամենևին չէ օրէն և ոչ վայել է ճաշակել ամենայն ումեք, մեծի և փոքու, արդարոյ և մեղաւորի։
- Ayl gini ew iwł, ju, jukn, panir, kogi, kałti, bacin, ščuk, katʻn, xer, ew jkanmorē, zays bnaw amenewin čʻē ōrēn ew očʻ vayel ē čašakel amenayn umekʻ, meci ew pʻokʻu, ardaroy ew meławori.
- Այլ գինի և իւղ, ձու, ձուկն, պանիր, կոգի, կաղտի, բածին, շճուկ, կաթն, խեր, և ձկանմորէ, զայս բնաւ ամենևին չէ օրէն և ոչ վայել է ճաշակել ամենայն ումեք, մեծի և փոքու, արդարոյ և մեղաւորի։
Usage notes
editIn some compounds there appears a parasitic -դ- (-d-), e.g. պանդրեմ (pandrem); for this compare dialectal մանդր (mandr), ծանդր (candr), ծունդր (cundr).
Declension
edito-type
singular | plural | ||
---|---|---|---|
nominative | պանիր (panir) | պանիրք (panirkʻ) | |
genitive | պանրոյ (panroy) | պանրոց (panrocʻ) | |
dative | պանրոյ (panroy) | պանրոց (panrocʻ) | |
accusative | պանիր (panir) | պանիրս (panirs) | |
ablative | պանրոյ (panroy) | պանրոց (panrocʻ) | |
instrumental | պանրով (panrov) | պանրովք (panrovkʻ) | |
locative | պանիր (panir) | պանիրս (panirs) | |
post-classical |
i-a-type or i-type
singular | plural | ||
---|---|---|---|
nominative | պանիր (panir) | պանիրք (panirkʻ) | |
genitive | պանրի (panri) | ? | |
dative | պանրի (panri) | ? | |
accusative | պանիր (panir) | պանիրս (panirs) | |
ablative | պանրէ (panrē) | ? | |
instrumental | ? | ? | |
locative | պանրի (panri) | պանիրս (panirs) | |
the instrumental singular and the genitive/dative/instrumental plural are not attested, which does not allow determining whether the word followed an i-type or an i-a-type declension post-classical a genitive singular պանտրի (pantri) with a parasitic -տ- (-t-) is also attested |
Derived terms
edit- պանդրաջուր (pandraǰur)
- պանդրեմ (pandrem)
- պանդրուտու (pandrutu)
- պանրանամ (panranam)
- պանրուտէ (panrutē)
- պանրուտի (panruti)
Descendants
edit- Armenian: պանիր (panir)
References
edit- Petrosean, Matatʻeay (1879) “պանիր”, in Nor Baṙagirkʻ Hay-Angliarēn [New Dictionary Armenian–English], Venice: S. Lazarus Armenian Academy
- Awetikʻean, G., Siwrmēlean, X., Awgerean, M. (1836–1837) “պանիր”, in Nor baṙgirkʻ haykazean lezui [New Dictionary of the Armenian Language] (in Old Armenian), Venice: S. Lazarus Armenian Academy
- Ačaṙean, Hračʻeay (1971–1979) “պանիր”, in Hayerēn armatakan baṙaran [Armenian Etymological Dictionary] (in Armenian), 2nd edition, a reprint of the original 1926–1935 seven-volume edition, Yerevan: University Press
Categories:
- Armenian terms inherited from Old Armenian
- Armenian terms derived from Old Armenian
- Armenian terms with IPA pronunciation
- Armenian terms with audio links
- Armenian lemmas
- Armenian nouns
- hy:Cheeses
- Old Armenian terms borrowed from Iranian languages
- Old Armenian terms derived from Iranian languages
- Old Armenian lemmas
- Old Armenian nouns
- Old Armenian terms with usage examples
- Old Armenian terms with quotations
- xcl:Cheeses