trzem
Old Polish
editAlternative forms
editEtymology
editInherited from Proto-Slavic *termъ. First attested in the 14th century.
Pronunciation
editNoun
edittrzem m animacy unattested
- (attested in Lesser Poland) chamber, conclave
- 1939 [end of the 14th century], Ryszard Ganszyniec, Witold Taszycki, Stefan Kubica, Ludwik Bernacki, editors, Psałterz florjański łacińsko-polsko-niemiecki [Sankt Florian Psalter][1], Krakow: Zakład Narodowy imienia Ossolińskich, z zasiłkiem Sejmu Śląskiego [The Ossoliński National Institute: with the benefit of the Silesian Parliament], pages 64, 4:
- Blogoslawoni, iegosz ies wibral y przyøl, przebiwacz bødze w trzemech twogich (in atriis tuis)
- [Błogosławiony, jegoż jeś wybrał i przyjął, przebywać będzie w trzemiech twojich (in atriis tuis)]
- cenacle (dining room on the first floor)
- Middle of the 15th century, Rozmyślanie o żywocie Pana Jezusa[5], page 521:
- A on yem vkaze vyelyka vslana na vyschey cząsczy, czvsch na trzemye (ipse ostendit vobis cenaculum magnum stratum Luc 22, 12), podlug obyczaya zydovskyego, *ktorys czynyly trzemy na vyrzchv, gdzyez vyeczerzaly, a na dolye loznycze (in superiori parte domus faciebant Palaestini cenacula, inferius autem cubicula)
- [A on jem ukaże [sień] wieliką, usłaną na wyszej części [domu], czusz na trzemie (ipse ostendit vobis cenaculum magnum stratum Luc 22, 12), podług obyczaja żydowskiego, ktor[z]yż czynili trzemy na wirzchu, gdzież wieczerzali, a na dole łożnice (in superiori parte domus faciebant Palaestini cenacula, inferius autem cubicula)]
- (figuratively, attested in Greater Poland) the human body
- 1916 [second half of the 15th century], Stanisław Słoński, editor, Psałterz puławski[6], Greater Poland, page 18 arg:
- Ten ps[alm] powyada, yze Kristus w dzewyczy trzeem wszedw, odpuszczy czlowyeku tagemne grzechy
- [Ten ps[alm] powiada, iże Krystus w dziewiczy trzem wszedw odpuści człowieku tajemne grzechy]
Descendants
edit- Middle Polish: trzem
References
edit- B. Sieradzka-Baziur, Ewa Deptuchowa, Joanna Duska, Mariusz Frodyma, Beata Hejmo, Dorota Janeczko, Katarzyna Jasińska, Krystyna Kajtoch, Joanna Kozioł, Marian Kucała, Dorota Mika, Gabriela Niemiec, Urszula Poprawska, Elżbieta Supranowicz, Ludwika Szelachowska-Winiarzowa, Zofia Wanicowa, Piotr Szpor, Bartłomiej Borek, editors (2011–2015), “trzem”, in Słownik pojęciowy języka staropolskiego [Conceptual Dictionary of Old Polish] (in Polish), Kraków: IJP PAN, →ISBN