उत्स

SanskritEdit

Alternative scriptsEdit

EtymologyEdit

From Proto-Indo-European *úd-so-s, from *wed- (water; to be wet). Cognate with Old Armenian գետ (get, river). Also related to उदन् (udan) and उदक (udaka) which see for more cognates.

PronunciationEdit

NounEdit

उत्स (útsam

  1. a spring, fountain, water-source
    • c. 1700 BCE – 1200 BCE, Ṛgveda 5.57.1:
      आ रुद्रास इन्द्रवन्तः सजोषसो हिरण्यरथाः सुविताय गन्तन ।
      इयं वो अस्मत्प्रति हर्यते मतिस्तृष्णजे न दिव उत्सा उदन्यवे ॥
      ā rudrāsa indravantaḥ sajoṣaso hiraṇyarathāḥ suvitāya gantana .
      iyaṃ vo asmatprati haryate matistṛṣṇaje na diva utsā udanyave .
      Of one accord, with Indra, O ye Rudras, come borne on your golden car for our prosperity.
      An offering from us, this hymn is brought to you, like heavenly springs unto one who thirsts for water.
  2. (figuratively) a cloud

DeclensionEdit

Masculine a-stem declension of उत्स (útsa)
Singular Dual Plural
Nominative उत्सः
útsaḥ
उत्सौ
útsau
उत्साः / उत्सासः¹
útsāḥ / útsāsaḥ¹
Vocative उत्स
útsa
उत्सौ
útsau
उत्साः / उत्सासः¹
útsāḥ / útsāsaḥ¹
Accusative उत्सम्
útsam
उत्सौ
útsau
उत्सान्
útsān
Instrumental उत्सेन
útsena
उत्साभ्याम्
útsābhyām
उत्सैः / उत्सेभिः¹
útsaiḥ / útsebhiḥ¹
Dative उत्साय
útsāya
उत्साभ्याम्
útsābhyām
उत्सेभ्यः
útsebhyaḥ
Ablative उत्सात्
útsāt
उत्साभ्याम्
útsābhyām
उत्सेभ्यः
útsebhyaḥ
Genitive उत्सस्य
útsasya
उत्सयोः
útsayoḥ
उत्सानाम्
útsānām
Locative उत्से
útse
उत्सयोः
útsayoḥ
उत्सेषु
útseṣu
Notes
  • ¹Vedic

DescendantsEdit

  • Dardic:
    • Kalasha: uts (spring)
    • Khowar: اُڅ(uts, spring)