խորշակ
Armenian
editEtymology
editLearned borrowing from Old Armenian խորշակ (xoršak).
Pronunciation
edit- (Eastern Armenian) IPA(key): /χoɾˈʃɑk/, [χoɾʃɑ́k]
- (Western Armenian) IPA(key): /χoɾˈʃɑɡ/, [χoɾʃɑ́ɡ]
Noun
editDeclension
edit i-type, inanimate (Eastern Armenian)
singular | plural | |||
---|---|---|---|---|
nominative | խորշակ (xoršak) | խորշակներ (xoršakner) | ||
dative | խորշակի (xoršaki) | խորշակների (xoršakneri) | ||
ablative | խորշակից (xoršakicʻ) | խորշակներից (xoršaknericʻ) | ||
instrumental | խորշակով (xoršakov) | խորշակներով (xoršaknerov) | ||
locative | խորշակում (xoršakum) | խորշակներում (xoršaknerum) | ||
definite forms | ||||
nominative | խորշակը/խորշակն (xoršakə/xoršakn) | խորշակները/խորշակներն (xoršaknerə/xoršaknern) | ||
dative | խորշակին (xoršakin) | խորշակներին (xoršaknerin) | ||
1st person possessive forms (my) | ||||
nominative | խորշակս (xoršaks) | խորշակներս (xoršakners) | ||
dative | խորշակիս (xoršakis) | խորշակներիս (xoršakneris) | ||
ablative | խորշակիցս (xoršakicʻs) | խորշակներիցս (xoršaknericʻs) | ||
instrumental | խորշակովս (xoršakovs) | խորշակներովս (xoršaknerovs) | ||
locative | խորշակումս (xoršakums) | խորշակներումս (xoršaknerums) | ||
2nd person possessive forms (your) | ||||
nominative | խորշակդ (xoršakd) | խորշակներդ (xoršaknerd) | ||
dative | խորշակիդ (xoršakid) | խորշակներիդ (xoršaknerid) | ||
ablative | խորշակիցդ (xoršakicʻd) | խորշակներիցդ (xoršaknericʻd) | ||
instrumental | խորշակովդ (xoršakovd) | խորշակներովդ (xoršaknerovd) | ||
locative | խորշակումդ (xoršakumd) | խորշակներումդ (xoršaknerumd) |
Old Armenian
editAlternative forms
editEtymology
editA Middle Iranian borrowing. Compare Manichaean Parthian 𐫍𐫇𐫢𐫀𐫃 (hwšʾg /hōšāg/, “hot wind, parching wind”, literally “drying”), which is from the same root as Persian خوشیدن (xošidan, “to grow dry; to shrivel; to burn, parch”). To explain the -որ- (-or-) a contamination with a reflex of Proto-Iranian *húHar (“sun”) is assumed.
Aghwan 𐕀𐕒𐔽𐔰𐕣 (xoˁak) and Old Georgian ხორშაკი (xoršaḳi), Georgian ხორშა (xorša), are from the same source.
Noun
editխորշակ • (xoršak)
- hot wind, parching wind
- 5th century, Bible, Deuteronomy 28.22:[1]
- Հարցէ զքեզ Տէր տարակուսանօք եւ ջերմամբ եւ սարսռով․ եւ խթիւք եւ երկիղիւ եւ խորշակաւ եւ գունով․ եւ հալածեսցեն զքեզ մինչեւ կորուսցեն զքեզ
- Harcʻē zkʻez Tēr tarakusanōkʻ ew ǰermamb ew sarsṙov; ew xtʻiwkʻ ew erkiłiw ew xoršakaw ew gunov; ew halacescʻen zkʻez minčʻew koruscʻen zkʻez
- Translation by Brenton Septuagint Translation
- May the Lord strike you with difficulty and fever and cold and irritation and murder and with blight and paleness, and they shall pursue you until they destroy you.
- Հարցէ զքեզ Տէր տարակուսանօք եւ ջերմամբ եւ սարսռով․ եւ խթիւք եւ երկիղիւ եւ խորշակաւ եւ գունով․ եւ հալածեսցեն զքեզ մինչեւ կորուսցեն զքեզ
Usage notes
edit- In Deuteronomy, translates Ancient Greek ἀνεμοφθορία (anemophthoría).
- In Job, translates Ancient Greek καύσων (kaúsōn).
Declension
editi-a-type
singular | plural | ||
---|---|---|---|
nominative | խորշակ (xoršak) | խորշակք (xoršakkʻ) | |
genitive | խորշակի (xoršaki) | խորշակաց (xoršakacʻ) | |
dative | խորշակի (xoršaki) | խորշակաց (xoršakacʻ) | |
accusative | խորշակ (xoršak) | խորշակս (xoršaks) | |
ablative | խորշակէ (xoršakē) | խորշակաց (xoršakacʻ) | |
instrumental | խորշակաւ (xoršakaw) | խորշակաւք = խորշակօք (xoršakawkʻ = xoršakōkʻ) | |
locative | խորշակի (xoršaki) | խորշակս (xoršaks) |
Derived terms
edit- բազմախորշակ (bazmaxoršak)
- խորշակագնաց (xoršakagnacʻ)
- խորշակախառն (xoršakaxaṙn)
- խորշակահար (xoršakahar)
- խորշակահարութիւն (xoršakaharutʻiwn)
- խորշակայեղց (xoršakayełcʻ)
- խորշակաչոր (xoršakačʻor)
- խորշակառ (xoršakaṙ)
- խորշակասուն (xoršakasun)
Descendants
edit- → Armenian: խորշակ (xoršak) (learned)
References
edit- ^ Cox, Claude E. (1981) The Armenian translation of Deuteronomy (Armenian texts and studies; 2)[1], University of Pennsylvania: Scholars Press, pages 184–185
- ^ Cox, Claude E. (2006) Armenian Job: reconstructed Greek text, critical edition of the Armenian with English translation (Hebrew University Armenian studies; 8), Leuven – Paris – Dudley, MA: Peeters, pages 180–181
Further reading
edit- Awetikʻean, G., Siwrmēlean, X., Awgerean, M. (1836–1837) “խորշակ”, in Nor baṙgirkʻ haykazean lezui [New Dictionary of the Armenian Language] (in Old Armenian), Venice: S. Lazarus Armenian Academy
- Ačaṙean, Hračʻeay (1973) “խորշ”, in Hayerēn armatakan baṙaran [Armenian Etymological Dictionary] (in Armenian), 2nd edition, a reprint of the original 1926–1935 seven-volume edition, volume II, Yerevan: University Press, page 410b, unaware of the Middle Persian form tentatively connects with Biblical Hebrew חרישי (xarīšī, “perhaps sultry”), a hapax occurring in Jonah 9:8
- Gippert, Jost (2009) “An Etymological Trifle”, in Werner Sundermann et al., editors, Exegisti monumenta. Festschrift in Honour of Nicholas Sims-Williams (Iranica; 17)[2], Wiesbaden: Harrassowitz, pages 127–140
- Gippert, Jost (2017) “Armeno-Albanica II: Exchanging doves”, in Bjarne Simmelkjær Sandgaard Hansen et al., editors, Usque ad radices: Indo-European studies in honour of Birgit Anette Olsen (Copenhagen Studies in Indo-European; 8)[3], Copenhagen: Museum Tusculanum Press, page 181
- Korn, Agnes, Durkin-Meisterernst, Desmond (2009) “Parthian seen from a Balochi Perspective”, in Studia Iranica, volume 38, number 1, , pages 9–10
- Korn, Agnes, Olsen, Birgit Anette (2012) “On Armenian -agin: additional evidence for a third West Middle Iranian dialect?”, in Münchener Studien zur Sprachwissenschaft[4], volume 66, number 2, pages 208–209
- Olsen, Birgit Anette (1999) The noun in Biblical Armenian: origin and word-formation: with special emphasis on the Indo-European heritage (Trends in linguistics. Studies and monographs; 119), Berlin, New York: Mouton de Gruyter, pages 245, 885
- Petrosean, Matatʻeay (1879) “խորշակ”, in Nor Baṙagirkʻ Hay-Angliarēn [New Dictionary Armenian–English], Venice: S. Lazarus Armenian Academy
Categories:
- Armenian terms borrowed from Old Armenian
- Armenian learned borrowings from Old Armenian
- Armenian terms derived from Old Armenian
- Armenian terms with IPA pronunciation
- Armenian lemmas
- Armenian nouns
- Armenian literary terms
- hy:Wind
- Old Armenian terms borrowed from Middle Iranian languages
- Old Armenian terms derived from Middle Iranian languages
- Old Armenian lemmas
- Old Armenian nouns
- Old Armenian terms with quotations
- xcl:Wind