կամուրջ
Armenian
editEtymology
editFrom Old Armenian կամուրջ (kamurǰ).
Pronunciation
edit- (Eastern Armenian) IPA(key): /kɑˈmuɾd͡ʒ/, [kɑmúɾd͡ʒ]
- (Western Armenian) IPA(key): /ɡɑˈmuɾt͡ʃ/, [ɡɑmúɾt͡ʃʰ]
Audio (Eastern Armenian): (file) - Hyphenation: կա‧մուրջ
Noun
editկամուրջ • (kamurǰ)
Declension
edit i-type, inanimate (Eastern Armenian)
singular | plural | |||
---|---|---|---|---|
nominative | կամուրջ (kamurǰ) | կամուրջներ (kamurǰner) | ||
dative | կամուրջի (kamurǰi) | կամուրջների (kamurǰneri) | ||
ablative | կամուրջից (kamurǰicʻ) | կամուրջներից (kamurǰnericʻ) | ||
instrumental | կամուրջով (kamurǰov) | կամուրջներով (kamurǰnerov) | ||
locative | կամուրջում (kamurǰum) | կամուրջներում (kamurǰnerum) | ||
definite forms | ||||
nominative | կամուրջը/կամուրջն (kamurǰə/kamurǰn) | կամուրջները/կամուրջներն (kamurǰnerə/kamurǰnern) | ||
dative | կամուրջին (kamurǰin) | կամուրջներին (kamurǰnerin) | ||
1st person possessive forms (my) | ||||
nominative | կամուրջս (kamurǰs) | կամուրջներս (kamurǰners) | ||
dative | կամուրջիս (kamurǰis) | կամուրջներիս (kamurǰneris) | ||
ablative | կամուրջիցս (kamurǰicʻs) | կամուրջներիցս (kamurǰnericʻs) | ||
instrumental | կամուրջովս (kamurǰovs) | կամուրջներովս (kamurǰnerovs) | ||
locative | կամուրջումս (kamurǰums) | կամուրջներումս (kamurǰnerums) | ||
2nd person possessive forms (your) | ||||
nominative | կամուրջդ (kamurǰd) | կամուրջներդ (kamurǰnerd) | ||
dative | կամուրջիդ (kamurǰid) | կամուրջներիդ (kamurǰnerid) | ||
ablative | կամուրջիցդ (kamurǰicʻd) | կամուրջներիցդ (kamurǰnericʻd) | ||
instrumental | կամուրջովդ (kamurǰovd) | կամուրջներովդ (kamurǰnerovd) | ||
locative | կամուրջումդ (kamurǰumd) | կամուրջներումդ (kamurǰnerumd) |
Alternative forms
editReferences
edit- ^ Orengo, Alessandro (2019) “Il ԲԱՌ ԳԻՐԳ ՏԱԼԻԱՆԻ Un dizionario armeno-italiano del XVII secolo”, in U. Bläsing, J. Dum-Tragut, T.M. van Lint, editors, Armenian, Hittite, and Indo-European Studies: A Commemoration Volume for Jos J.S. Weitenberg (Hebrew University Armenian Studies; 15), Leuven: Peeters, page 229
Old Armenian
editEtymology
editProbably akin to Ancient Greek γέφυρα (géphura), Hattic 𒄩𒄠𒈬𒊒𒊀 (ḫa-am-mu-ru-waₐ /ḫamuruwa, ḫammuruwa, ḫāmuruwaₐ/, “beam”), Georgian კიპორჭი (ḳiṗorč̣i, “log that serves as a bridge”), possibly also Abkhaz ахәыблы (axʷəblə), ах'әбылры (ax̣ʷbəlrə, “crossbeam”). The nature of relationship and the ultimate origin are uncertain.
Noun
editկամուրջ • (kamurǰ)
- bridge
- 5th century, Agatʻangełos, Patmutʻiwn Hayocʻ [History of the Armenians] 206:[1]
- Արդ՝ ելեալ դահճապետն պարծելով՝ չարամահ առնել զնա, եւ ետ հանել զնոսա շղթայիւք ի քաղաքէն ընդ դուռն հարաւոյ, ընդ կողմն պողոտային որ հանէր ի Մեծամօրի կամուրջն, ի տեղին յայն, ուր սովոր էին սպանանել զամենայն մահապարտս, ի ճախճախուտ տեղի մի, մօտ ի պարկէն փոսին որ շուրջ գայր զքաղաքաւն։ Եւ վարեցին չորս չորս ցիցս միում միում ի նոցանէն։
- Ard, eleal dahčapetn parcelov, čʻaramah aṙnel zna, ew et hanel znosa šłtʻayiwkʻ i kʻałakʻēn ənd duṙn harawoy, ənd kołmn połotayin or hanēr i Mecamōri kamurǰn, i tełin yayn, ur sovor ēin spananel zamenayn mahaparts, i čaxčaxut tełi mi, mōt i parkēn pʻosin or šurǰ gayr zkʻałakʻawn. Ew varecʻin čʻors čʻors cʻicʻs mium mium i nocʻanēn.
- Translation by Robert W. Thomson
- So the chief-executioner came out boasting that he would put her to a cruel death. He had them taken in chains out of the city by the South Gate, along the road that leads to the Metsamawr bridge, to the place where they were accustomed to execute those condemned to death, a marshy place near the moat which ran round the city. And they brought four stakes for each one of them.
- Արդ՝ ելեալ դահճապետն պարծելով՝ չարամահ առնել զնա, եւ ետ հանել զնոսա շղթայիւք ի քաղաքէն ընդ դուռն հարաւոյ, ընդ կողմն պողոտային որ հանէր ի Մեծամօրի կամուրջն, ի տեղին յայն, ուր սովոր էին սպանանել զամենայն մահապարտս, ի ճախճախուտ տեղի մի, մօտ ի պարկէն փոսին որ շուրջ գայր զքաղաքաւն։ Եւ վարեցին չորս չորս ցիցս միում միում ի նոցանէն։
Declension
editi-a-type
singular | plural | ||
---|---|---|---|
nominative | կամուրջ (kamurǰ) | կամուրջք (kamurǰkʻ) | |
genitive | կամրջի (kamrǰi) | կամրջաց (kamrǰacʻ) | |
dative | կամրջի (kamrǰi) | կամրջաց (kamrǰacʻ) | |
accusative | կամուրջ (kamurǰ) | կամուրջս (kamurǰs) | |
ablative | կամրջէ (kamrǰē) | կամրջաց (kamrǰacʻ) | |
instrumental | կամրջաւ (kamrǰaw) | կամրջաւք = կամրջօք (kamrǰawkʻ = kamrǰōkʻ) | |
locative | կամրջի (kamrǰi) | կամուրջս (kamurǰs) |
i-a-type
singular | plural | ||
---|---|---|---|
nominative | կամուրջ (kamurǰ) | կամուրջք (kamurǰkʻ) | |
genitive | կամուրջի (kamurǰi) | կամուրջաց (kamurǰacʻ) | |
dative | կամուրջի (kamurǰi) | կամուրջաց (kamurǰacʻ) | |
accusative | կամուրջ (kamurǰ) | կամուրջս (kamurǰs) | |
ablative | կամուրջէ (kamurǰē) | կամուրջաց (kamurǰacʻ) | |
instrumental | կամուրջաւ (kamurǰaw) | կամուրջաւք = կամուրջօք (kamurǰawkʻ = kamurǰōkʻ) | |
locative | կամուրջի (kamurǰi) | կամուրջս (kamurǰs) |
Derived terms
edit- կամրջախելք (kamrǰaxelkʻ)
- Կամրջաձոր (Kamrǰajor)
- կամրջեմ (kamrǰem)
- նաւակամուրջ (nawakamurǰ)
Descendants
edit- Middle Armenian: կամուրճ (kamurč), կարմունջ (karmunǰ), կարմունճ (karmunč), կարմուջ (karmuǰ)
- Armenian: կամուրջ (kamurǰ)
References
edit- ^ Thomson, R. W. (1976) Agathangelos, History of the Armenians[1], Albany, NY: State University of New York Press, pages 212–213
Further reading
edit- Ačaṙean, Hračʻeay (1971–1979) “կամուրջ”, in Hayerēn armatakan baṙaran [Armenian Etymological Dictionary] (in Armenian), 2nd edition, a reprint of the original 1926–1935 seven-volume edition, Yerevan: University Press
- Awetikʻean, G., Siwrmēlean, X., Awgerean, M. (1836–1837) “կամուրջ”, in Nor baṙgirkʻ haykazean lezui [New Dictionary of the Armenian Language] (in Old Armenian), Venice: S. Lazarus Armenian Academy
- Martirosyan, Hrach (2010) Etymological Dictionary of the Armenian Inherited Lexicon (Leiden Indo-European Etymological Dictionary Series; 8), Leiden and Boston: Brill, page 351
- Petrosean, Matatʻeay (1879) “կամուրջ”, in Nor Baṙagirkʻ Hay-Angliarēn [New Dictionary Armenian–English], Venice: S. Lazarus Armenian Academy
- Thorsø, Rasmus (2023) Prehistoric loanwords in Armenian: Hurro-Urartian, Kartvelian, and the unclassified substrate[2], PhD dissertation, Leiden University, page 33