अन्य
Hindi
editEtymology
editBorrowed from Sanskrit अन्य (anya).
Pronunciation
editAdjective
editअन्य • (anya) (indeclinable)
Nepali
editPronunciation
editAdjective
editअन्य • (anya)
Sanskrit
editAlternative scripts
editAlternative scripts
- অন্য (Assamese script)
- ᬅᬦ᭄ᬬ (Balinese script)
- অন্য (Bengali script)
- 𑰀𑰡𑰿𑰧 (Bhaiksuki script)
- 𑀅𑀦𑁆𑀬 (Brahmi script)
- အနျ (Burmese script)
- અન્ય (Gujarati script)
- ਅਨ੍ਯ (Gurmukhi script)
- 𑌅𑌨𑍍𑌯 (Grantha script)
- ꦄꦤꦾ (Javanese script)
- 𑂃𑂢𑂹𑂨 (Kaithi script)
- ಅನ್ಯ (Kannada script)
- អន្យ (Khmer script)
- ອນ຺ຍ (Lao script)
- അന്യ (Malayalam script)
- ᠠᠨᠶᠠ (Manchu script)
- 𑘀𑘡𑘿𑘧 (Modi script)
- ᠠᠨᠶᠠ (Mongolian script)
- 𑦠𑧁𑧠𑧇 (Nandinagari script)
- 𑐀𑐣𑑂𑐫 (Newa script)
- ଅନ୍ଯ (Odia script)
- ꢂꢥ꣄ꢫ (Saurashtra script)
- 𑆃𑆤𑇀𑆪 (Sharada script)
- 𑖀𑖡𑖿𑖧 (Siddham script)
- අන්ය (Sinhalese script)
- 𑩐𑩯 𑪙𑩻 (Soyombo script)
- 𑚀𑚝𑚶𑚣 (Takri script)
- அந்ய (Tamil script)
- అన్య (Telugu script)
- อนฺย (Thai script)
- ཨ་ནྱ (Tibetan script)
- 𑒁𑒢𑓂𑒨 (Tirhuta script)
- 𑨀𑨝𑩇𑨪 (Zanabazar Square script)
Etymology
editFrom Proto-Indo-Iranian *Hanyás (“other, different”).[1] Cognate with Avestan 𐬀𐬥𐬌𐬌𐬀 (aniia), Old Persian 𐎠𐎴𐎹 (a-n-y /aniya/).
Pronunciation
editAdjective
editअन्य • (anyá) stem
- other, different; other than, different from, opposed to
- c. 1700 BCE – 1200 BCE, Ṛgveda 2.33.11:
- स्तु॒हि श्रु॒तं ग॑र्त॒सदं॒ युवा॑नं मृ॒गं न भी॒ममु॑पह॒त्नुमु॒ग्रम् ।
मृ॒ळा ज॑रि॒त्रे रु॑द्र॒ स्तवा॑नो॒ऽन्यं ते॑ अ॒स्मन्नि व॑पन्तु॒ सेनाः॑ ॥- stuhí śrutáṃ gartasádaṃ yúvānaṃ mṛgáṃ ná bhīmámupahatnúmugrám.
mṛḷā́ jaritré rudra stávānoʼnyáṃ te asmánní vapantu sénāḥ. - Praise him the chariot-borne, the young, the famous, fierce, slaying like a dreaded beast of the forest.
O Rudra, praised, be gracious to the singer of your hymns. Let thy armies spare us and attack someone else.
- stuhí śrutáṃ gartasádaṃ yúvānaṃ mṛgáṃ ná bhīmámupahatnúmugrám.
- स्तु॒हि श्रु॒तं ग॑र्त॒सदं॒ युवा॑नं मृ॒गं न भी॒ममु॑पह॒त्नुमु॒ग्रम् ।
- one of two
Declension
editMasculine a-stem declension of अन्य (anya) | |||
---|---|---|---|
Singular | Dual | Plural | |
Nominative | अन्यः anyaḥ |
अन्यौ / अन्या¹ anyau / anyā¹ |
अन्याः / अन्यासः¹ anyāḥ / anyāsaḥ¹ |
Vocative | अन्य anya |
अन्यौ / अन्या¹ anyau / anyā¹ |
अन्याः / अन्यासः¹ anyāḥ / anyāsaḥ¹ |
Accusative | अन्यम् anyam |
अन्यौ / अन्या¹ anyau / anyā¹ |
अन्यान् anyān |
Instrumental | अन्येन anyena |
अन्याभ्याम् anyābhyām |
अन्यैः / अन्येभिः¹ anyaiḥ / anyebhiḥ¹ |
Dative | अन्याय anyāya |
अन्याभ्याम् anyābhyām |
अन्येभ्यः anyebhyaḥ |
Ablative | अन्यात् anyāt |
अन्याभ्याम् anyābhyām |
अन्येभ्यः anyebhyaḥ |
Genitive | अन्यस्य anyasya |
अन्ययोः anyayoḥ |
अन्यानाम् anyānām |
Locative | अन्ये anye |
अन्ययोः anyayoḥ |
अन्येषु anyeṣu |
Notes |
|
Feminine ā-stem declension of अन्या (anyā) | |||
---|---|---|---|
Singular | Dual | Plural | |
Nominative | अन्या anyā |
अन्ये anye |
अन्याः anyāḥ |
Vocative | अन्ये anye |
अन्ये anye |
अन्याः anyāḥ |
Accusative | अन्याम् anyām |
अन्ये anye |
अन्याः anyāḥ |
Instrumental | अन्यया / अन्या¹ anyayā / anyā¹ |
अन्याभ्याम् anyābhyām |
अन्याभिः anyābhiḥ |
Dative | अन्यायै anyāyai |
अन्याभ्याम् anyābhyām |
अन्याभ्यः anyābhyaḥ |
Ablative | अन्यायाः / अन्यायै² anyāyāḥ / anyāyai² |
अन्याभ्याम् anyābhyām |
अन्याभ्यः anyābhyaḥ |
Genitive | अन्यायाः / अन्यायै² anyāyāḥ / anyāyai² |
अन्ययोः anyayoḥ |
अन्यानाम् anyānām |
Locative | अन्यायाम् anyāyām |
अन्ययोः anyayoḥ |
अन्यासु anyāsu |
Notes |
|
Neuter a-stem declension of अन्य (anya) | |||
---|---|---|---|
Singular | Dual | Plural | |
Nominative | अन्यत् anyat |
अन्ये anye |
अन्यानि / अन्या¹ anyāni / anyā¹ |
Vocative | अन्य anya |
अन्ये anye |
अन्यानि / अन्या¹ anyāni / anyā¹ |
Accusative | अन्यत् anyat |
अन्ये anye |
अन्यानि / अन्या¹ anyāni / anyā¹ |
Instrumental | अन्येन anyena |
अन्याभ्याम् anyābhyām |
अन्यैः / अन्येभिः¹ anyaiḥ / anyebhiḥ¹ |
Dative | अन्याय anyāya |
अन्याभ्याम् anyābhyām |
अन्येभ्यः anyebhyaḥ |
Ablative | अन्यात् anyāt |
अन्याभ्याम् anyābhyām |
अन्येभ्यः anyebhyaḥ |
Genitive | अन्यस्य anyasya |
अन्ययोः anyayoḥ |
अन्यानाम् anyānām |
Locative | अन्ये anye |
अन्ययोः anyayoḥ |
अन्येषु anyeṣu |
Notes |
|
Descendants
edit- Assamese: আন (an)
- Bengali: অন্য (ônnô)
- Odia: ଅନ୍ୟ (anya)
- Old Marathi: अण (aṇa)
- Magahi: 𑂄𑂢 (ān)
- Maithili: 𑒂𑒢 (ān)
- Marathi: अन्य (anya)
- Old Gujarati: अंन (aṃna)
- Pali: añña
- → Hindi: अन्य (anya)
- → Kannada: ಅನ್ಯ (anya)
- → Telugu: అన్యము (anyamu)
References
edit- ^ Lubotsky, Alexander (2011) “anyá-”, in The Indo-Aryan Inherited Lexicon (in progress) (Indo-European Etymological Dictionary Project), Leiden University, page 39
- Turner, Ralph Lilley (1969–1985) “anyá”, in A Comparative Dictionary of the Indo-Aryan Languages, London: Oxford University Press, page 19
Categories:
- Hindi terms borrowed from Sanskrit
- Hindi terms derived from Sanskrit
- Hindi terms with IPA pronunciation
- Hindi lemmas
- Hindi adjectives
- Hindi indeclinable adjectives
- Hindi terms with usage examples
- Nepali terms with IPA pronunciation
- Nepali lemmas
- Nepali adjectives
- Sanskrit terms inherited from Proto-Indo-Iranian
- Sanskrit terms derived from Proto-Indo-Iranian
- Sanskrit terms with IPA pronunciation
- Sanskrit lemmas
- Sanskrit adjectives
- Sanskrit adjectives in Devanagari script
- Sanskrit terms with quotations