दक्षति
Sanskrit
editAlternative scripts
editAlternative scripts
- দক্ষতি (Assamese script)
- ᬤᬓ᭄ᬱᬢᬶ (Balinese script)
- দক্ষতি (Bengali script)
- 𑰟𑰎𑰿𑰬𑰝𑰰 (Bhaiksuki script)
- 𑀤𑀓𑁆𑀱𑀢𑀺 (Brahmi script)
- ဒက္ၑတိ (Burmese script)
- દક્ષતિ (Gujarati script)
- ਦਕ੍ਸ਼ਤਿ (Gurmukhi script)
- 𑌦𑌕𑍍𑌷𑌤𑌿 (Grantha script)
- ꦢꦏ꧀ꦰꦠꦶ (Javanese script)
- 𑂠𑂍𑂹𑂭𑂞𑂱 (Kaithi script)
- ದಕ್ಷತಿ (Kannada script)
- ទក្ឞតិ (Khmer script)
- ທກ຺ຩຕິ (Lao script)
- ദക്ഷതി (Malayalam script)
- ᡩᠠᡬᢢᠠᢠᡳ (Manchu script)
- 𑘟𑘎𑘿𑘬𑘝𑘱 (Modi script)
- ᢑᠠᢉᢔᠠᢐᠢ (Mongolian script)
- 𑦿𑦮𑧠𑧌𑦽𑧒 (Nandinagari script)
- 𑐡𑐎𑑂𑐲𑐟𑐶 (Newa script)
- ଦକ୍ଷତି (Odia script)
- ꢣꢒ꣄ꢰꢡꢶ (Saurashtra script)
- 𑆢𑆑𑇀𑆰𑆠𑆴 (Sharada script)
- 𑖟𑖎𑖿𑖬𑖝𑖰 (Siddham script)
- දක්ෂති (Sinhalese script)
- 𑩭𑩜 𑪙𑪀𑩫𑩑 (Soyombo script)
- 𑚛𑚊𑚶𑚙𑚮 (Takri script)
- த³க்ஷதி (Tamil script)
- దక్షతి (Telugu script)
- ทกฺษติ (Thai script)
- ད་ཀྵ་ཏི (Tibetan script)
- 𑒠𑒏𑓂𑒭𑒞𑒱 (Tirhuta script)
- 𑨛𑨋𑩇𑨯𑨙𑨁 (Zanabazar Square script)
Etymology
editFrom Proto-Indo-European *deḱs- (“right side, dexter”).
Cognates include Ancient Greek δεξῐός (dexiós, “right(hand), fortunate, able”), Old Church Slavonic деснъ (desnŭ, “right(side)”).
Pronunciation
editVerb
editदक्षति • (dakṣati) third-singular indicative (root दक्ष्)
Conjugation
editPresent: दक्षति (dakṣati), दक्षते (dakṣate) | |||||||
---|---|---|---|---|---|---|---|
Active | Mediopassive | ||||||
Singular | Dual | Plural | Singular | Dual | Plural | ||
Indicative | |||||||
Third | दक्षति dakṣati |
दक्षतः dakṣataḥ |
दक्षन्ति dakṣanti |
दक्षते dakṣate |
दक्षेते dakṣete |
दक्षन्ते dakṣante | |
Second | दक्षसि dakṣasi |
दक्षथः dakṣathaḥ |
दक्षथ dakṣatha |
दक्षसे dakṣase |
दक्षेथे dakṣethe |
दक्षध्वे dakṣadhve | |
First | दक्षामि dakṣāmi |
दक्षावः dakṣāvaḥ |
दक्षामः / दक्षामसि¹ dakṣāmaḥ / dakṣāmasi¹ |
दक्षे dakṣe |
दक्षावहे dakṣāvahe |
दक्षामहे dakṣāmahe | |
Imperative | |||||||
Third | दक्षतु dakṣatu |
दक्षताम् dakṣatām |
दक्षन्तु dakṣantu |
दक्षताम् dakṣatām |
दक्षेताम् dakṣetām |
दक्षन्ताम् dakṣantām | |
Second | दक्ष dakṣa |
दक्षतम् dakṣatam |
दक्षत dakṣata |
दक्षस्व dakṣasva |
दक्षेथाम् dakṣethām |
दक्षध्वम् dakṣadhvam | |
First | दक्षाणि dakṣāṇi |
दक्षाव dakṣāva |
दक्षाम dakṣāma |
दक्षै dakṣai |
दक्षावहै dakṣāvahai |
दक्षामहै dakṣāmahai | |
Optative/Potential | |||||||
Third | दक्षेत् dakṣet |
दक्षेताम् dakṣetām |
दक्षेयुः dakṣeyuḥ |
दक्षेत dakṣeta |
दक्षेयाताम् dakṣeyātām |
दक्षेरन् dakṣeran | |
Second | दक्षेः dakṣeḥ |
दक्षेतम् dakṣetam |
दक्षेत dakṣeta |
दक्षेथाः dakṣethāḥ |
दक्षेयाथाम् dakṣeyāthām |
दक्षेध्वम् dakṣedhvam | |
First | दक्षेयम् dakṣeyam |
दक्षेव dakṣeva |
दक्षेम dakṣema |
दक्षेय dakṣeya |
दक्षेवहि dakṣevahi |
दक्षेमहि dakṣemahi | |
Subjunctive | |||||||
Third | दक्षाति / दक्षात् dakṣāti / dakṣāt |
दक्षातः dakṣātaḥ |
दक्षान् dakṣān |
दक्षाते / दक्षातै dakṣāte / dakṣātai |
दक्षैते dakṣaite |
दक्षन्त / दक्षान्तै dakṣanta / dakṣāntai | |
Second | दक्षासि / दक्षाः dakṣāsi / dakṣāḥ |
दक्षाथः dakṣāthaḥ |
दक्षाथ dakṣātha |
दक्षासे / दक्षासै dakṣāse / dakṣāsai |
दक्षैथे dakṣaithe |
दक्षाध्वै dakṣādhvai | |
First | दक्षाणि dakṣāṇi |
दक्षाव dakṣāva |
दक्षाम dakṣāma |
दक्षै dakṣai |
दक्षावहै dakṣāvahai |
दक्षामहै dakṣāmahai | |
Participles | |||||||
दक्षत् dakṣat |
दक्षमाण dakṣamāṇa | ||||||
Notes |
|
Imperfect: अदक्षत् (adakṣat), अदक्षत (adakṣata) | ||||||
---|---|---|---|---|---|---|
Active | Mediopassive | |||||
Singular | Dual | Plural | Singular | Dual | Plural | |
Indicative | ||||||
Third | अदक्षत् adakṣat |
अदक्षताम् adakṣatām |
अदक्षन् adakṣan |
अदक्षत adakṣata |
अदक्षेताम् adakṣetām |
अदक्षन्त adakṣanta |
Second | अदक्षः adakṣaḥ |
अदक्षतम् adakṣatam |
अदक्षत adakṣata |
अदक्षथाः adakṣathāḥ |
अदक्षेथाम् adakṣethām |
अदक्षध्वम् adakṣadhvam |
First | अदक्षम् adakṣam |
अदक्षाव adakṣāva |
अदक्षाम adakṣāma |
अदक्षे adakṣe |
अदक्षावहि adakṣāvahi |
अदक्षामहि adakṣāmahi |
References
edit- Monier Williams (1899) “दक्षति”, in A Sanskrit–English Dictionary, […], new edition, Oxford: At the Clarendon Press, →OCLC, page 0465.
- Arthur Anthony Macdonell (1893) “दक्षति”, in A practical Sanskrit dictionary with transliteration, accentuation, and etymological analysis throughout, London: Oxford University Press
- William Dwight Whitney, 1885, The Roots, Verb-forms, and Primary Derivatives of the Sanskrit Language, Leipzig: Breitkopf and Härtel, page 069
- Otto Böhtlingk, Richard Schmidt (1879-1928) “दक्षति”, in Walter Slaje, Jürgen Hanneder, Paul Molitor, Jörg Ritter, editors, Nachtragswörterbuch des Sanskrit [Dictionary of Sanskrit with supplements] (in German), Halle-Wittenberg: Martin-Luther-Universität, published 2016
- Mallory, J. P. with Adams, D. Q. (2006) The Oxford Introduction to Proto-Indo-European and the Proto-Indo-European World (Oxford Linguistics), New York: Oxford University Press, →ISBN, pages 294, 305
- Rix, Helmut, editor (2001), Lexikon der indogermanischen Verben [Lexicon of Indo-European Verbs] (in German), 2nd edition, Wiesbaden: Dr. Ludwig Reichert Verlag, →ISBN, page 112
- Pokorny, Julius (1959) “0190”, in Indogermanisches etymologisches Wörterbuch [Indo-European Etymological Dictionary] (in German), volume 1, Bern, München: Francke Verlag, page 0190