AzerbaijaniEdit

Other scripts
Cyrillic гуртармаг
Roman qurtarmaq
Perso-Arabic قورتارماق

EtymologyEdit

Cognate to qurtulmak (to be saved), passive form of the same root. Cognate with Old Uyghur [script needed] (qurtɣar-, to rescue), Karakhanid [script needed] (qutɣarmāq, to rescue), Turkish kurtarmak (to rescue), Bashkir ҡотҡарыу (qotqarïw, to save), Chuvash хӑтарма (hătarma, to save), Kazakh құтқару (qutqarw, to save), Kyrgyz куткаруу (kutkaruu, to save, rescue), Turkmen gutarmak (to end, finish), Uyghur قۇتقازماق(qutqazmaq, to rescue), Uzbek qutqarmoq.

The slang sense is probably a semantic loan from Russian кончать (končatʹ).

PronunciationEdit

  • IPA(key): [ɡurtɑrmɑχ], [kutarˈmɑχ]
  • Hyphenation: qur‧tar‧maq

VerbEdit

qurtarmaq

  1. to save
    1. (transitive) to save, rescue
      canını qurtarmaq[1]to escape with life and limb (literally, “to save one's life”)
      Yanğınsöndürənlər körpəni ölümdən qurtarıblarThe firefighters saved the baby from death
      Synonym: xilas etmək
    2. (transitive) to relieve, free, to release (someone) from or of a difficulty, unwanted task, responsibility etc.
      • 1911, Məmməd Səid Ordubadi, “Məqsədin Ərzi”, in Qanlı Sənələr[1], →ISBN; republished as Qanlı İllər, Baku: Qafqaz, 2007, page 7:
        Bunu da bütün Qafqaz millətləri bilməlidir: mənim bu əsəri yazmaqda məqsədim millətimizi məsuliyyətdən qurtarmaq, insanpərvər kimi tanıtmaq, həmçinin erməni qonşuları məsul tutmaq, vəhşi və insaniyyətdən uzaq bir varlıq kimi nişan vermək də deyil.
        Hence, all nations of Caucasus need to know this: my goal with writing this book is not to free our nation of responsibility or to present it as a humanitarian one, while holding Armenian neighbors responsible, pointing them out as savages, distant from any humanity.
      çətinliklərdən qurtarmaqto relieve [from] difficulties
    3. (only with can) to get rid of something annoying, never have to see something again (expression)
      canımız qurtarsınso we never have to deal with it again; so we get read of it etc.
      Sən Allah xahişini artıq yerinə yetir, canımız qurtarsın.
      For God's sake, comply with his/her request already, so we get rid of it.
  2. to finish
    1. (transitive) to finish, complete
      O hələ məktəbi qurtarmayıb.S/he hasn't finished school yet.
      Işini qurtarandan sonra mənə zəhmət olmasa zəng vur.When you finish your work, please give me a call.
      Synonyms: bitirmək, başa vurmaq
      Antonym: başlamaq
    2. (intransitive) to end, finish, run out, run out of
      • 2009 October 22, Azadlıq Radiosu[2], retrieved March 10, 2018:
        Neft qurtaranda nə baş verə bilər?
        What can happen when the oil runs out?
      Gec gəlib çıxmısan, kino artıq qurtardı.You turned up too late, the movie has already finished.
      Benzinim qurtarır, gərək gedim maşına benzin vurum.I'm running out of gas, I should go refuel the car.
      Qurtardı getdi! (expression)That's it! Basta! etc.
      Synonyms: bitmək, başa çatmaq, sona çatmaq, tükənmək
    3. After a converb ending in -ib, -ıb, -üb or -ub: indicates the completion of the action.[2]
      • 2017 December 21, Cəlli Komradlı, “Kitab mənim həyatıdmır”, in Qəbələ qəzeti[3], Qəbələ, page 5:
        Elə vaxtlarım olub ki, 300-400 səhifəlik kitabı birnəfəsə - yemədən, içmədən, dincəlmədən oxuyub qurtarmışam.
        There were times in which I finished reading books of 300-400 pages in one breath, without eating, drinking or resting.
      Çörəyini tez yeyib qurtarmışdıS/he quickly ate up the bread.
    4. (intransitive, slang) to ejaculate, to cum

ConjugationEdit

Derived termsEdit

ReferencesEdit

  1. ^ Vəliyeva, Nigar (2006), “qurtarmaq”, in Cəfərov, N.Q., editors, Azərbaycanca-İnglizcə-Rusca Frazeoloji lüğət [Azerbaijani-English-Russian dictionary of Idioms] (in Azerbaijani), Baku
  2. ^ Širalijev, Mamedaga; Sevortjan, Ervand (1971), “qurtarmaq”, in Grammatika azerbajdžanskovo jazyka. Fonetika, morfologija i sintaksis. [Grammar of Azerbaijani language. Phonetics, morphology, syntax.], Baku: Elm, page 104