ոփի
Old Armenian
editAlternative forms
editEtymology
editFrom Proto-Indo-European *Hops- (“aspen”) + -ի (-i).[1] Cognate with Proto-Germanic *aspō, Latvian apse, Lithuanian ẽpušė, ãpušė, Polish osa, Russian оси́на (osína, “aspen”).
հոփի (hopʻi, “laurel”) found only in a medieval dictionary translating Arabic ալխար (alxar) may be unrelated or may result from confusion. It is usually assumed that ալխար (alxar) transcribes الْغَار (al-ḡār, “laurel”), but perhaps it should be understood as الْحَوْر (al-ḥawr, “poplar”) or الْغَرَب (al-ḡarab, “Euphrates poplar”).
Noun
editոփի • (opʻi)
- poplar, aspen, probably specifically white poplar, Populus alba
- Coordinate term: կաղամախի (kałamaxi)
- second half of 5th century or 6th century, Girkʻ Pitoyicʻ [Book of Chries] :[2]
- Ըստ որմէ եւ երկրորդն դաս երեւէր կարգեալ յարմարակայ յօրինուածով՝ զայնպիսիս ունելով ծառսն ի փայտիցն, ոյք թէեւ հեռի ի պտղաբերութեանն շահից գային, բայց առ յոյժ ուղղաձիգ բարձրութեանցն եւ ողորկատարր բնութեանն եւ առոյգութեանն դիւրայարմարք մատուցանելոյ ի պէտս շինողացն փութոյ էին տունկք ոփեացն եւ կաղամախեացն եւ հաւասարաց նոցունց ցուցելոց։
- Əst ormē ew erkrordn das erewēr kargeal yarmarakay yōrinuacov, zaynpisis unelov caṙsn i pʻayticʻn, oykʻ tʻēew heṙi i ptłaberutʻeann šahicʻ gayin, baycʻ aṙ yoyž ułłajig barjrutʻeancʻn ew ołorkatarr bnutʻeann ew aṙoygutʻeann diwrayarmarkʻ matucʻaneloy i pēts šinołacʻn pʻutʻoy ēin tunkkʻ opʻeacʻn ew kałamaxeacʻn ew hawasaracʻ nocʻuncʻ cʻucʻelocʻ.
- Ըստ որմէ եւ երկրորդն դաս երեւէր կարգեալ յարմարակայ յօրինուածով՝ զայնպիսիս ունելով ծառսն ի փայտիցն, ոյք թէեւ հեռի ի պտղաբերութեանն շահից գային, բայց առ յոյժ ուղղաձիգ բարձրութեանցն եւ ողորկատարր բնութեանն եւ առոյգութեանն դիւրայարմարք մատուցանելոյ ի պէտս շինողացն փութոյ էին տունկք ոփեացն եւ կաղամախեացն եւ հաւասարաց նոցունց ցուցելոց։
- laurel, Laurus (?)
- Synonym: դափնի (dapʻni)
Declension
edito-a-type
singular | plural | ||
---|---|---|---|
nominative | ոփի (opʻi) | ոփիք (opʻikʻ) | |
genitive | ոփւոյ (opʻwoy) | ոփեաց (opʻeacʻ) | |
dative | ոփւոյ (opʻwoy) | ոփեաց (opʻeacʻ) | |
accusative | ոփի (opʻi) | ոփիս (opʻis) | |
ablative | ոփւոյ (opʻwoy) | ոփեաց (opʻeacʻ) | |
instrumental | ոփեաւ (opʻeaw) | ոփեաւք = ոփեօք (opʻeawkʻ = opʻeōkʻ) | |
locative | ոփի (opʻi) | ոփիս (opʻis) |
Descendants
edit- Armenian: հուփփէ (hupʻpʻē), հուփէ (hupʻē), հուփփի (hupʻpʻi), հուպպի (huppi, “poplar”) (dialectal)
- → Georgian: ოფი (opi)
References
edit- ^ Witczak, K. T. (1991) “Armenian op‘i ‘white poplar, Populus alba L.’ and the development of *ps in Armenian”, in Annual of Armenian linguistics[1], number 12, pages 65–75
- ^ Muradyan, Gohar (1993) Girkʻ pitoyicʻ [Book of Chreia][2], Yerevan: Academy Press, critical text with introduction and commentary, page 217
- ^ Greppin, John A. C. (1997) A Medieval Arabic–Armenian Botanical Dictionary (Studien zur armenischen Geschichte; 16), a separate print of Greppin 1995, Vienna: Mekhitarist Press, § 7, page 20
Further reading
edit- Ačaṙean, Hračʻeay (1977) “ոփի”, in Hayerēn armatakan baṙaran [Armenian Etymological Dictionary] (in Armenian), 2nd edition, a reprint of the original 1926–1935 seven-volume edition, volume III, Yerevan: University Press, pages 619–620
- Awetikʻean, G., Siwrmēlean, X., Awgerean, M. (1837) “ոփի”, in Nor baṙgirkʻ haykazean lezui [New Dictionary of the Armenian Language] (in Old Armenian), volume II, Venice: S. Lazarus Armenian Academy, page 561b
- Ališan, Ġewond (1895) “յոփի․ յուբի․ ոփի․ հոփի”, in Haybusak kam haykakan busabaṙutʻiwn [Armenian Botany] (in Armenian), Venice: S. Lazarus Armenian Academy, § 2158, page 454
- Ališan, Ġewond (1895) “ոփի”, in Haybusak kam haykakan busabaṙutʻiwn [Armenian Botany] (in Armenian), Venice: S. Lazarus Armenian Academy, § 2430, page 513
- Bedevian, Armenag K. (1936) “V. Opulus”, in Illustrated Polyglottic Dictionary of Plant Names[3], Cairo: Argus & Papazian Presses, § 3584, page 611, incorrectly identifying with Viburnum opulus
- J̌axǰaxean, Manuēl (1837) “ոփի”, in Baṙgirkʻ i barbaṙ hay ew italakan [Armenian–Italian Dictionary], Venice: S. Lazarus Armenian Academy, page 1149
- Norayr N. Biwzandacʻi (2000) “հոփի”, in Martiros Minassian, editor, Baṙagirkʻ storin hayerēni i matenagrutʻeancʻ ŽA–ŽĒ darucʻ [Dictionary of Middle Armenian Based on the Literature of 11–17th Centuries][4], edited from the author's unfinished manuscript written 1884–1915, Geneva: Martiros Minassian, page 443
- Petrosean, Matatʻeay (1879) “ոփի”, in Nor Baṙagirkʻ Hay-Angliarēn [New Dictionary Armenian–English], Venice: S. Lazarus Armenian Academy, page 513
- Sargsyan, Armen Yu. (2013) “հուփ(փ)է”, in Ġarabaġi barbaṙi baṙaran [Dictionary of Karabakh Dialect] (in Armenian), Yerevan: Edit Print, →ISBN, page 445a