बोधति
Sanskrit
editEtymology
editFrom Proto-Indo-Aryan *báwdʰati, from Proto-Indo-Iranian *bʰáwdʰati, from Proto-Indo-European *bʰéwdʰeti (“to wake, rise up”). Cognate with Avestan 𐬠𐬀𐬊𐬜𐬀𐬌𐬙𐬌 (baoδaiti), Ancient Greek πεύθομαι (peúthomai), πυνθάνομαι (punthánomai), Old Church Slavonic блюсти (bljusti), Old English bēodan (whence English bid).
Pronunciation
editVerb
editबोधति • (bódhati) third-singular indicative (class 1, type P, root बुध्) (Vedic báudhati)
- to wake, wake up
- to know, to understand
- to enlighten
Conjugation
editPresent: बोधति (bodhati), बोधते (bodhate), बुध्यते (budhyate) | |||||||||
---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
Voice | Active | Middle | Passive | ||||||
Number | Singular | Dual | Plural | Singular | Dual | Plural | Singular | Dual | Plural |
Indicative Mood | |||||||||
Third | बोधति bodhati |
बोधतः bodhataḥ |
बोधन्ति bodhanti |
बोधते bodhate |
बोधेते bodhete |
बोधन्ते bodhante |
बुध्यते budhyate |
बुध्येते budhyete |
बुध्यन्ते budhyante |
Second | बोधसि bodhasi |
बोधथः bodhathaḥ |
बोधथ bodhatha |
बोधसे bodhase |
बोधेथे bodhethe |
बोधध्वे bodhadhve |
बुध्यसे budhyase |
बुध्येथे budhyethe |
बुध्यध्वे budhyadhve |
First | बोधामि bodhāmi |
बोधावः bodhāvaḥ |
बोधामः bodhāmaḥ |
बोधे bodhe |
बोधावहे bodhāvahe |
बोधामहे bodhāmahe |
बुध्ये budhye |
बुध्यावहे budhyāvahe |
बुध्यामहे budhyāmahe |
Imperative Mood | |||||||||
Third | बोधतु bodhatu |
बोधताम् bodhatām |
बोधन्तु bodhantu |
बोधताम् bodhatām |
बोधेताम् bodhetām |
बोधन्ताम् bodhantām |
बुध्यताम् budhyatām |
बुध्येताम् budhyetām |
बुध्यन्ताम् budhyantām |
Second | बोध bodha |
बोधतम् bodhatam |
बोधत bodhata |
बोधस्व bodhasva |
बोधेथाम् bodhethām |
बोधध्वम् bodhadhvam |
बुध्यस्व budhyasva |
बुध्येथाम् budhyethām |
बुध्यध्वम् budhyadhvam |
First | बोधानि bodhāni |
बोधाव bodhāva |
बोधाम bodhāma |
बोधै bodhai |
बोधावहै bodhāvahai |
बोधामहै bodhāmahai |
बुध्यै budhyai |
बुध्यावहै budhyāvahai |
बुध्यामहै budhyāmahai |
Optative Mood | |||||||||
Third | बोधेत् bodhet |
बोधेताम् bodhetām |
बोधेयुः bodheyuḥ |
बोधेत bodheta |
बोधेयाताम् bodheyātām |
बोधेरन् bodheran |
बुध्येत budhyeta |
बुध्येयाताम् budhyeyātām |
बुध्येरन् budhyeran |
Second | बोधेः bodheḥ |
बोधेतम् bodhetam |
बोधेत bodheta |
बोधेथाः bodhethāḥ |
बोधेयाथाम् bodheyāthām |
बोधेध्वम् bodhedhvam |
बुध्येथाः budhyethāḥ |
बुध्येयाथाम् budhyeyāthām |
बुध्येध्वम् budhyedhvam |
First | बोधेयम् bodheyam |
बोधेव bodheva |
बोधेमः bodhemaḥ |
बोधेय bodheya |
बोधेवहि bodhevahi |
बोधेमहि bodhemahi |
बुध्येय budhyeya |
बुध्येवहि budhyevahi |
बुध्येमहि budhyemahi |
Participles | |||||||||
बोधत् bodhat |
or | बोधन्त् bodhant |
बोधमान bodhamāna |
बुध्यमान budhyamāna |
Imperfect: अबोधत् (abodhat), अबोधत (abodhata), अबुध्यत (abudhyata) | |||||||||
---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
Voice | Active | Middle | Passive | ||||||
Number | Singular | Dual | Plural | Singular | Dual | Plural | Singular | Dual | Plural |
Indicative Mood | |||||||||
Third | अबोधत् abodhat |
अबोधताम् abodhatām |
अबोधन् abodhan |
अबोधत abodhata |
अबोधेताम् abodhetām |
अबोधन्त abodhanta |
अबुध्यत abudhyata |
अबुध्येताम् abudhyetām |
अबुध्यन्त abudhyanta |
Second | अबोधः abodhaḥ |
अबोधतम् abodhatam |
अबोधत abodhata |
अबोधथाः abodhathāḥ |
अबोधेथाम् abodhethām |
अबोधध्वम् abodhadhvam |
अबुध्यथाः abudhyathāḥ |
अबुध्येथाम् abudhyethām |
अबुध्यध्वम् abudhyadhvam |
First | अबोधम् abodham |
अबोधाव abodhāva |
अबोधाम abodhāma |
अबोधे abodhe |
अबोधावहि abodhāvahi |
अबोधामहि abodhāmahi |
अबुध्ये abudhye |
अबुध्यावहि abudhyāvahi |
अबुध्यामहि abudhyāmahi |
Future conjugation of बोधति (bodhati) | ||||||||||
---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
Number | Number | Number | ||||||||
Singular | Dual | Plural | Singular | Dual | Plural | Singular | Dual | Plural | ||
Future tense | ||||||||||
Voice | Active Voice | Middle Voice | Passive Voice | |||||||
Person | 3rd person | भोत्स्यति bhotsyati |
भोत्स्यतः bhotsyataḥ |
भोत्स्यन्ति bhotsyanti |
भोत्स्यते bhotsyate |
भोत्स्येते bhotsyete |
भोत्स्यन्ते bhotsyante |
] [ |
] [ |
] [ |
2nd person | भोत्स्यसि bhotsyasi |
भोत्स्यथः bhotsyathaḥ |
भोत्स्यथ bhotsyatha |
भोत्स्यसे bhotsyase |
भोत्स्येथे bhotsyethe |
भोत्स्यध्वे bhotsyadhve |
] [ |
] [ |
] [ | |
1st person | भोत्स्यामि bhotsyāmi |
भोत्स्यावः bhotsyāvaḥ |
भोत्स्यामः bhotsyāmaḥ |
भोत्स्ये bhotsye |
भोत्स्यावहे bhotsyāvahe |
भोत्स्यामहे bhotsyāmahe |
] [ |
] [ |
] [ | |
Periphrastic future tense | ||||||||||
Voice | Active Voice | Middle Voice | Passive Voice | |||||||
Person | 3rd person | बोद्धा boddhā |
बोद्धारौ boddhārau |
बोद्धारः boddhāraḥ |
] [ |
] [ |
] [ |
] [ |
] [ |
] [ |
2nd person | बोद्धासि boddhāsi |
बोद्धास्थः boddhāsthaḥ |
बोद्धास्थ boddhāstha |
] [ |
] [ |
] [ |
] [ |
] [ |
] [ | |
1st person | बोद्धास्मि boddhāsmi |
बोद्धास्वः boddhāsvaḥ |
बोद्धास्मः boddhāsmaḥ |
] [ |
] [ |
] [ |
] [ |
] [ |
] [ |
Future conjugation of बोधति (bodhati) | ||||||||||
---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
Number | Number | Number | ||||||||
Singular | Dual | Plural | Singular | Dual | Plural | Singular | Dual | Plural | ||
Future tense | ||||||||||
Voice | Active Voice | Middle Voice | Passive Voice | |||||||
Person | 3rd person | बोधिष्यति bodhiṣyati |
बोधिष्यतः bodhiṣyataḥ |
बोधिष्यन्ति bodhiṣyanti |
बोधिष्यते bodhiṣyate |
बोधिष्येते bodhiṣyete |
बोधिष्यन्ते bodhiṣyante |
] [ |
] [ |
] [ |
2nd person | बोधिष्यसि bodhiṣyasi |
बोधिष्यथः bodhiṣyathaḥ |
बोधिष्यथ bodhiṣyatha |
बोधिष्यसे bodhiṣyase |
बोधिष्येथे bodhiṣyethe |
बोधिष्यध्वे bodhiṣyadhve |
] [ |
] [ |
] [ | |
1st person | बोधिष्यामि bodhiṣyāmi |
बोधिष्यावः bodhiṣyāvaḥ |
बोधिष्यामः bodhiṣyāmaḥ |
बोधिष्ये bodhiṣye |
बोधिष्यावहे bodhiṣyāvahe |
बोधिष्यामहे bodhiṣyāmahe |
] [ |
] [ |
] [ | |
Periphrastic future tense | ||||||||||
Voice | Active Voice | Middle Voice | Passive Voice | |||||||
Person | 3rd person | बोधिता bodhitā |
बोधितारौ bodhitārau |
बोधितारः bodhitāraḥ |
] [ |
] [ |
] [ |
] [ |
] [ |
] [ |
2nd person | बोधितासि bodhitāsi |
बोधितास्थः bodhitāsthaḥ |
बोधितास्थ bodhitāstha |
] [ |
] [ |
] [ |
] [ |
] [ |
] [ | |
1st person | बोधितास्मि bodhitāsmi |
बोधितास्वः bodhitāsvaḥ |
बोधितास्मः bodhitāsmaḥ |
] [ |
] [ |
] [ |
] [ |
] [ |
] [ |
Derived terms
edit- बुद्ध (buddhá, past participle)
Related terms
editDescendants
editCategories:
- Sanskrit terms derived from Proto-Indo-European
- Sanskrit terms derived from the Proto-Indo-European root *bʰewdʰ-
- Sanskrit terms inherited from Proto-Indo-Aryan
- Sanskrit terms derived from Proto-Indo-Aryan
- Sanskrit terms inherited from Proto-Indo-Iranian
- Sanskrit terms derived from Proto-Indo-Iranian
- Sanskrit terms inherited from Proto-Indo-European
- Sanskrit terms with IPA pronunciation
- Sanskrit lemmas
- Sanskrit verbs
- Sanskrit class 1 verbs
- Sanskrit parasmaipada verbs
- Sanskrit terms belonging to the root बुध्
- Sanskrit verbs in Devanagari script