स्थविर
Sanskrit
editAlternative scripts
editAlternative scripts
- স্থৱিৰ (Assamese script)
- ᬲ᭄ᬣᬯᬶᬭ (Balinese script)
- স্থবির (Bengali script)
- 𑰭𑰿𑰞𑰪𑰰𑰨 (Bhaiksuki script)
- 𑀲𑁆𑀣𑀯𑀺𑀭 (Brahmi script)
- သ္ထဝိရ (Burmese script)
- સ્થવિર (Gujarati script)
- ਸ੍ਥਵਿਰ (Gurmukhi script)
- 𑌸𑍍𑌥𑌵𑌿𑌰 (Grantha script)
- ꦱ꧀ꦡꦮꦶꦫ (Javanese script)
- 𑂮𑂹𑂟𑂫𑂱𑂩 (Kaithi script)
- ಸ್ಥವಿರ (Kannada script)
- ស្ថវិរ (Khmer script)
- ສ຺ຖວິຣ (Lao script)
- സ്ഥവിര (Malayalam script)
- ᠰᡨᠠᠸᡳᡵᠠ (Manchu script)
- 𑘭𑘿𑘞𑘪𑘱𑘨 (Modi script)
- ᠰᠲᠠᠸᠢᠷᠠ᠋ (Mongolian script)
- 𑧍𑧠𑦾𑧊𑧒𑧈 (Nandinagari script)
- 𑐳𑑂𑐠𑐰𑐶𑐬 (Newa script)
- ସ୍ଥଵିର (Odia script)
- ꢱ꣄ꢢꢮꢶꢬ (Saurashtra script)
- 𑆱𑇀𑆡𑆮𑆴𑆫 (Sharada script)
- 𑖭𑖿𑖞𑖪𑖰𑖨 (Siddham script)
- ස්ථවිර (Sinhalese script)
- 𑪁 𑪙𑩬𑩾𑩑𑩼 (Soyombo script)
- 𑚨𑚶𑚚𑚦𑚮𑚤 (Takri script)
- ஸ்த²விர (Tamil script)
- స్థవిర (Telugu script)
- สฺถวิร (Thai script)
- སྠ་ཝི་ར (Tibetan script)
- 𑒮𑓂𑒟𑒫𑒱𑒩 (Tirhuta script)
- 𑨰𑩇𑨚𑨭𑨁𑨫 (Zanabazar Square script)
Etymology
editRelated to स्थूर (sthūra, “strong, thick”); see there for more.[1]
Pronunciation
editAdjective
editस्थविर • (sthávira) stem
- broad, thick
- compact, solid
- strong, powerful (RV., AV., Br., MBh., Hariv.)
- old, ancient, venerable (Br. etc.)
Declension
editMasculine a-stem declension of स्थविर (sthávira) | |||
---|---|---|---|
Singular | Dual | Plural | |
Nominative | स्थविरः stháviraḥ |
स्थविरौ / स्थविरा¹ sthávirau / sthávirā¹ |
स्थविराः / स्थविरासः¹ sthávirāḥ / sthávirāsaḥ¹ |
Vocative | स्थविर sthávira |
स्थविरौ / स्थविरा¹ sthávirau / sthávirā¹ |
स्थविराः / स्थविरासः¹ sthávirāḥ / sthávirāsaḥ¹ |
Accusative | स्थविरम् stháviram |
स्थविरौ / स्थविरा¹ sthávirau / sthávirā¹ |
स्थविरान् sthávirān |
Instrumental | स्थविरेण sthávireṇa |
स्थविराभ्याम् sthávirābhyām |
स्थविरैः / स्थविरेभिः¹ stháviraiḥ / sthávirebhiḥ¹ |
Dative | स्थविराय sthávirāya |
स्थविराभ्याम् sthávirābhyām |
स्थविरेभ्यः sthávirebhyaḥ |
Ablative | स्थविरात् sthávirāt |
स्थविराभ्याम् sthávirābhyām |
स्थविरेभ्यः sthávirebhyaḥ |
Genitive | स्थविरस्य sthávirasya |
स्थविरयोः sthávirayoḥ |
स्थविराणाम् sthávirāṇām |
Locative | स्थविरे sthávire |
स्थविरयोः sthávirayoḥ |
स्थविरेषु sthávireṣu |
Notes |
|
Feminine ā-stem declension of स्थविरा (sthávirā) | |||
---|---|---|---|
Singular | Dual | Plural | |
Nominative | स्थविरा sthávirā |
स्थविरे sthávire |
स्थविराः sthávirāḥ |
Vocative | स्थविरे sthávire |
स्थविरे sthávire |
स्थविराः sthávirāḥ |
Accusative | स्थविराम् sthávirām |
स्थविरे sthávire |
स्थविराः sthávirāḥ |
Instrumental | स्थविरया / स्थविरा¹ sthávirayā / sthávirā¹ |
स्थविराभ्याम् sthávirābhyām |
स्थविराभिः sthávirābhiḥ |
Dative | स्थविरायै sthávirāyai |
स्थविराभ्याम् sthávirābhyām |
स्थविराभ्यः sthávirābhyaḥ |
Ablative | स्थविरायाः / स्थविरायै² sthávirāyāḥ / sthávirāyai² |
स्थविराभ्याम् sthávirābhyām |
स्थविराभ्यः sthávirābhyaḥ |
Genitive | स्थविरायाः / स्थविरायै² sthávirāyāḥ / sthávirāyai² |
स्थविरयोः sthávirayoḥ |
स्थविराणाम् sthávirāṇām |
Locative | स्थविरायाम् sthávirāyām |
स्थविरयोः sthávirayoḥ |
स्थविरासु sthávirāsu |
Notes |
|
Neuter a-stem declension of स्थविर (sthávira) | |||
---|---|---|---|
Singular | Dual | Plural | |
Nominative | स्थविरम् stháviram |
स्थविरे sthávire |
स्थविराणि / स्थविरा¹ sthávirāṇi / sthávirā¹ |
Vocative | स्थविर sthávira |
स्थविरे sthávire |
स्थविराणि / स्थविरा¹ sthávirāṇi / sthávirā¹ |
Accusative | स्थविरम् stháviram |
स्थविरे sthávire |
स्थविराणि / स्थविरा¹ sthávirāṇi / sthávirā¹ |
Instrumental | स्थविरेण sthávireṇa |
स्थविराभ्याम् sthávirābhyām |
स्थविरैः / स्थविरेभिः¹ stháviraiḥ / sthávirebhiḥ¹ |
Dative | स्थविराय sthávirāya |
स्थविराभ्याम् sthávirābhyām |
स्थविरेभ्यः sthávirebhyaḥ |
Ablative | स्थविरात् sthávirāt |
स्थविराभ्याम् sthávirābhyām |
स्थविरेभ्यः sthávirebhyaḥ |
Genitive | स्थविरस्य sthávirasya |
स्थविरयोः sthávirayoḥ |
स्थविराणाम् sthávirāṇām |
Locative | स्थविरे sthávire |
स्थविरयोः sthávirayoḥ |
स्थविरेषु sthávireṣu |
Notes |
|
Noun
editस्थविर • (sthávira) stem, m
- an old man (W.)
- Coordinate term: स्थविरा (sthavirā, “old woman”)
- (Buddhism) an Elder (title of the oldest and most venerable Bhikṣus) (MWB. pg. 184, 255 etc.)
- an epithet of Brahmā (L.)
- (in the plural) name of a school (sect) (Buddh.)
- आर्यस्थाविर ― Āryasthāvira ― (name of a particular Buddhist sect)
Declension
editMasculine a-stem declension of स्थविर (sthávira) | |||
---|---|---|---|
Singular | Dual | Plural | |
Nominative | स्थविरः stháviraḥ |
स्थविरौ / स्थविरा¹ sthávirau / sthávirā¹ |
स्थविराः / स्थविरासः¹ sthávirāḥ / sthávirāsaḥ¹ |
Vocative | स्थविर sthávira |
स्थविरौ / स्थविरा¹ sthávirau / sthávirā¹ |
स्थविराः / स्थविरासः¹ sthávirāḥ / sthávirāsaḥ¹ |
Accusative | स्थविरम् stháviram |
स्थविरौ / स्थविरा¹ sthávirau / sthávirā¹ |
स्थविरान् sthávirān |
Instrumental | स्थविरेण sthávireṇa |
स्थविराभ्याम् sthávirābhyām |
स्थविरैः / स्थविरेभिः¹ stháviraiḥ / sthávirebhiḥ¹ |
Dative | स्थविराय sthávirāya |
स्थविराभ्याम् sthávirābhyām |
स्थविरेभ्यः sthávirebhyaḥ |
Ablative | स्थविरात् sthávirāt |
स्थविराभ्याम् sthávirābhyām |
स्थविरेभ्यः sthávirebhyaḥ |
Genitive | स्थविरस्य sthávirasya |
स्थविरयोः sthávirayoḥ |
स्थविराणाम् sthávirāṇām |
Locative | स्थविरे sthávire |
स्थविरयोः sthávirayoḥ |
स्थविरेषु sthávireṣu |
Notes |
|
Noun
editस्थविर • (sthávira) stem, n
Declension
editNeuter a-stem declension of स्थविर (sthávira) | |||
---|---|---|---|
Singular | Dual | Plural | |
Nominative | स्थविरम् stháviram |
स्थविरे sthávire |
स्थविराणि / स्थविरा¹ sthávirāṇi / sthávirā¹ |
Vocative | स्थविर sthávira |
स्थविरे sthávire |
स्थविराणि / स्थविरा¹ sthávirāṇi / sthávirā¹ |
Accusative | स्थविरम् stháviram |
स्थविरे sthávire |
स्थविराणि / स्थविरा¹ sthávirāṇi / sthávirā¹ |
Instrumental | स्थविरेण sthávireṇa |
स्थविराभ्याम् sthávirābhyām |
स्थविरैः / स्थविरेभिः¹ stháviraiḥ / sthávirebhiḥ¹ |
Dative | स्थविराय sthávirāya |
स्थविराभ्याम् sthávirābhyām |
स्थविरेभ्यः sthávirebhyaḥ |
Ablative | स्थविरात् sthávirāt |
स्थविराभ्याम् sthávirābhyām |
स्थविरेभ्यः sthávirebhyaḥ |
Genitive | स्थविरस्य sthávirasya |
स्थविरयोः sthávirayoḥ |
स्थविराणाम् sthávirāṇām |
Locative | स्थविरे sthávire |
स्थविरयोः sthávirayoḥ |
स्थविरेषु sthávireṣu |
Notes |
|
Derived terms
edit- स्थविरवाद (sthaviravāda)
Descendants
edit- Pali: thera
References
edit- Monier Williams (1899) “स्थविर”, in A Sanskrit–English Dictionary, […], new edition, Oxford: At the Clarendon Press, →OCLC, page 1265, column 2.
- ^ Mayrhofer, Manfred (1996) Etymologisches Wörterbuch des Altindoarischen [Etymological Dictionary of Old Indo-Aryan][1] (in German), volume 2, Heidelberg: Carl Winter Universitätsverlag, page 764