Old Polish

edit

Etymology

edit

From ale +‎ . First attested in the 14th century.

Pronunciation

edit
  • IPA(key): (10th–15th CE) /alʲɛt͡ɕ/
  • IPA(key): (15th CE) /alʲɛt͡ɕ/

Conjunction

edit

aleć

  1. (emphatic, attested in Lesser Poland, Sieradz) Introduces a contrasting clause; but
    • Beginning of the 15th century, Łukasz z Wielkiego Koźmina, Kazania gnieźnieńskie[1], Krakow, page 176b:
      A tesczy ony ne szø byly spaly, allecz ony szø byly czuly
      [A teżci oni nie są byli spali, aleć oni są byli czuli]
    • Beginning of the 15th century, Łukasz z Wielkiego Koźmina, Kazania gnieźnieńskie[2], Krakow, page 171b:
      O gichsze møcze vele bich mal vam pouedacz, allecz thø to chwylø ne czasz gest tego tho vyslouicz
      [O jichże męce wiele bych miał wam powiedać, aleć tą to chwilą nie czas jest tego to wysłowić]
    • Beginning of the 15th century, Łukasz z Wielkiego Koźmina, Kazania gnieźnieńskie[3], Krakow, page 4b:
      Dzeczøthko... f gaslach gestcy ono bilo przeth svø milø mathkø plakalo, allecz f krolefstwe nebeskem [p]przed svøth[y]my angoly gestcy szø ono bylo [s]smalo
      [Dzieciątko... w jasłach jestci ono było przed swą miłą matką płakało, aleć w krolewstwie niebieskiem przed święt[y]mi anjoły jestci się ono było śmiało]
    • 1853 [end of the 15th century], Wacław Aleksander Maciejowski, editor, Piśmiennictwo polskie od czasów najdawniejszych aż do roku 1830, volume 4, page 140:
      Thak dawno roszlewągya krew luczką marno, alecz dzyschą wyanczey pewno
      [Tak dawno rozlewają krew ludzką marno, aleć dzisia więcej pewno]
    • 1897 [1419], Teki Adolfa Pawińskiego[4], volume IV, number 3396, Łęczyca Land:
      Sbiluto non expurgauit se..., alecz iemu ia ne prziganam
      [Zbiluto non expurgauit se..., aleć jemu ja nie przyganiam]
  2. (emphatic, attested in Lesser Poland) Introduces new context in relation to an old one; but
    • Beginning of the 15th century, Łukasz z Wielkiego Koźmina, Kazania gnieźnieńskie[5], Krakow, page 4a:
      Gebal gestcy tho ona bila posznala, yszecz dzeuicza gest bila porodzila..., a tako vøcz ona velikiim gloszem gest bila bogu chualø dala. Allecz Salomee gestcy ona temu tho bila ne uerzyla y chczala szø gest ona... dothknøcz tego to mastha byla, tedy... røcze szø ge byle usch[ch]le. Allecz svøty angol gestcy szø ge byl vkaszal a rzekøcz ge tako..., ysbi szø ona ge dzeczøthka bila dothknøla
      [Gebal jestci to ona była poznała, iżeć dziewica jest była porodziła..., a tako więc ona wielikim głosem jest była Bogu chwałę dała. Aleć Salomee jestci ona temu to była nie wierzyła i chciała się jest ona... dotknąć tego to miasta była, tedy... ręce są je byle usch[ch]le. Aleć święty anjoł jestci się je był ukazał a rzekąc je tako..., iżby się ona je dzieciątka była dotknęła]
  3. The meaning of this term is uncertain.
    • 1930 [c. 1455], “Gen”, in Ludwik Bernacki, editor, Biblia królowej Zofii (Biblia szaroszpatacka)[6], 28, 15:
      Nye ostawyø czyø tam, alecz napelnyø (pro alez?; nec dimittam, nisi complevero), czsokolyczyem rzekl
      [Nie ostawię cię tam, aleć napełnię (nec dimittam, nisi complevero), czsokoliciem rzekł]

Descendants

edit
  • Polish: aleć

References

edit

Polish

edit

Etymology

edit

Inherited from Old Polish aleć. By surface analysis, ale +‎ .

Conjunction

edit

aleć

  1. (Middle Polish, emphatic) but

Particle

edit

aleć

  1. (Middle Polish, emphatic) emphatic particle

References

edit

Further reading

edit
  • Maria Renata Mayenowa, Stanisław Rospond, Witold Taszycki, Stefan Hrabec, Władysław Kuraszkiewicz (2010-2023) “aleć”, in Słownik Polszczyzny XVI Wieku [A Dictionary of 16th Century Polish]
  • ALEĆ”, in Elektroniczny Słownik Języka Polskiego XVII i XVIII Wieku [Electronic Dictionary of the Polish Language of the XVII and XVIII Century], 2009 July 7