խայթ
Armenian
editEtymology
editFrom Old Armenian խայթ (xaytʻ); see it for more.
Pronunciation
edit- (Eastern Armenian) IPA(key): /χɑjtʰ/, [χɑjtʰ]
- (Western Armenian) IPA(key): /χɑjt/, [χɑjtʰ]
Noun
editխայթ • (xaytʻ)
- bite
- sting
- մեղվի խայթ ― meġvi xaytʻ ― sting of a bee
- (figuratively) pang, sting
- խղճի խայթ ― xġči xaytʻ ― sting of conscience
Declension
edit i-type, inanimate (Eastern Armenian)
singular | plural | |||
---|---|---|---|---|
nominative | խայթ (xaytʻ) | խայթեր (xaytʻer) | ||
dative | խայթի (xaytʻi) | խայթերի (xaytʻeri) | ||
ablative | խայթից (xaytʻicʻ) | խայթերից (xaytʻericʻ) | ||
instrumental | խայթով (xaytʻov) | խայթերով (xaytʻerov) | ||
locative | խայթում (xaytʻum) | խայթերում (xaytʻerum) | ||
definite forms | ||||
nominative | խայթը/խայթն (xaytʻə/xaytʻn) | խայթերը/խայթերն (xaytʻerə/xaytʻern) | ||
dative | խայթին (xaytʻin) | խայթերին (xaytʻerin) | ||
1st person possessive forms (my) | ||||
nominative | խայթս (xaytʻs) | խայթերս (xaytʻers) | ||
dative | խայթիս (xaytʻis) | խայթերիս (xaytʻeris) | ||
ablative | խայթիցս (xaytʻicʻs) | խայթերիցս (xaytʻericʻs) | ||
instrumental | խայթովս (xaytʻovs) | խայթերովս (xaytʻerovs) | ||
locative | խայթումս (xaytʻums) | խայթերումս (xaytʻerums) | ||
2nd person possessive forms (your) | ||||
nominative | խայթդ (xaytʻd) | խայթերդ (xaytʻerd) | ||
dative | խայթիդ (xaytʻid) | խայթերիդ (xaytʻerid) | ||
ablative | խայթիցդ (xaytʻicʻd) | խայթերիցդ (xaytʻericʻd) | ||
instrumental | խայթովդ (xaytʻovd) | խայթերովդ (xaytʻerovd) | ||
locative | խայթումդ (xaytʻumd) | խայթերումդ (xaytʻerumd) |
Old Armenian
editEtymology
editFrom Proto-Indo-European *kh₂eyd-t-, from *kh₂eyd- (“cut, hew”).
Noun
editխայթ • (xaytʻ)
- sting, bite
- խայթք մտաց, խղճի ― xaytʻkʻ mtacʻ, xłči ― remorse, stings of conscience, compunction
- spur, goad, prickle
- (figuratively) incentive
Declension
editi-a-type
singular | plural | ||
---|---|---|---|
nominative | խայթ (xaytʻ) | խայթք (xaytʻkʻ) | |
genitive | խայթի (xaytʻi) | խայթաց (xaytʻacʻ) | |
dative | խայթի (xaytʻi) | խայթաց (xaytʻacʻ) | |
accusative | խայթ (xaytʻ) | խայթս (xaytʻs) | |
ablative | խայթէ (xaytʻē) | խայթաց (xaytʻacʻ) | |
instrumental | խայթաւ (xaytʻaw) | խայթաւք = խայթօք (xaytʻawkʻ = xaytʻōkʻ) | |
locative | խայթի (xaytʻi) | խայթս (xaytʻs) |
Derived terms
edit- խայթահար (xaytʻahar)
- խայթահարեմ (xaytʻaharem)
- խայթեմ (xaytʻem)
- խայթիչ (xaytʻičʻ)
- խայթողական (xaytʻołakan)
- խայթողութիւն (xaytʻołutʻiwn)
- խայթոց (xaytʻocʻ)
- խայթոցաւոր (xaytʻocʻawor)
- խայթուած (xaytʻuac)
- խայթումն (xaytʻumn)
- կարճախայթոց (karčaxaytʻocʻ)
- չարախայթոց (čʻaraxaytʻocʻ)
Descendants
edit- Armenian: խայթ (xaytʻ)
References
edit- Petrosean, Matatʻeay (1879) “խայթ”, in Nor Baṙagirkʻ Hay-Angliarēn [New Dictionary Armenian–English], Venice: S. Lazarus Armenian Academy
- Awetikʻean, G., Siwrmēlean, X., Awgerean, M. (1836–1837) “խայթ”, in Nor baṙgirkʻ haykazean lezui [New Dictionary of the Armenian Language] (in Old Armenian), Venice: S. Lazarus Armenian Academy
- Ačaṙean, Hračʻeay (1971–1979) “խայթ”, in Hayerēn armatakan baṙaran [Armenian Etymological Dictionary] (in Armenian), 2nd edition, a reprint of the original 1926–1935 seven-volume edition, Yerevan: University Press
- Martirosyan, Hrach (2010) Etymological Dictionary of the Armenian Inherited Lexicon (Leiden Indo-European Etymological Dictionary Series; 8), Leiden and Boston: Brill, page 324