अपस्
Sanskrit
editAlternative scripts
editAlternative scripts
- অপস্ (Assamese script)
- ᬅᬧᬲ᭄ (Balinese script)
- অপস্ (Bengali script)
- 𑰀𑰢𑰭𑰿 (Bhaiksuki script)
- 𑀅𑀧𑀲𑁆 (Brahmi script)
- အပသ် (Burmese script)
- અપસ્ (Gujarati script)
- ਅਪਸ੍ (Gurmukhi script)
- 𑌅𑌪𑌸𑍍 (Grantha script)
- ꦄꦥꦱ꧀ (Javanese script)
- 𑂃𑂣𑂮𑂹 (Kaithi script)
- ಅಪಸ್ (Kannada script)
- អបស៑ (Khmer script)
- ອປສ຺ (Lao script)
- അപസ് (Malayalam script)
- ᠠᢒᠠᠰ᠌ (Manchu script)
- 𑘀𑘢𑘭𑘿 (Modi script)
- ᠠᢒᠠᠰ (Mongolian script)
- 𑦠𑧂𑧍𑧠 (Nandinagari script)
- 𑐀𑐥𑐳𑑂 (Newa script)
- ଅପସ୍ (Odia script)
- ꢂꢦꢱ꣄ (Saurashtra script)
- 𑆃𑆥𑆱𑇀 (Sharada script)
- 𑖀𑖢𑖭𑖿 (Siddham script)
- අපස් (Sinhalese script)
- 𑩐𑩰𑪁 𑪙 (Soyombo script)
- 𑚀𑚞𑚨𑚶 (Takri script)
- அபஸ் (Tamil script)
- అపస్ (Telugu script)
- อปสฺ (Thai script)
- ཨ་པ་ས྄ (Tibetan script)
- 𑒁𑒣𑒮𑓂 (Tirhuta script)
- 𑨀𑨞𑨰𑨴 (Zanabazar Square script)
Etymology 1
editFrom Proto-Indo-European *h₃ép-os (“work”), from *h₃ep- (“to work”). Cognate with Latin opus (“work”), whence also ops and omnis.
Pronunciation
editNoun
editअपस् • (ápas) stem, n
- work, action (especially sacred act)
- sacrificial act
- body of water
Declension
editNeuter as-stem declension of अपस् (ápas) | |||
---|---|---|---|
Singular | Dual | Plural | |
Nominative | अपः ápaḥ |
अपसी ápasī |
अपांसि ápāṃsi |
Vocative | अपः ápaḥ |
अपसी ápasī |
अपांसि ápāṃsi |
Accusative | अपः ápaḥ |
अपसी ápasī |
अपांसि ápāṃsi |
Instrumental | अपसा ápasā |
अपोभ्याम् ápobhyām |
अपोभिः ápobhiḥ |
Dative | अपसे ápase |
अपोभ्याम् ápobhyām |
अपोभ्यः ápobhyaḥ |
Ablative | अपसः ápasaḥ |
अपोभ्याम् ápobhyām |
अपोभ्यः ápobhyaḥ |
Genitive | अपसः ápasaḥ |
अपसोः ápasoḥ |
अपसाम् ápasām |
Locative | अपसि ápasi |
अपसोः ápasoḥ |
अपःसु ápaḥsu |
Derived terms
edit- अपस् (apás)
- स्वपस् (svápas)
Etymology 2
editFrom 'Etymology 1', with change of accent.
Pronunciation
editAdjective
editअपस् • (apás) stem
Declension
editMasculine as-stem declension of अपस् (apás) | |||
---|---|---|---|
Singular | Dual | Plural | |
Nominative | अपाः apā́ḥ |
अपसौ / अपसा¹ apásau / apásā¹ |
अपसः / अपाः¹ apásaḥ / apā́ḥ¹ |
Vocative | अपः ápaḥ |
अपसौ / अपसा¹ ápasau / ápasā¹ |
अपसः / अपाः¹ ápasaḥ / ápāḥ¹ |
Accusative | अपसम् / अपाम्¹ apásam / apā́m¹ |
अपसौ / अपसा¹ apásau / apásā¹ |
अपसः / अपाः¹ apásaḥ / apā́ḥ¹ |
Instrumental | अपसा apásā |
अपोभ्याम् apóbhyām |
अपोभिः apóbhiḥ |
Dative | अपसे apáse |
अपोभ्याम् apóbhyām |
अपोभ्यः apóbhyaḥ |
Ablative | अपसः apásaḥ |
अपोभ्याम् apóbhyām |
अपोभ्यः apóbhyaḥ |
Genitive | अपसः apásaḥ |
अपसोः apásoḥ |
अपसाम् apásām |
Locative | अपसि apási |
अपसोः apásoḥ |
अपःसु apáḥsu |
Notes |
|
Feminine as-stem declension of अपस् (apás) | |||
---|---|---|---|
Singular | Dual | Plural | |
Nominative | अपाः apā́ḥ |
अपसौ / अपसा¹ apásau / apásā¹ |
अपसः / अपाः¹ apásaḥ / apā́ḥ¹ |
Vocative | अपः ápaḥ |
अपसौ / अपसा¹ ápasau / ápasā¹ |
अपसः / अपाः¹ ápasaḥ / ápāḥ¹ |
Accusative | अपसम् / अपाम्¹ apásam / apā́m¹ |
अपसौ / अपसा¹ apásau / apásā¹ |
अपसः / अपाः¹ apásaḥ / apā́ḥ¹ |
Instrumental | अपसा apásā |
अपोभ्याम् apóbhyām |
अपोभिः apóbhiḥ |
Dative | अपसे apáse |
अपोभ्याम् apóbhyām |
अपोभ्यः apóbhyaḥ |
Ablative | अपसः apásaḥ |
अपोभ्याम् apóbhyām |
अपोभ्यः apóbhyaḥ |
Genitive | अपसः apásaḥ |
अपसोः apásoḥ |
अपसाम् apásām |
Locative | अपसि apási |
अपसोः apásoḥ |
अपःसु apáḥsu |
Notes |
|
Neuter as-stem declension of अपस् (apás) | |||
---|---|---|---|
Singular | Dual | Plural | |
Nominative | अपः apáḥ |
अपसी apásī |
अपांसि apā́ṃsi |
Vocative | अपः ápaḥ |
अपसी ápasī |
अपांसि ápāṃsi |
Accusative | अपः apáḥ |
अपसी apásī |
अपांसि apā́ṃsi |
Instrumental | अपसा apásā |
अपोभ्याम् apóbhyām |
अपोभिः apóbhiḥ |
Dative | अपसे apáse |
अपोभ्याम् apóbhyām |
अपोभ्यः apóbhyaḥ |
Ablative | अपसः apásaḥ |
अपोभ्याम् apóbhyām |
अपोभ्यः apóbhyaḥ |
Genitive | अपसः apásaḥ |
अपसोः apásoḥ |
अपसाम् apásām |
Locative | अपसि apási |
अपसोः apásoḥ |
अपःसु apáḥsu |
Etymology 3
editFrom अप् (áp, “water”).
Pronunciation
editAdjective
editअपस् • (apás) stem
Declension
editMasculine as-stem declension of अपस् (apás) | |||
---|---|---|---|
Singular | Dual | Plural | |
Nominative | अपाः apā́ḥ |
अपसौ / अपसा¹ apásau / apásā¹ |
अपसः / अपाः¹ apásaḥ / apā́ḥ¹ |
Vocative | अपः ápaḥ |
अपसौ / अपसा¹ ápasau / ápasā¹ |
अपसः / अपाः¹ ápasaḥ / ápāḥ¹ |
Accusative | अपसम् / अपाम्¹ apásam / apā́m¹ |
अपसौ / अपसा¹ apásau / apásā¹ |
अपसः / अपाः¹ apásaḥ / apā́ḥ¹ |
Instrumental | अपसा apásā |
अपोभ्याम् apóbhyām |
अपोभिः apóbhiḥ |
Dative | अपसे apáse |
अपोभ्याम् apóbhyām |
अपोभ्यः apóbhyaḥ |
Ablative | अपसः apásaḥ |
अपोभ्याम् apóbhyām |
अपोभ्यः apóbhyaḥ |
Genitive | अपसः apásaḥ |
अपसोः apásoḥ |
अपसाम् apásām |
Locative | अपसि apási |
अपसोः apásoḥ |
अपःसु apáḥsu |
Notes |
|
Feminine as-stem declension of अपस् (apás) | |||
---|---|---|---|
Singular | Dual | Plural | |
Nominative | अपाः apā́ḥ |
अपसौ / अपसा¹ apásau / apásā¹ |
अपसः / अपाः¹ apásaḥ / apā́ḥ¹ |
Vocative | अपः ápaḥ |
अपसौ / अपसा¹ ápasau / ápasā¹ |
अपसः / अपाः¹ ápasaḥ / ápāḥ¹ |
Accusative | अपसम् / अपाम्¹ apásam / apā́m¹ |
अपसौ / अपसा¹ apásau / apásā¹ |
अपसः / अपाः¹ apásaḥ / apā́ḥ¹ |
Instrumental | अपसा apásā |
अपोभ्याम् apóbhyām |
अपोभिः apóbhiḥ |
Dative | अपसे apáse |
अपोभ्याम् apóbhyām |
अपोभ्यः apóbhyaḥ |
Ablative | अपसः apásaḥ |
अपोभ्याम् apóbhyām |
अपोभ्यः apóbhyaḥ |
Genitive | अपसः apásaḥ |
अपसोः apásoḥ |
अपसाम् apásām |
Locative | अपसि apási |
अपसोः apásoḥ |
अपःसु apáḥsu |
Notes |
|
Neuter as-stem declension of अपस् (apás) | |||
---|---|---|---|
Singular | Dual | Plural | |
Nominative | अपः apáḥ |
अपसी apásī |
अपांसि apā́ṃsi |
Vocative | अपः ápaḥ |
अपसी ápasī |
अपांसि ápāṃsi |
Accusative | अपः apáḥ |
अपसी apásī |
अपांसि apā́ṃsi |
Instrumental | अपसा apásā |
अपोभ्याम् apóbhyām |
अपोभिः apóbhiḥ |
Dative | अपसे apáse |
अपोभ्याम् apóbhyām |
अपोभ्यः apóbhyaḥ |
Ablative | अपसः apásaḥ |
अपोभ्याम् apóbhyām |
अपोभ्यः apóbhyaḥ |
Genitive | अपसः apásaḥ |
अपसोः apásoḥ |
अपसाम् apásām |
Locative | अपसि apási |
अपसोः apásoḥ |
अपःसु apáḥsu |
References
edit- Monier Williams (1899) “अपस्”, in A Sanskrit–English Dictionary, […], new edition, Oxford: At the Clarendon Press, →OCLC, page 53, column 1.
- Hellwig, Oliver (2010-2024) “apas”, in DCS - The Digital Corpus of Sanskrit, Berlin, Germany.
Categories:
- Sanskrit terms derived from Proto-Indo-European
- Sanskrit terms derived from the Proto-Indo-European root *h₃ep-
- Sanskrit terms inherited from Proto-Indo-European
- Sanskrit terms with IPA pronunciation
- Sanskrit lemmas
- Sanskrit nouns
- Sanskrit nouns in Devanagari script
- Sanskrit neuter nouns
- Sanskrit as-stem nouns
- Sanskrit adjectives
- Sanskrit adjectives in Devanagari script