आस्तिक्य
Hindi
editEtymology
editLearned borrowing from Sanskrit आस्तिक्य (āstikya).
Pronunciation
editNoun
editआस्तिक्य • (āstikya) m
- piousness, religiousness, faith in God; devotion to God
- Synonym: आस्तिकता (āstiktā)
Declension
editDeclension of आस्तिक्य (masc cons-stem)
singular | plural | |
---|---|---|
direct | आस्तिक्य āstikya |
आस्तिक्य āstikya |
oblique | आस्तिक्य āstikya |
आस्तिक्यों āstikyõ |
vocative | आस्तिक्य āstikya |
आस्तिक्यो āstikyo |
References
edit- Dāsa, Śyāmasundara (1965–1975) “आस्तिक्य”, in Hindī Śabdasāgara [lit. Sea of Hindi words] (in Hindi), Kashi [Varanasi]: Nagari Pracarini Sabha, page 490
- McGregor, Ronald Stuart (1993) “आस्तिक्य”, in The Oxford Hindi-English Dictionary, London: Oxford University Press, page 99
Sanskrit
editAlternative scripts
editAlternative scripts
- আস্তিক্য (Assamese script)
- ᬆᬲ᭄ᬢᬶᬓ᭄ᬬ (Balinese script)
- আস্তিক্য (Bengali script)
- 𑰁𑰭𑰿𑰝𑰰𑰎𑰿𑰧 (Bhaiksuki script)
- 𑀆𑀲𑁆𑀢𑀺𑀓𑁆𑀬 (Brahmi script)
- အာသ္တိကျ (Burmese script)
- આસ્તિક્ય (Gujarati script)
- ਆਸ੍ਤਿਕ੍ਯ (Gurmukhi script)
- 𑌆𑌸𑍍𑌤𑌿𑌕𑍍𑌯 (Grantha script)
- ꦄꦴꦱ꧀ꦠꦶꦏꦾ (Javanese script)
- 𑂄𑂮𑂹𑂞𑂱𑂍𑂹𑂨 (Kaithi script)
- ಆಸ್ತಿಕ್ಯ (Kannada script)
- អាស្តិក្យ (Khmer script)
- ອາສ຺ຕິກ຺ຍ (Lao script)
- ആസ്തിക്യ (Malayalam script)
- ᠠ᠊ᠠᠰ᠌ᢠᡳᡬᠶᠠ (Manchu script)
- 𑘁𑘭𑘿𑘝𑘱𑘎𑘿𑘧 (Modi script)
- ᠠᢗᠰᢐᠢᢉᠶᠠ (Mongolian script)
- 𑦡𑧍𑧠𑦽𑧒𑦮𑧠𑧇 (Nandinagari script)
- 𑐁𑐳𑑂𑐟𑐶𑐎𑑂𑐫 (Newa script)
- ଆସ୍ତିକ୍ଯ (Odia script)
- ꢃꢱ꣄ꢡꢶꢒ꣄ꢫ (Saurashtra script)
- 𑆄𑆱𑇀𑆠𑆴𑆑𑇀𑆪 (Sharada script)
- 𑖁𑖭𑖿𑖝𑖰𑖎𑖿𑖧 (Siddham script)
- ආස්තික්ය (Sinhalese script)
- 𑩐𑩛𑪁 𑪙𑩫𑩑𑩜 𑪙𑩻 (Soyombo script)
- 𑚁𑚨𑚶𑚙𑚮𑚊𑚶𑚣 (Takri script)
- ஆஸ்திக்ய (Tamil script)
- ఆస్తిక్య (Telugu script)
- อาสฺติกฺย (Thai script)
- ཨཱ་སྟི་ཀྱ (Tibetan script)
- 𑒂𑒮𑓂𑒞𑒱𑒏𑓂𑒨 (Tirhuta script)
- 𑨀𑨊𑨰𑩇𑨙𑨁𑨋𑩇𑨪 (Zanabazar Square script)
Etymology
editVrddhi derivative of आस्तिक (āstika) with a -य (-ya) extension.
Pronunciation
editNoun
editआस्तिक्य • (āstikya) stem, n
- piousness, religiousness, faith in God; devotion to God
- c. 400 BCE, Bhagavad Gītā 18.42:
- शमो दमस् तपः शौचं क्षान्तिर् आर्जवम् एव च ।
ज्ञानं विज्ञानम् आस्तिक्यं ब्रह्मकर्म स्वभावजम् ॥- śamo damas tapaḥ śaucaṃ kṣāntir ārjavam eva ca.
jñānaṃ vijñānam āstikyaṃ brahmakarma svabhāvajam. - Peacefulness, self-control, austerity, purity, patience, straightness, knowledge, wisdom and religiousness are the natural deeds of a Brāhmaṇa.
- śamo damas tapaḥ śaucaṃ kṣāntir ārjavam eva ca.
- शमो दमस् तपः शौचं क्षान्तिर् आर्जवम् एव च ।
- believing nature or disposition
Declension
editNeuter a-stem declension of आस्तिक्य (āstikya) | |||
---|---|---|---|
Singular | Dual | Plural | |
Nominative | आस्तिक्यम् āstikyam |
आस्तिक्ये āstikye |
आस्तिक्यानि / आस्तिक्या¹ āstikyāni / āstikyā¹ |
Vocative | आस्तिक्य āstikya |
आस्तिक्ये āstikye |
आस्तिक्यानि / आस्तिक्या¹ āstikyāni / āstikyā¹ |
Accusative | आस्तिक्यम् āstikyam |
आस्तिक्ये āstikye |
आस्तिक्यानि / आस्तिक्या¹ āstikyāni / āstikyā¹ |
Instrumental | आस्तिक्येन āstikyena |
आस्तिक्याभ्याम् āstikyābhyām |
आस्तिक्यैः / आस्तिक्येभिः¹ āstikyaiḥ / āstikyebhiḥ¹ |
Dative | आस्तिक्याय āstikyāya |
आस्तिक्याभ्याम् āstikyābhyām |
आस्तिक्येभ्यः āstikyebhyaḥ |
Ablative | आस्तिक्यात् āstikyāt |
आस्तिक्याभ्याम् āstikyābhyām |
आस्तिक्येभ्यः āstikyebhyaḥ |
Genitive | आस्तिक्यस्य āstikyasya |
आस्तिक्ययोः āstikyayoḥ |
आस्तिक्यानाम् āstikyānām |
Locative | आस्तिक्ये āstikye |
आस्तिक्ययोः āstikyayoḥ |
आस्तिक्येषु āstikyeṣu |
Notes |
|
Descendants
edit- Prakrit: 𑀅𑀢𑁆𑀣𑀺𑀓𑁆𑀓 (atthikka)
References
edit- Monier Williams (1899) “आस्तिक्य”, in A Sanskrit–English Dictionary, […], new edition, Oxford: At the Clarendon Press, →OCLC, page 161.
- Apte, Vaman Shivram (1890) “आस्तिक्यम्”, in The practical Sanskrit-English dictionary, Poona: Prasad Prakashan, page 374
Categories:
- Hindi terms borrowed from Sanskrit
- Hindi learned borrowings from Sanskrit
- Hindi terms derived from Sanskrit
- Hindi terms with IPA pronunciation
- Hindi lemmas
- Hindi nouns
- Hindi masculine nouns
- Hindi masculine consonant-stem nouns
- Sanskrit vrddhi derivatives with a -य extension
- Sanskrit terms with IPA pronunciation
- Sanskrit lemmas
- Sanskrit nouns
- Sanskrit nouns in Devanagari script
- Sanskrit neuter nouns
- Sanskrit terms with quotations
- Sanskrit a-stem nouns