प्रवृद्ध
Sanskrit
editAlternative scripts
editAlternative scripts
- প্ৰৱৃদ্ধ (Assamese script)
- ᬧ᭄ᬭᬯᬺᬤ᭄ᬥ (Balinese script)
- প্রবৃদ্ধ (Bengali script)
- 𑰢𑰿𑰨𑰪𑰴𑰟𑰿𑰠 (Bhaiksuki script)
- 𑀧𑁆𑀭𑀯𑀾𑀤𑁆𑀥 (Brahmi script)
- ပြဝၖဒ္ဓ (Burmese script)
- પ્રવૃદ્ધ (Gujarati script)
- ਪ੍ਰਵ੍ਰਦ੍ਧ (Gurmukhi script)
- 𑌪𑍍𑌰𑌵𑍃𑌦𑍍𑌧 (Grantha script)
- ꦥꦿꦮꦽꦢ꧀ꦣ (Javanese script)
- 𑂣𑂹𑂩𑂫𑃂𑂠𑂹𑂡 (Kaithi script)
- ಪ್ರವೃದ್ಧ (Kannada script)
- ប្រវ្ឫទ្ធ (Khmer script)
- ປ຺ຣວ຺ຣິທ຺ຘ (Lao script)
- പ്രവൃദ്ധ (Malayalam script)
- ᢒᡵᠠᠸᡵᡳᡩᢡᠠ (Manchu script)
- 𑘢𑘿𑘨𑘪𑘵𑘟𑘿𑘠 (Modi script)
- ᢒᠷᠠᠧᠷᠢᢑᢑᠾᠠ᠋ (Mongolian script)
- 𑧂𑧠𑧈𑧊𑧖𑦿𑧠𑧀 (Nandinagari script)
- 𑐥𑑂𑐬𑐰𑐺𑐡𑑂𑐢 (Newa script)
- ପ୍ରଵୃଦ୍ଧ (Odia script)
- ꢦ꣄ꢬꢮꢺꢣ꣄ꢤ (Saurashtra script)
- 𑆥𑇀𑆫𑆮𑆸𑆢𑇀𑆣 (Sharada script)
- 𑖢𑖿𑖨𑖪𑖴𑖟𑖿𑖠 (Siddham script)
- ප්රවෘද්ධ (Sinhalese script)
- 𑩰 𑪙𑩼𑩾𑩙𑩭 𑪙𑩮 (Soyombo script)
- 𑚞𑚶𑚤𑚦𑚛𑚶𑚜 (Takri script)
- ப்ரவ்ரித்³த⁴ (Tamil script)
- ప్రవృద్ధ (Telugu script)
- ปฺรวฺฤทฺธ (Thai script)
- པྲ་ཝྲྀ་དྡྷ (Tibetan script)
- 𑒣𑓂𑒩𑒫𑒵𑒠𑓂𑒡 (Tirhuta script)
- 𑨞𑩇𑨫𑨭𑨼𑨉𑨛𑩇𑨜 (Zanabazar Square script)
Etymology
editFrom the root प्रवृध् (pravṛdh, “to exalt, magnify”) + -त (-ta). See more at वृध् (vṛdh).
Pronunciation
edit- (Vedic) IPA(key): /pɾɐ.ʋr̩d.dʱɐ́/, [pɾɐ.ʋr̩d̚.dʱɐ́]
- (Classical Sanskrit) IPA(key): /pɾɐˈʋr̩d̪.d̪ʱɐ/, [pɾɐˈʋr̩d̪̚.d̪ʱɐ]
Adjective
editप्रवृद्ध • (pravṛddhá) stem
- grown up, fully developed, increased
- swollen, heaving
- risen to wealth or power, prosperous, mighty, strong
- c. 400 BCE, Bhagavad Gītā Chapter II.32:
- कालोऽस्मि लोकक्षयकृत्प्रवृद्धो॥
- kāloʼsmi lokakṣayakṛtpravṛddho.
- I am mighty Time, the destroyer of the worlds.
- कालोऽस्मि लोकक्षयकृत्प्रवृद्धो॥
- (also with वयसा (vayasā)) advanced in age, grown old
- expanded, diffused
- full, deep (as a sigh)
- haughty, arrogant
Declension
editMasculine a-stem declension of प्रवृद्ध (pravṛddhá) | |||
---|---|---|---|
Singular | Dual | Plural | |
Nominative | प्रवृद्धः pravṛddháḥ |
प्रवृद्धौ / प्रवृद्धा¹ pravṛddhaú / pravṛddhā́¹ |
प्रवृद्धाः / प्रवृद्धासः¹ pravṛddhā́ḥ / pravṛddhā́saḥ¹ |
Vocative | प्रवृद्ध právṛddha |
प्रवृद्धौ / प्रवृद्धा¹ právṛddhau / právṛddhā¹ |
प्रवृद्धाः / प्रवृद्धासः¹ právṛddhāḥ / právṛddhāsaḥ¹ |
Accusative | प्रवृद्धम् pravṛddhám |
प्रवृद्धौ / प्रवृद्धा¹ pravṛddhaú / pravṛddhā́¹ |
प्रवृद्धान् pravṛddhā́n |
Instrumental | प्रवृद्धेन pravṛddhéna |
प्रवृद्धाभ्याम् pravṛddhā́bhyām |
प्रवृद्धैः / प्रवृद्धेभिः¹ pravṛddhaíḥ / pravṛddhébhiḥ¹ |
Dative | प्रवृद्धाय pravṛddhā́ya |
प्रवृद्धाभ्याम् pravṛddhā́bhyām |
प्रवृद्धेभ्यः pravṛddhébhyaḥ |
Ablative | प्रवृद्धात् pravṛddhā́t |
प्रवृद्धाभ्याम् pravṛddhā́bhyām |
प्रवृद्धेभ्यः pravṛddhébhyaḥ |
Genitive | प्रवृद्धस्य pravṛddhásya |
प्रवृद्धयोः pravṛddháyoḥ |
प्रवृद्धानाम् pravṛddhā́nām |
Locative | प्रवृद्धे pravṛddhé |
प्रवृद्धयोः pravṛddháyoḥ |
प्रवृद्धेषु pravṛddhéṣu |
Notes |
|
Feminine ā-stem declension of प्रवृद्धा (pravṛddhā́) | |||
---|---|---|---|
Singular | Dual | Plural | |
Nominative | प्रवृद्धा pravṛddhā́ |
प्रवृद्धे pravṛddhé |
प्रवृद्धाः pravṛddhā́ḥ |
Vocative | प्रवृद्धे právṛddhe |
प्रवृद्धे právṛddhe |
प्रवृद्धाः právṛddhāḥ |
Accusative | प्रवृद्धाम् pravṛddhā́m |
प्रवृद्धे pravṛddhé |
प्रवृद्धाः pravṛddhā́ḥ |
Instrumental | प्रवृद्धया / प्रवृद्धा¹ pravṛddháyā / pravṛddhā́¹ |
प्रवृद्धाभ्याम् pravṛddhā́bhyām |
प्रवृद्धाभिः pravṛddhā́bhiḥ |
Dative | प्रवृद्धायै pravṛddhā́yai |
प्रवृद्धाभ्याम् pravṛddhā́bhyām |
प्रवृद्धाभ्यः pravṛddhā́bhyaḥ |
Ablative | प्रवृद्धायाः / प्रवृद्धायै² pravṛddhā́yāḥ / pravṛddhā́yai² |
प्रवृद्धाभ्याम् pravṛddhā́bhyām |
प्रवृद्धाभ्यः pravṛddhā́bhyaḥ |
Genitive | प्रवृद्धायाः / प्रवृद्धायै² pravṛddhā́yāḥ / pravṛddhā́yai² |
प्रवृद्धयोः pravṛddháyoḥ |
प्रवृद्धानाम् pravṛddhā́nām |
Locative | प्रवृद्धायाम् pravṛddhā́yām |
प्रवृद्धयोः pravṛddháyoḥ |
प्रवृद्धासु pravṛddhā́su |
Notes |
|
Neuter a-stem declension of प्रवृद्ध (pravṛddhá) | |||
---|---|---|---|
Singular | Dual | Plural | |
Nominative | प्रवृद्धम् pravṛddhám |
प्रवृद्धे pravṛddhé |
प्रवृद्धानि / प्रवृद्धा¹ pravṛddhā́ni / pravṛddhā́¹ |
Vocative | प्रवृद्ध právṛddha |
प्रवृद्धे právṛddhe |
प्रवृद्धानि / प्रवृद्धा¹ právṛddhāni / právṛddhā¹ |
Accusative | प्रवृद्धम् pravṛddhám |
प्रवृद्धे pravṛddhé |
प्रवृद्धानि / प्रवृद्धा¹ pravṛddhā́ni / pravṛddhā́¹ |
Instrumental | प्रवृद्धेन pravṛddhéna |
प्रवृद्धाभ्याम् pravṛddhā́bhyām |
प्रवृद्धैः / प्रवृद्धेभिः¹ pravṛddhaíḥ / pravṛddhébhiḥ¹ |
Dative | प्रवृद्धाय pravṛddhā́ya |
प्रवृद्धाभ्याम् pravṛddhā́bhyām |
प्रवृद्धेभ्यः pravṛddhébhyaḥ |
Ablative | प्रवृद्धात् pravṛddhā́t |
प्रवृद्धाभ्याम् pravṛddhā́bhyām |
प्रवृद्धेभ्यः pravṛddhébhyaḥ |
Genitive | प्रवृद्धस्य pravṛddhásya |
प्रवृद्धयोः pravṛddháyoḥ |
प्रवृद्धानाम् pravṛddhā́nām |
Locative | प्रवृद्धे pravṛddhé |
प्रवृद्धयोः pravṛddháyoḥ |
प्रवृद्धेषु pravṛddhéṣu |
Notes |
|
Descendants
edit- Pali: pavuddha, pavaḍḍha
- Prakrit: 𑀧𑀯𑀟𑁆𑀠 (pavaḍḍha), 𑀧𑀯𑀺𑀟𑁆𑀠 (paviḍḍha), 𑀧𑀯𑀼𑀟𑁆𑀠 (pavuḍḍha) (influenced by 𑀩𑀼𑀟𑁆𑀠 (buḍḍha, “old”))
References
edit- Monier Williams (1899) “प्रवृद्ध”, in A Sanskrit–English Dictionary, […], new edition, Oxford: At the Clarendon Press, →OCLC, page 694.
- Turner, Ralph Lilley (1969–1985) “právr̥ddha”, in A Comparative Dictionary of the Indo-Aryan Languages, London: Oxford University Press
Categories:
- Sanskrit terms derived from Proto-Indo-Aryan
- Sanskrit terms derived from Proto-Indo-Iranian
- Sanskrit terms derived from Proto-Indo-European
- Sanskrit terms suffixed with -त
- Sanskrit terms belonging to the root प्रवृध्
- Sanskrit terms with IPA pronunciation
- Sanskrit lemmas
- Sanskrit adjectives
- Sanskrit adjectives in Devanagari script
- Sanskrit terms with quotations