वानर
(Redirected from वानरः)
Hindi
editEtymology
editBorrowed from Sanskrit वानर (vānara). Doublet of बंदर (bandar).
Pronunciation
editNoun
editवानर • (vānar) m (Urdu spelling وانر)
Declension
editDeclension of वानर (masc cons-stem)
Hypernyms
editReferences
edit- Turner, Ralph Lilley (1969–1985) “vānara”, in A Comparative Dictionary of the Indo-Aryan Languages, London: Oxford University Press
Marathi
editEtymology
editनपुसकलिंग (napusakliṅga): वानर n (vānar) |
स्त्रीलिंग (strīliṅga): वानरी f (vānrī) |
Borrowed from Sanskrit वानर (vānara).
Pronunciation
editNoun
editवानर • (vānar) n
See also
editReferences
edit- Molesworth, James Thomas (1857) “वानर”, in A dictionary, Marathi and English, Bombay: Printed for government at the Bombay Education Society's Press
- Turner, Ralph Lilley (1969–1985) “vānara”, in A Comparative Dictionary of the Indo-Aryan Languages, London: Oxford University Press
Pali
editAlternative forms
editAlternative scripts
Noun
editवानर m
- Devanagari script form of vānara (“monkey”)
Declension
editDeclension table of "वानर" (masculine)
Case \ Number | Singular | Plural |
---|---|---|
Nominative (first) | वानरो (vānaro) | वानरा (vānarā) |
Accusative (second) | वानरं (vānaraṃ) | वानरे (vānare) |
Instrumental (third) | वानरेन (vānarena) | वानरेहि (vānarehi) or वानरेभि (vānarebhi) |
Dative (fourth) | वानरस्स (vānarassa) or वानराय (vānarāya) or वानरत्थं (vānaratthaṃ) | वानरानं (vānarānaṃ) |
Ablative (fifth) | वानरस्मा (vānarasmā) or वानरम्हा (vānaramhā) or वानरा (vānarā) | वानरेहि (vānarehi) or वानरेभि (vānarebhi) |
Genitive (sixth) | वानरस्स (vānarassa) | वानरानं (vānarānaṃ) |
Locative (seventh) | वानरस्मिं (vānarasmiṃ) or वानरम्हि (vānaramhi) or वानरे (vānare) | वानरेसु (vānaresu) |
Vocative (calling) | वानर (vānara) | वानरा (vānarā) |
Sanskrit
editAlternative forms
editAlternative scripts
- ৱানৰ (Assamese script)
- ᬯᬵᬦᬭ (Balinese script)
- বানর (Bengali script)
- 𑰪𑰯𑰡𑰨 (Bhaiksuki script)
- 𑀯𑀸𑀦𑀭 (Brahmi script)
- ဝါနရ (Burmese script)
- વાનર (Gujarati script)
- ਵਾਨਰ (Gurmukhi script)
- 𑌵𑌾𑌨𑌰 (Grantha script)
- ꦮꦴꦤꦫ (Javanese script)
- 𑂫𑂰𑂢𑂩 (Kaithi script)
- ವಾನರ (Kannada script)
- វានរ (Khmer script)
- ວານຣ (Lao script)
- വാനര (Malayalam script)
- ᠸᠠ᠊ᠠᠨᠠᡵᠠ (Manchu script)
- 𑘪𑘰𑘡𑘨 (Modi script)
- ᠸᠠᢗᠨᠠᠷᠠ᠋ (Mongolian script)
- 𑧊𑧑𑧁𑧈 (Nandinagari script)
- 𑐰𑐵𑐣𑐬 (Newa script)
- ଵାନର (Odia script)
- ꢮꢵꢥꢬ (Saurashtra script)
- 𑆮𑆳𑆤𑆫 (Sharada script)
- 𑖪𑖯𑖡𑖨 (Siddham script)
- වානර (Sinhalese script)
- 𑩾𑩛𑩯𑩼 (Soyombo script)
- 𑚦𑚭𑚝𑚤 (Takri script)
- வாநர (Tamil script)
- వానర (Telugu script)
- วานร (Thai script)
- ཝཱ་ན་ར (Tibetan script)
- 𑒫𑒰𑒢𑒩 (Tirhuta script)
- 𑨭𑨊𑨝𑨫 (Zanabazar Square script)
Etymology
editUnknown; possibly from वन (vána, “forest”) + नर (nára, “man”). Monier considers it to be a vṛddhi derivative of वनर (vanara, “(something) relating to forest”), from वन (vána, “forest”) + -र (-ra, adjectival suffix). Cognate with Pashto ونهنر (wëna-nar, "woodsman").
Pronunciation
editNoun
editवानर • (vānara) stem, m
- monkey; any such ape
- c. 400 BCE, Mahābhārata 1.60.7:
- राक्षसास्तु पुलस्तयस्य वानरा किंनरास्तथा।
यक्षाश्च मनुजव्याघ्र पुत्रास्तस्य च धीमतः।
पुलहस्य मृगाः सिंहा व्याघ्राः किंपुरुषास्तथा ॥- rākṣasāstu pulastayasya vānarā kiṃnarāstathā.
yakṣāśca manujavyāghra putrāstasya ca dhīmataḥ.
pulahasya mṛgāḥ siṃhā vyāghrāḥ kiṃpuruṣāstathā.
- rākṣasāstu pulastayasya vānarā kiṃnarāstathā.
- राक्षसास्तु पुलस्तयस्य वानरा किंनरास्तथा।
- c. 800 CE – 1100, Agni Purāṇa 8.8:
- इत्युक्तवा स गतो रामं नत्वोवाच हरीश्वरः।
आनीता वानराः सर्वे सीतायाश च गवेषणे॥- ityuktavā sa gato rāmaṃ natvovāca harīśvaraḥ.
ānītā vānarāḥ sarve sītāyāśa ca gaveṣaṇe.
- ityuktavā sa gato rāmaṃ natvovāca harīśvaraḥ.
- इत्युक्तवा स गतो रामं नत्वोवाच हरीश्वरः।
Declension
editMasculine a-stem declension of वानर (vānara) | |||
---|---|---|---|
Singular | Dual | Plural | |
Nominative | वानरः vānaraḥ |
वानरौ / वानरा¹ vānarau / vānarā¹ |
वानराः / वानरासः¹ vānarāḥ / vānarāsaḥ¹ |
Vocative | वानर vānara |
वानरौ / वानरा¹ vānarau / vānarā¹ |
वानराः / वानरासः¹ vānarāḥ / vānarāsaḥ¹ |
Accusative | वानरम् vānaram |
वानरौ / वानरा¹ vānarau / vānarā¹ |
वानरान् vānarān |
Instrumental | वानरेण vānareṇa |
वानराभ्याम् vānarābhyām |
वानरैः / वानरेभिः¹ vānaraiḥ / vānarebhiḥ¹ |
Dative | वानराय vānarāya |
वानराभ्याम् vānarābhyām |
वानरेभ्यः vānarebhyaḥ |
Ablative | वानरात् vānarāt |
वानराभ्याम् vānarābhyām |
वानरेभ्यः vānarebhyaḥ |
Genitive | वानरस्य vānarasya |
वानरयोः vānarayoḥ |
वानराणाम् vānarāṇām |
Locative | वानरे vānare |
वानरयोः vānarayoḥ |
वानरेषु vānareṣu |
Notes |
|
Adjective
editवानर • (vānara) stem
- belonging to an ape or monkey, monkey-like
Declension
editMasculine a-stem declension of वानर (vānara) | |||
---|---|---|---|
Singular | Dual | Plural | |
Nominative | वानरः vānaraḥ |
वानरौ / वानरा¹ vānarau / vānarā¹ |
वानराः / वानरासः¹ vānarāḥ / vānarāsaḥ¹ |
Vocative | वानर vānara |
वानरौ / वानरा¹ vānarau / vānarā¹ |
वानराः / वानरासः¹ vānarāḥ / vānarāsaḥ¹ |
Accusative | वानरम् vānaram |
वानरौ / वानरा¹ vānarau / vānarā¹ |
वानरान् vānarān |
Instrumental | वानरेण vānareṇa |
वानराभ्याम् vānarābhyām |
वानरैः / वानरेभिः¹ vānaraiḥ / vānarebhiḥ¹ |
Dative | वानराय vānarāya |
वानराभ्याम् vānarābhyām |
वानरेभ्यः vānarebhyaḥ |
Ablative | वानरात् vānarāt |
वानराभ्याम् vānarābhyām |
वानरेभ्यः vānarebhyaḥ |
Genitive | वानरस्य vānarasya |
वानरयोः vānarayoḥ |
वानराणाम् vānarāṇām |
Locative | वानरे vānare |
वानरयोः vānarayoḥ |
वानरेषु vānareṣu |
Notes |
|
Feminine ā-stem declension of वानरा (vānarā) | |||
---|---|---|---|
Singular | Dual | Plural | |
Nominative | वानरा vānarā |
वानरे vānare |
वानराः vānarāḥ |
Vocative | वानरे vānare |
वानरे vānare |
वानराः vānarāḥ |
Accusative | वानराम् vānarām |
वानरे vānare |
वानराः vānarāḥ |
Instrumental | वानरया / वानरा¹ vānarayā / vānarā¹ |
वानराभ्याम् vānarābhyām |
वानराभिः vānarābhiḥ |
Dative | वानरायै vānarāyai |
वानराभ्याम् vānarābhyām |
वानराभ्यः vānarābhyaḥ |
Ablative | वानरायाः / वानरायै² vānarāyāḥ / vānarāyai² |
वानराभ्याम् vānarābhyām |
वानराभ्यः vānarābhyaḥ |
Genitive | वानरायाः / वानरायै² vānarāyāḥ / vānarāyai² |
वानरयोः vānarayoḥ |
वानराणाम् vānarāṇām |
Locative | वानरायाम् vānarāyām |
वानरयोः vānarayoḥ |
वानरासु vānarāsu |
Notes |
|
Neuter a-stem declension of वानर (vānara) | |||
---|---|---|---|
Singular | Dual | Plural | |
Nominative | वानरम् vānaram |
वानरे vānare |
वानराणि / वानरा¹ vānarāṇi / vānarā¹ |
Vocative | वानर vānara |
वानरे vānare |
वानराणि / वानरा¹ vānarāṇi / vānarā¹ |
Accusative | वानरम् vānaram |
वानरे vānare |
वानराणि / वानरा¹ vānarāṇi / vānarā¹ |
Instrumental | वानरेण vānareṇa |
वानराभ्याम् vānarābhyām |
वानरैः / वानरेभिः¹ vānaraiḥ / vānarebhiḥ¹ |
Dative | वानराय vānarāya |
वानराभ्याम् vānarābhyām |
वानरेभ्यः vānarebhyaḥ |
Ablative | वानरात् vānarāt |
वानराभ्याम् vānarābhyām |
वानरेभ्यः vānarebhyaḥ |
Genitive | वानरस्य vānarasya |
वानरयोः vānarayoḥ |
वानराणाम् vānarāṇām |
Locative | वानरे vānare |
वानरयोः vānarayoḥ |
वानरेषु vānareṣu |
Notes |
|
Descendants
editCategories:
- Hindi terms borrowed from Sanskrit
- Hindi terms derived from Sanskrit
- Hindi doublets
- Hindi terms with IPA pronunciation
- Hindi lemmas
- Hindi nouns
- Hindi masculine nouns
- Hindi masculine consonant-stem nouns
- hi:Mammals
- hi:Primates
- Marathi terms borrowed from Sanskrit
- Marathi terms derived from Sanskrit
- Marathi terms with IPA pronunciation
- Marathi lemmas
- Marathi nouns
- Marathi nouns in Devanagari script
- Marathi neuter nouns
- mr:Primates
- Pali lemmas
- Pali nouns
- Pali nouns in Devanagari script
- Pali masculine nouns
- Sanskrit terms with unknown etymologies
- Sanskrit compound terms
- Sanskrit vrddhi derivatives
- Sanskrit terms with IPA pronunciation
- Sanskrit lemmas
- Sanskrit nouns
- Sanskrit nouns in Devanagari script
- Sanskrit masculine nouns
- Sanskrit terms with quotations
- Sanskrit a-stem nouns
- Sanskrit adjectives
- Sanskrit adjectives in Devanagari script
- sa:Monkeys
- sa:Primates