पृथु

HindiEdit

EtymologyEdit

Borrowed from Sanskrit पृथु (pṛthú), from Proto-Indo-Aryan *pr̥tʰúṣ, from Proto-Indo-Iranian *pr̥tʰúš, from Proto-Indo-European *pléth₂us, from *pleth₂- (flat).

AdjectiveEdit

पृथु (pŕthu) (indeclinable)

  1. broad, wide

SynonymsEdit


SanskritEdit

EtymologyEdit

From Proto-Indo-Aryan *pr̥tʰúṣ, from Proto-Indo-Iranian *pr̥tʰúš, from Proto-Indo-European *pléth₂us, from *pleth₂- (flat). Cognate with Avestan 𐬞𐬆𐬭𐬆𐬚𐬎(pərəθu), Ancient Greek πλατύς (platús), Old Armenian յաղթ (yałtʿ), English flat.

PronunciationEdit

AdjectiveEdit

पृथु (pṛthú)

  1. broad, wide, expansive, extensive, spacious, large
  2. great, important
  3. ample, abundant
  4. copious, numerous, manifold
  5. prolix, detailed
  6. smart, clever, dexterous

DeclensionEdit

Masculine u-stem declension of पृथु (pṛthú)
Singular Dual Plural
Nominative पृथुः
pṛthúḥ
पृथू
pṛthū́
पृथवः
pṛthávaḥ
Vocative पृथो
pṛ́tho
पृथू
pṛ́thū
पृथवः
pṛ́thavaḥ
Accusative पृथुम्
pṛthúm
पृथू
pṛthū́
पृथून्
pṛthū́n
Instrumental पृथुना / पृथ्वा¹
pṛthúnā / pṛthvā̀¹
पृथुभ्याम्
pṛthúbhyām
पृथुभिः
pṛthúbhiḥ
Dative पृथवे / पृथ्वे²
pṛtháve / pṛthvè²
पृथुभ्याम्
pṛthúbhyām
पृथुभ्यः
pṛthúbhyaḥ
Ablative पृथोः / पृथ्वः²
pṛthóḥ / pṛthvàḥ²
पृथुभ्याम्
pṛthúbhyām
पृथुभ्यः
pṛthúbhyaḥ
Genitive पृथोः / पृथ्वः²
pṛthóḥ / pṛthvàḥ²
पृथ्वोः
pṛthvóḥ
पृथूनाम्
pṛthūnā́m
Locative पृथौ
pṛthaú
पृथ्वोः
pṛthvóḥ
पृथुषु
pṛthúṣu
Notes
  • ¹Vedic
  • ²Less common
Feminine u-stem declension of पृथु (pṛthú)
Singular Dual Plural
Nominative पृथुः
pṛthúḥ
पृथू
pṛthū́
पृथवः
pṛthávaḥ
Vocative पृथो
pṛ́tho
पृथू
pṛ́thū
पृथवः
pṛ́thavaḥ
Accusative पृथुम्
pṛthúm
पृथू
pṛthū́
पृथूः
pṛthū́ḥ
Instrumental पृथ्वा
pṛthvā̀
पृथुभ्याम्
pṛthúbhyām
पृथुभिः
pṛthúbhiḥ
Dative पृथवे / पृथ्वे¹ / पृथ्वै²
pṛtháve / pṛthvè¹ / pṛthvaì²
पृथुभ्याम्
pṛthúbhyām
पृथुभ्यः
pṛthúbhyaḥ
Ablative पृथोः / पृथ्वाः²
pṛthóḥ / pṛthvā̀ḥ²
पृथुभ्याम्
pṛthúbhyām
पृथुभ्यः
pṛthúbhyaḥ
Genitive पृथोः / पृथ्वाः²
pṛthóḥ / pṛthvā̀ḥ²
पृथ्वोः
pṛthvóḥ
पृथूनाम्
pṛthūnā́m
Locative पृथौ / पृथ्वाम्²
pṛthaú / pṛthvā̀m²
पृथ्वोः
pṛthvóḥ
पृथुषु
pṛthúṣu
Notes
  • ¹Less common
  • ²Later Sanskrit
Neuter u-stem declension of पृथु (pṛthú)
Singular Dual Plural
Nominative पृथु
pṛthú
पृथुनी
pṛthúnī
पृथू / पृथु / पृथूनि¹
pṛthū́ / pṛthú / pṛthū́ni¹
Vocative पृथु / पृथो
pṛthú / pṛ́tho
पृथुनी
pṛ́thunī
पृथू / पृथु / पृथूनि¹
pṛ́thū / pṛthú / pṛ́thūni¹
Accusative पृथु
pṛthú
पृथुनी
pṛthúnī
पृथू / पृथु / पृथूनि¹
pṛthū́ / pṛthú / pṛthū́ni¹
Instrumental पृथुना / पृथ्वा²
pṛthúnā / pṛthvā̀²
पृथुभ्याम्
pṛthúbhyām
पृथुभिः
pṛthúbhiḥ
Dative पृथवे / पृथ्वे³
pṛtháve / pṛthvè³
पृथुभ्याम्
pṛthúbhyām
पृथुभ्यः
pṛthúbhyaḥ
Ablative पृथोः / पृथुनः¹ / पृथ्वः³
pṛthóḥ / pṛthúnaḥ¹ / pṛthvàḥ³
पृथुभ्याम्
pṛthúbhyām
पृथुभ्यः
pṛthúbhyaḥ
Genitive पृथोः / पृथुनः¹ / पृथ्वः³
pṛthóḥ / pṛthúnaḥ¹ / pṛthvàḥ³
पृथुनोः
pṛthúnoḥ
पृथूनाम्
pṛthūnā́m
Locative पृथुनि
pṛthúni
पृथुनोः
pṛthúnoḥ
पृथुषु
pṛthúṣu
Notes
  • ¹Later Sanskrit
  • ²Vedic
  • ³Less common
Feminine ī-stem declension of पृथ्वी (pṛthvī́)
Singular Dual Plural
Nominative पृथ्वी
pṛthvī́
पृथ्व्यौ / पृथ्वी¹
pṛthvyaù / pṛthvī́¹
पृथ्व्यः / पृथ्वीः¹
pṛthvyàḥ / pṛthvī́ḥ¹
Vocative पृथ्वि
pṛ́thvi
पृथ्व्यौ / पृथ्वी¹
pṛ́thvyau / pṛthvī́¹
पृथ्व्यः / पृथ्वीः¹
pṛ́thvyaḥ / pṛ́thvīḥ¹
Accusative पृथ्वीम्
pṛthvī́m
पृथ्व्यौ / पृथ्वी¹
pṛthvyaù / pṛthvī́¹
पृथ्वीः
pṛthvī́ḥ
Instrumental पृथ्व्या
pṛthvyā̀
पृथ्वीभ्याम्
pṛthvī́bhyām
पृथ्वीभिः
pṛthvī́bhiḥ
Dative पृथ्व्यै
pṛthvyaì
पृथ्वीभ्याम्
pṛthvī́bhyām
पृथ्वीभ्यः
pṛthvī́bhyaḥ
Ablative पृथ्व्याः
pṛthvyā̀ḥ
पृथ्वीभ्याम्
pṛthvī́bhyām
पृथ्वीभ्यः
pṛthvī́bhyaḥ
Genitive पृथ्व्याः
pṛthvyā̀ḥ
पृथ्व्योः
pṛthvyòḥ
पृथ्वीनाम्
pṛthvī́nām
Locative पृथ्व्याम्
pṛthvyā̀m
पृथ्व्योः
pṛthvyòḥ
पृथ्वीषु
pṛthvī́ṣu
Notes
  • ¹Vedic

NounEdit

पृथु (pṛthúm

  1. a particular measure of length
  2. fire
  3. name of Shiva
  4. name of one of the viśve devās
  5. name of a dānava
  6. name of a son of An-enas
  7. name of a vṛṣṇi and son of Citraka
  8. name of a son of Citra-ratha
  9. name of a descendant of ikṣvāku (son of an-araṇya and father of tri-śaṅku)
  10. name of a son of Para
  11. name of a son of Prastāra
  12. name of a son of Rucaka
  13. name of a son of one of the Manus
  14. name of one of the Saptarshis
  15. name of a son of vaṭe*śvara (father of viśākha-datta)
  16. name of a son of veṇa
  17. name of a monkey
  18. opium

DeclensionEdit

Masculine u-stem declension of पृथु (pṛthú)
Singular Dual Plural
Nominative पृथुः
pṛthúḥ
पृथू
pṛthū́
पृथवः
pṛthávaḥ
Vocative पृथो
pṛ́tho
पृथू
pṛ́thū
पृथवः
pṛ́thavaḥ
Accusative पृथुम्
pṛthúm
पृथू
pṛthū́
पृथून्
pṛthū́n
Instrumental पृथुना / पृथ्वा¹
pṛthúnā / pṛthvā̀¹
पृथुभ्याम्
pṛthúbhyām
पृथुभिः
pṛthúbhiḥ
Dative पृथवे / पृथ्वे²
pṛtháve / pṛthvè²
पृथुभ्याम्
pṛthúbhyām
पृथुभ्यः
pṛthúbhyaḥ
Ablative पृथोः / पृथ्वः²
pṛthóḥ / pṛthvàḥ²
पृथुभ्याम्
pṛthúbhyām
पृथुभ्यः
pṛthúbhyaḥ
Genitive पृथोः / पृथ्वः²
pṛthóḥ / pṛthvàḥ²
पृथ्वोः
pṛthvóḥ
पृथूनाम्
pṛthūnā́m
Locative पृथौ
pṛthaú
पृथ्वोः
pṛthvóḥ
पृथुषु
pṛthúṣu
Notes
  • ¹Vedic
  • ²Less common

NounEdit

पृथु (pṛthúf

  1. (botany) Nigella sativa var. sativa, syn. Nigella indica

DeclensionEdit

Feminine u-stem declension of पृथु (pṛthú)
Singular Dual Plural
Nominative पृथुः
pṛthúḥ
पृथू
pṛthū́
पृथवः
pṛthávaḥ
Vocative पृथो
pṛ́tho
पृथू
pṛ́thū
पृथवः
pṛ́thavaḥ
Accusative पृथुम्
pṛthúm
पृथू
pṛthū́
पृथूः
pṛthū́ḥ
Instrumental पृथ्वा
pṛthvā̀
पृथुभ्याम्
pṛthúbhyām
पृथुभिः
pṛthúbhiḥ
Dative पृथवे / पृथ्वे¹ / पृथ्वै²
pṛtháve / pṛthvè¹ / pṛthvaì²
पृथुभ्याम्
pṛthúbhyām
पृथुभ्यः
pṛthúbhyaḥ
Ablative पृथोः / पृथ्वाः²
pṛthóḥ / pṛthvā̀ḥ²
पृथुभ्याम्
pṛthúbhyām
पृथुभ्यः
pṛthúbhyaḥ
Genitive पृथोः / पृथ्वाः²
pṛthóḥ / pṛthvā̀ḥ²
पृथ्वोः
pṛthvóḥ
पृथूनाम्
pṛthūnā́m
Locative पृथौ / पृथ्वाम्²
pṛthaú / pṛthvā̀m²
पृथ्वोः
pṛthvóḥ
पृथुषु
pṛthúṣu
Notes
  • ¹Less common
  • ²Later Sanskrit

DescendantsEdit

  • Dardic:
    • Northeast Pashayi: [Term?] (piṛik, palm of hand)
    • Southeast Pashayi: [script needed] (peṛek, palm of hand)
    • Shumashti: [script needed] (piṛik)

ReferencesEdit

  • Turner, Ralph Lilley (1969–1985), “pr̥thú”, in A Comparative Dictionary of the Indo-Aryan Languages, London: Oxford University Press