ჩლიქი
Georgian
editAlternative forms
edit- ჩლოქო (čloko) — Adjara[1]
- ჩლოქვი (člokvi) — İnegöl[2]
- ჩილქი (čilki) — Imereti[3]
- ჭკილ (č̣ḳil) — Ingilo[4]
- ჭლიკი (č̣liḳi) — Adjara, Guria, Shavsheti, Khevi, Javakheti[5]
- ჭლიკვი (č̣liḳvi) — Racha[6]
- ჭლინკი (č̣linḳi) — Kiziqi
Etymology
editUncertain.
Sarǯvelaʒe (apud Fähnrich) together with Mingrelian ჩირქე (čirke, “hoof”) derives from Proto-Georgian-Zan *člik- without taking into account the alternative forms.[7][8] Note also Old Georgian ჭლაკი (č̣laḳi, “paw; hoof”), ჭლიკი (č̣liḳi),[9] the forms ჩლიქი, ჩლოქი, ჭლიკი, ჭლაკი (čliki, čloki, č̣liḳi, č̣laḳi) recorded by Sulkhan-Saba Orbeliani,[10][11][12][13] as well as Mingrelian ჩორქო (čorko), Svan ჩილქ (čilk), ფო(რ)-ჩლიკ (po(r)-čliḳ).
Related to Old Armenian կճղակ (kčłak, “hoof”), Bats ჭალკო̆ (č̣alḳŏ), Andi чукӏа (čukʼa), Akhvakh цекӏа (cekʼa), чӏекӏа (čʼekʼa, “foot”).
Pronunciation
editNoun
editჩლიქი • (čliki) (plural ჩლიქები)
Inflection
edit Declension of ჩლიქი (see Georgian declension)
singular | plural | archaic plural | |
---|---|---|---|
nominative | ჩლიქი (čliki) | ჩლიქები (člikebi) | ჩლიქნი (člikni) |
ergative | ჩლიქმა (člikma) | ჩლიქებმა (člikebma) | ჩლიქთ(ა) (člikt(a)) |
dative | ჩლიქს(ა) (čliks(a)) | ჩლიქებს(ა) (člikebs(a)) | ჩლიქთ(ა) (člikt(a)) |
genitive | ჩლიქის(ა) (člikis(a)) | ჩლიქების(ა) (člikebis(a)) | ჩლიქთ(ა) (člikt(a)) |
instrumental | ჩლიქით(ა) (člikit(a)) | ჩლიქებით(ა) (člikebit(a)) | |
adverbial | ჩლიქად(ა) (člikad(a)) | ჩლიქებად(ა) (člikebad(a)) | |
vocative | ჩლიქო (čliko) | ჩლიქებო (člikebo) | ჩლიქნო (člikno) |
Notes: archaic plurals might not exist. |
Postpositional inflection of ჩლიქი (see Georgian postpositions)
postpositions taking a dative case | singular | plural |
---|---|---|
-ზე (on - ) | ჩლიქზე (člikze) | ჩლიქებზე (člikebze) |
-თან (near - ) | ჩლიქთან (čliktan) | ჩლიქებთან (člikebtan) |
-ში (in - ) | ჩლიქში (člikši) | ჩლიქებში (člikebši) |
-ვით (like a - ) | ჩლიქივით (člikivit) | ჩლიქებივით (člikebivit) |
postpositions taking a genitive case | singular | plural |
-თვის (for - ) | ჩლიქისთვის (člikistvis) | ჩლიქებისთვის (člikebistvis) |
-ებრ (like a - ) | ჩლიქისებრ (člikisebr) | ჩლიქებისებრ (člikebisebr) |
-კენ (towards - ) | ჩლიქისკენ (člikisḳen) | ჩლიქებისკენ (člikebisḳen) |
-გან (from/of - ) | ჩლიქისგან (člikisgan) | ჩლიქებისგან (člikebisgan) |
postpositions taking an instrumental case | singular | plural |
-დან (from / since - ) | ჩლიქიდან (člikidan) | ჩლიქებიდან (člikebidan) |
-ურთ (together with - ) | ჩლიქითურთ (člikiturt) | ჩლიქებითურთ (člikebiturt) |
postpositions taking an adverbial case | singular | plural |
-მდე (up to - ) | ჩლიქამდე (člikamde) | ჩლიქებამდე (člikebamde) |
Derived terms
edit- ნალსა და ჩლიქს შუა გამოდის (nalsa da čliks šua gamodis)
- ბოძი ჩლიქი (boʒi čliki)
References
edit- ^ Ɣlonṭi, Aleksandre (1975) “ჩლოქო”, in Kartul ḳilo-tkmata siṭq̇vis ḳona [Dictionary of dialectal Georgian words][1] (in Georgian), volume II, Tbilisi: Academy Press, page 276b
- ^ “ჩლოქვი”, in Čveneburebis kartuli leksiḳoni [Dictionary of Chveneburi Georgian][2] (in Georgian), Kartuli dialekṭuri ḳorṗusi, 2011–2014
- ^ “ჩილქი”, in Imeruli leksiḳoni [Imeretian Dictionary][3] (in Georgian), Kartuli dialekṭuri ḳorṗusi, 2006–2009
- ^ Ɣlonṭi, Aleksandre (1975) “ჭკილ”, in Kartul ḳilo-tkmata siṭq̇vis ḳona [Dictionary of dialectal Georgian words][4] (in Georgian), volume II, Tbilisi: Academy Press, page 344b
- ^ Ɣlonṭi, Aleksandre (1975) “ჭლიკი”, in Kartul ḳilo-tkmata siṭq̇vis ḳona [Dictionary of dialectal Georgian words][5] (in Georgian), volume II, Tbilisi: Academy Press, page 345a
- ^ Ɣlonṭi, Aleksandre (1975) “ჭლიკვი”, in Kartul ḳilo-tkmata siṭq̇vis ḳona [Dictionary of dialectal Georgian words][6] (in Georgian), volume II, Tbilisi: Academy Press, page 345a
- ^ Penrixi (Fähnrich), Hainc, Sarǯvelaʒe, Zurab (2000) Kartvelur enata eṭimologiuri leksiḳoni [Etymological Dictionary of the Kartvelian Languages] (in Georgian), 2nd edition, Tbilisi: Tbilisi Sulkhan-Saba Orbeliani State University Press, page 566
- ^ Fähnrich, Heinz (2007) “*člik-”, in Kartwelisches Etymologisches Wörterbuch [Kartvelian Etymological Dictionary] (Handbuch der Orientalistik; VIII.18) (in German), Leiden, Boston: Brill, page 544
- ^ Abulaʒe, Ilia (1973) “ჭლაკი”, in Ʒveli kartuli enis leksiḳoni (masalebi) [Dictionary of Old Georgian (Materials)][7] (in Georgian), Tbilisi: Metsniereba, page 558a
- ^ Orbeliani, Sulxan-Saba (1685–1716) “ჩლოქი”, in S. Iordanišvili, editor, Siṭq̇vis ḳona kartuli, romel ars leksiḳoni [Collection of Georgian words, that is a dictionary][8], Tbilisi: Georgian SSR print, published 1949, page 425b
- ^ Orbeliani, Sulxan-Saba (1685–1716) “ჩლიქი”, in S. Iordanišvili, editor, Siṭq̇vis ḳona kartuli, romel ars leksiḳoni [Collection of Georgian words, that is a dictionary][9], Tbilisi: Georgian SSR print, published 1949, page 425b
- ^ Orbeliani, Sulxan-Saba (1685–1716) “ჭლაკი”, in S. Iordanišvili, editor, Siṭq̇vis ḳona kartuli, romel ars leksiḳoni [Collection of Georgian words, that is a dictionary][10], Tbilisi: Georgian SSR print, published 1949, page 460a
- ^ Orbeliani, Sulxan-Saba (1685–1716) “ჭლიკი”, in S. Iordanišvili, editor, Siṭq̇vis ḳona kartuli, romel ars leksiḳoni [Collection of Georgian words, that is a dictionary][11], Tbilisi: Georgian SSR print, published 1949, page 460a