ხვრელი
Georgian
editEtymology
editFrom Old Georgian ჴურელი (qureli), from Proto-Georgian-Zan *qwr-el- (“hole, slit”), a derivative of Proto-Kartvelian *qwer- ~ *qwr- (“to make holes”) (cf. ხვრეტს (xvreṭs)) with the *-el suffix. Cognate with Mingrelian ხურუ (xuru, “ravine”).
Pronunciation
editNoun
editხვრელი • (xvreli) (plural ხვრელები)
Inflection
edit Declension of ხვრელი (see Georgian declension)
singular | plural | archaic plural | |
---|---|---|---|
nominative | ხვრელი (xvreli) | ხვრელები (xvrelebi) | ხვრელნი (xvrelni) |
ergative | ხვრელმა (xvrelma) | ხვრელებმა (xvrelebma) | ხვრელთ(ა) (xvrelt(a)) |
dative | ხვრელს(ა) (xvrels(a)) | ხვრელებს(ა) (xvrelebs(a)) | ხვრელთ(ა) (xvrelt(a)) |
genitive | ხვრელის(ა) (xvrelis(a)) | ხვრელების(ა) (xvrelebis(a)) | ხვრელთ(ა) (xvrelt(a)) |
instrumental | ხვრელით(ა) (xvrelit(a)) | ხვრელებით(ა) (xvrelebit(a)) | |
adverbial | ხვრელად(ა) (xvrelad(a)) | ხვრელებად(ა) (xvrelebad(a)) | |
vocative | ხვრელო (xvrelo) | ხვრელებო (xvrelebo) | ხვრელნო (xvrelno) |
Notes: archaic plurals might not exist. |
Postpositional inflection of ხვრელი (see Georgian postpositions)
postpositions taking a dative case | singular | plural |
---|---|---|
-ზე (on - ) | ხვრელზე (xvrelze) | ხვრელებზე (xvrelebze) |
-თან (near - ) | ხვრელთან (xvreltan) | ხვრელებთან (xvrelebtan) |
-ში (in - ) | ხვრელში (xvrelši) | ხვრელებში (xvrelebši) |
-ვით (like a - ) | ხვრელივით (xvrelivit) | ხვრელებივით (xvrelebivit) |
postpositions taking a genitive case | singular | plural |
-თვის (for - ) | ხვრელისთვის (xvrelistvis) | ხვრელებისთვის (xvrelebistvis) |
-ებრ (like a - ) | ხვრელისებრ (xvrelisebr) | ხვრელებისებრ (xvrelebisebr) |
-კენ (towards - ) | ხვრელისკენ (xvrelisḳen) | ხვრელებისკენ (xvrelebisḳen) |
-გან (from/of - ) | ხვრელისგან (xvrelisgan) | ხვრელებისგან (xvrelebisgan) |
postpositions taking an instrumental case | singular | plural |
-დან (from / since - ) | ხვრელიდან (xvrelidan) | ხვრელებიდან (xvrelebidan) |
-ურთ (together with - ) | ხვრელითურთ (xvreliturt) | ხვრელებითურთ (xvrelebiturt) |
postpositions taking an adverbial case | singular | plural |
-მდე (up to - ) | ხვრელამდე (xvrelamde) | ხვრელებამდე (xvrelebamde) |
Derived terms
edit- ხვრელს მოძებნის (xvrels moʒebnis)
- გველის ხვრელში გაძვრება (gvelis xvrelši gaʒvreba)
See also
editReferences
edit- Čikobava, Arnold et al., editors (1950–1964), “ხვრელი”, in Kartuli enis ganmarṭebiti leksiḳoni [Explanatory Dictionary of the Georgian language] (in Georgian), Tbilisi: Academy Press
- Klimov, G. A. (1998) Etymological Dictionary of the Kartvelian Languages (Trends in linguistics. Documentation; 16), New York, Berlin: Mouton de Gruyter, page 338
- Fähnrich, Heinz (2007) Kartwelisches Etymologisches Wörterbuch [Kartvelian Etymological Dictionary] (Handbuch der Orientalistik; VIII.18) (in German), Leiden, Boston: Brill, page 711