See also: kréw

Kashubian

edit

Etymology

edit

Inherited from Proto-Slavic *kry̑.

Pronunciation

edit
  • IPA(key): /ˈkrɛf/
  • Rhymes: -ɛf
  • Syllabification: krew

Noun

edit

krew f

  1. blood (vital liquid flowing in the bodies of many types of animals that usually conveys nutrients and oxygen)

Declension

edit

Further reading

edit
  • Stefan Ramułt (1893) “krev”, in Słownik języka pomorskiego czyli kaszubskiego[2] (in Kashubian), page 79
  • Jan Trepczyk (1994) “krew”, in Słownik polsko-kaszubski (in Kashubian), volumes 1–2
  • Eùgeniusz Gòłąbk (2011) “krew”, in Słownik Polsko-Kaszubski / Słowôrz Pòlskò-Kaszëbsczi[3]
  • krew”, in Internetowi Słowôrz Kaszëbsczégò Jãzëka [Internet Dictionary of the Kashubian Language], Fundacja Kaszuby, 2022

Old Polish

edit

Alternative forms

edit

Etymology

edit

Inherited from Proto-Slavic *kry̑. First attested in the 14th century.

Pronunciation

edit
  • IPA(key): (10th–15th CE) /krɛfʲ/
  • IPA(key): (15th CE) /krɛfʲ/

Noun

edit

krew f (related adjective krewny)

  1. (attested in Lesser Poland) blood (vital liquid flowing in the bodies of many types of animals that usually conveys nutrients and oxygen)
    Synonym: posoka
    • 1939 [end of the 14th century], Ryszard Ganszyniec, Witold Taszycki, Stefan Kubica, Ludwik Bernacki, editors, Psałterz florjański łacińsko-polsko-niemiecki [Sankt Florian Psalter]‎[4], Krakow: Zakład Narodowy imienia Ossolińskich, z zasiłkiem Sejmu Śląskiego [The Ossoliński National Institute: with the benefit of the Silesian Parliament], pages 13, 6:
      Richle nogi gich ku przeliczu krwe (ad effundendum sanguinem)
      [Rychłe nogi jich ku przeliciu krwie (ad effundendum sanguinem)]
    • c. 1500, Wokabularz lubiński, inkunabuł Archiwum Archidiecezjalnego w Gnieźnie, sygn. Inc. 78d., page 36r:
      Cruor blut poszoką krew'
      [Cruor blut posoka krew']
    • 1424, Kanon mszy św., Canon missae., volume III, page 58:
      To gest zayste kelich krwe moyey (calix sanguinis mei)..., yaasz krew za waas y za wele luda bąndze roszlana
      [To jest zajiste kielich krwie mojej (calix sanguinis mei)..., jaż krew za was i za wiele luda będzie rozlana]
    • 1424, Kanon mszy św., Canon missae., volume III, page 66:
      Przyyąncze czyala y krwe (perceptio corporis) ... ne bøndz my na sąnd any na potøpyene
      [Przyjęcie ciała i krwie ... nie bądź mi na sąd ani na potępienie]
  2. (figuratively, attested in Greater Poland) death (cessation of life and all associated processes)
    Synonym: śmierć
    • 1916 [second half of the 15th century], Stanisław Słoński, editor, Psałterz puławski[5], Greater Poland, pages 9, 12:
      Powyedaycze myedzy lyudem naukę yego, bo zyskuyę krwye (quoniam requirens sanguinem eorum recordatus est) gych wspomyenąl iest, nye zapomyenąl iest wolanya vbogych
      [Powiedajcie miedzy ludem naukę jego, bo zyskuję krwie (quoniam requirens sanguinem eorum recordatus est) jich wspomienął jest, nie zapomienął jest wołania ubogich]
  3. murder
    Synonym: morderstwo
    • 1930 [c. 1455], “Ex”, in Ludwik Bernacki, editor, Biblia królowej Zofii (Biblia szaroszpatacka)[6], 22, 2:
      A pakly wilomy zlodzyey doom, ... a nalyeszon bi byl, a wszøøw ranø vmarlby, ten ktory bi byl, nye bødzye wynyen krwye (percussor non erit reus sanguinis)
      [A pakli wyłomi złodziej dom, ... a nalezion by był, a wziąw ranę umarłby, ten ktory by bił, nie będzie winien krwie (percussor non erit reus sanguinis)]
  4. (attested in Lesser Poland) responsibility for murder
    • 1939 [end of the 14th century], Ryszard Ganszyniec, Witold Taszycki, Stefan Kubica, Ludwik Bernacki, editors, Psałterz florjański łacińsko-polsko-niemiecki [Sankt Florian Psalter]‎[7], Krakow: Zakład Narodowy imienia Ossolińskich, z zasiłkiem Sejmu Śląskiego [The Ossoliński National Institute: with the benefit of the Silesian Parliament], pages 50, 15:
      Zbaw me ode krwy (libera me de sanguinibus), bosze
      [Zbaw mie ode krwi (libera me de sanguinibus), Boże]
  5. (attested in Lesser Poland) human; man; person
    Synonym: człowiek
    • 1939 [end of the 14th century], Ryszard Ganszyniec, Witold Taszycki, Stefan Kubica, Ludwik Bernacki, editors, Psałterz florjański łacińsko-polsko-niemiecki [Sankt Florian Psalter]‎[8], Krakow: Zakład Narodowy imienia Ossolińskich, z zasiłkiem Sejmu Śląskiego [The Ossoliński National Institute: with the benefit of the Silesian Parliament], pages 93, 21:
      Iuczachø w duszø prawego a crew newinnø (sanguinem innocentem, Puł: krew prawego) potøpyachø
      [Łuczachą w duszę prawego a krew niewinną (sanguinem innocentem, Puł: krew prawego) potępiachą]
  6. (attested in Greater Poland) blood (family relationship due to birth)
    • 1902 [1406], “Wybór zapisek sądowych grodzkich i ziemskich wielkopolskich z XV wieku”, in Franciszek Piekosiński, editor, Studia, rozprawy i materiały z dziedziny historii polskiej i prawa polskiego[9], volume 6, Poznań, Pyzdry, Kościan, Gniezno, page 306:
      Dzerszek yest krwø bliszszi ku Clonowczu... nisz Ramsz
      [Dzierżek jest krwią bliższy ku Klonowcu... niż Ramsz]
  7. (attested in Greater Poland) blood; lineage
    Synonym: ród
    • 1959 [1390], Henryk Kowalewicz, Władysław Kuraszkiewicz, editors, Wielkopolskie roty sądowe XIV-XV wieku, Roty poznańskie, volume I, number 272, Poznań:
      Jandrzey iest nasz brath, nasz kleynothnik y z nassey krwe wyssedl
      [Jędrzej jest nasz brat, nasz klejnotnik i z naszej krwie wyszedł]
  8. (attested in Greater Poland) blood; relative
    • 1959 [1393], Henryk Kowalewicz, Władysław Kuraszkiewicz, editors, Wielkopolskie roty sądowe XIV-XV wieku, Roty poznańskie, volume I, number 178, Poznań:
      Jan gest nasz brat, naszego cleynota, naszego sczitha y nasza kref
      [Jan jest nasz brat, naszego klejnota, naszego szczyta i nasza krew]
  9. (attested in Greater Poland) blood (sap or juice which flows in or from plants)
    • 1916 [second half of the 15th century], Stanisław Słoński, editor, Psałterz puławski[10], Greater Poland, page Deut 21:
      Postawyl gy nad wyssokø zyemyø, aby yadl... kozly z tlustoszczyø pszenycze a krew grona (sanguinem uvae biberet meracissimum Deut 32, 14) pyl[y] nayczyszczø
      [Postawił ji nad wysoką ziemią, aby jadł... kozły z tlustością pszenice a krew grona (sanguinem uvae biberet meracissimum Deut 32, 14) pił[y] najczyscz<sz>ą]

Derived terms

edit
adjectives
nouns
edit
adjectives
nouns
verbs

Descendants

edit
  • Masurian: kréw
  • Polish: krew
  • Silesian: krew

References

edit

Polish

edit
 
Polish Wikipedia has an article on:
Wikipedia pl

Etymology

edit

Inherited from Old Polish krew.

Pronunciation

edit

Noun

edit

krew f

  1. blood (vital liquid flowing in the bodies of many types of animals that usually conveys nutrients and oxygen)
  2. blood (temper of mind; disposition; mood)
    Synonym: temperament
  3. blood (origin, kinship; race)
  4. (Middle Polish, physiology) discharge
    Synonym: wydzielina
  5. (Middle Polish) blood; Further details are uncertain.
    • 1572, Sz. Budny, Biblija[11], page Ps 5/7[6]:
      mężem krwáwym y zdrajcą wł. krwie y zdrády/ ále krwi ieſt plurale. (‒) brzydzi ſię Iehowá.
      [mężem krwawym i zdrajcą wł. krwie i zdrady/ ale krwi jest plurale. (‒) brzydzi się Jehowa.]

Declension

edit

Derived terms

edit
adjectives
adverbs
interjections
nouns
phrases
verbs
edit
adjectives
adverb
nouns
verbs

Trivia

edit

According to Słownik frekwencyjny polszczyzny współczesnej (1990), krew is one of the most used words in Polish, appearing 30 times in scientific texts, 11 times in news, 6 times in essays, 23 times in fiction, and 17 times in plays, each out of a corpus of 100,000 words, totaling 87 times, making it the 732nd most common word in a corpus of 500,000 words.[1]

References

edit
  1. ^ Ida Kurcz (1990) “krew”, in Słownik frekwencyjny polszczyzny współczesnej [Frequency dictionary of the Polish language]‎[1] (in Polish), volume 1, Kraków, Warszawa: Polska Akademia Nauk. Instytut Języka Polskiego, page 201

Further reading

edit
  • krew in Wielki słownik języka polskiego, Instytut Języka Polskiego PAN
  • krew in Polish dictionaries at PWN
  • Maria Renata Mayenowa, Stanisław Rospond, Witold Taszycki, Stefan Hrabec, Władysław Kuraszkiewicz (2010-2023) “krew”, in Słownik Polszczyzny XVI Wieku [A Dictionary of 16th Century Polish]
  • KREW”, in Elektroniczny Słownik Języka Polskiego XVII i XVIII Wieku [Electronic Dictionary of the Polish Language of the XVII and XVIII Century], 03.06.2009
  • Samuel Bogumił Linde (1807–1814) “krew”, in Słownik języka polskiego[12]
  • Aleksander Zdanowicz (1861) “krew”, in Słownik języka polskiego, Wilno 1861[13]
  • J. Karłowicz, A. Kryński, W. Niedźwiedzki, editors (1902), “krew”, in Słownik języka polskiego[14] (in Polish), volume 2, Warsaw, page 546

Silesian

edit

Etymology

edit

Inherited from Old Polish krew.

Pronunciation

edit
  • IPA(key): /ˈkrɛf/
  • Rhymes: -ɛf
  • Syllabification: krew

Noun

edit

krew f

  1. blood (vital liquid flowing in the bodies of many types of animals that usually conveys nutrients and oxygen)

Conjugation

edit

Derived terms

edit
adjectives

Further reading

edit