ժամ

ArmenianEdit

EtymologyEdit

From Old Armenian ժամ ‎(žam); see below.

PronunciationEdit

NounEdit

ժամ ‎(žam)

  1. hour
    կես ժամ‎ ― kes žam ― half an hour
  2. time
    ժամը քանի՞սն է‎ ― žamə kʿani?sn ē ― what time is it?
  3. (colloquial) watch
    ժամս գողացել են‎ ― žams gołacʿel en ― my watch has been stolen
    ժամս տանն եմ թողել‎ ― žams tann em tʿołel ― I left my watch at home
  4. (Christianity) divine service
  5. (dialectal) church

DeclensionEdit

SynonymsEdit


Old ArmenianEdit

EtymologyEdit

Shortening of ժաման ‎(žaman), where the ending was wrongly interpreted as the suffix -ան ‎(-an). The meaning of “church” in popular speech developed from “time” → “time of divine service” → “the place of divine service, church”; the similarity with Arabic جامع ‎(jāmiʿ, mosque), Turkish cami is coincidental.

NounEdit

ժամ ‎(žam

  1. hour
    առաջին ժամ եւ կէս‎ ― aṙaǰin žam ew kēs ― an hour and a half
    կէս ժամ‎ ― kēs žam ― half an hour
    քառորդ մի ժամու‎ ― kʿaṙord mi žamu ― a quarter of an hour
  2. time, moment; proper time, precise time
    վրան/խորան ժամու‎ ― vran/xoran žamu ― the Tabernacle
    միջին ժամ‎ ― miǰin žam ― mean time
    աստեղական ժամ‎ ― astełakan žam ― sidereal time
    արեւային ժամ‎ ― arewayin žam ― solar time
    ճշմարիտ ժամ‎ ― čšmarit žam ― true time
    հնչել երկրոդ ժամու‎ ― hnčʿel erkrod žamu ― to strike two
    քանի՞ են ժամք‎ ― kʿani? en žamkʿ ― what o'clock is it? what's o'clock?
    ժամ է երկրորդ‎ ― žam ē erkrord ― it is two o'clock
    ժամք երկու եւ վայրկեանք տասն‎ ― žamkʿ erku ew vayrkeankʿ tasn ― it is ten minutes past two (o'clock)
    երկու ժամք եւ քառորդ մի‎ ― erku žamkʿ ew kʿaṙord mi ― it is a quarter past two
    ժամք երկու եւ վարկեանք քսան‎ ― žamkʿ erku ew varkeankʿ kʿsan ― twenty minutes past two
    ժամք երկու եւ կէս‎ ― žamkʿ erku ew kēs ― half past two
    ժամք երկու եւ վայրկեանք յիսուն‎ ― žamkʿ erku ew vayrkeankʿ yisun ― it is ten minutes to three
    ժամք երկու քառորդաւ ընդհատ‎ ― žamkʿ erku kʿaṙordaw əndhat ― a quarter to three
    ժամք երկու եւ վայրկեանք քառասուն‎ ― žamkʿ erku ew vayrkeankʿ kʿaṙasun ― twenty minutes to three
    զերրորդ ժամու‎ ― zerrord žamu ― about three o'clock
    ի վեցերորդ ժամու առաւօտուն‎ ― i vecʿerord žamu aṙawōtun ― at six (o'clock) in the morning, or at six AM
    յեօթն ժամու յետ միջօրէի‎ ― yeōtʿn žamu yet miǰōrēi ― at seven in the afternoon, or at seven PM
    ի սմին իսկ ժամու/պահու‎ ― i smin isk žamu/pahu ― just now, now
    յամենայն ժամու, յորում եւ է ժամու‎ ― yamenayn žamu, yorum ew ē žamu ― every hour in the day, at every moment
    ի նշանակեալ ժամու/պահու‎ ― i nšanakeal žamu/pahu ― at the appointed time
    ամենայն ժամուց են նորա գործք‎ ― amenayn žamucʿ en nora gorckʿ ― every hour of his time has its appointed task
    ի ժամս պարապոյ իմոյ, ի ժամս զբօսանց‎ ― i žams parapoy imoy, i žams zbōsancʿ ― in my leisure hours
    ժամ բարեպատեհ‎ ― žam barepateh ― favorable moment
    ժամու, ի ժամու, ի դէպ ժամու‎ ― žamu, i žamu, i dēp žamu ― in time, in good time, at the proper time
    ժամ առնել, դնել, տալ‎ ― žam aṙnel, dnel, tal ― to appoint an hour, a time, to fix a day
    ժամ է‎ ― žam ē ― it is time, it is the fitting moment
    այլում ժամու եւ ժամանակի սպասել‎ ― aylum žamu ew žamanaki spasel ― to wait better times, or for a more favorable occasion
    բազում ժամս ընդ իմն հանել‎ ― bazum žams ənd imn hanel ― to stay some hours with
    ժամ հարկանել‎ ― žam harkanel ― to ring the bell (to indicate the time)
    յամենայն ժամ‎ ― yamenayn žam ― at all times, always
    ժամ ի ժամ‎ ― žam i žam ― from hour to hour
    ժամ ի առնել, սահմանել‎ ― žam i aṙnel, sahmanel ― to put off from time to time, to spin out, to prolong
    ժամ ի ժամէ, ժամէ ի ժամ‎ ― žam i žamē, žamē i žam ― at every moment, hourly, from hour to hour
    առ ժամ մի, ընդ ժամս, առ ժամս‎ ― aṙ žam mi, ənd žams, aṙ žams ― at present, for the moment, now, provisionally
    ժամս ժամս, ընդ ժամս ժամս, ժամս ընդ ժամս‎ ― žams žams, ənd žams žams, žams ənd žams ― from time to time, now and then, sometimes
    յառաջ քան զժամն‎ ― yaṙaǰ kʿan zžamn ― out of time, before the time, too soon
    եկեալ հասանէր ժամ‎ ― ekeal hasanēr žam ― the moment had arrived
    ժամ ճաշոյն‎ ― žam čašoyn ― dinner-time, the dinner hour
    ժամ ճաշոյ է‎ ― žam čašoy ē ― it is dinner-time
    զօգուտ ժամս, ի բազում ժամս, ժամս ձիգս, ցմեծ ժամս‎ ― zōgut žams, i bazum žams, žams jigs, cʿmec žams ― for hours together, whole hours, hours at a time, along time
    հասանել ժամու կնոջ‎ ― hasanel žamu knoǰ ― to he near delivery or childbirth; to be near her time
    յետին ժամ‎ ― yetin žam ― dying hour, hour of death, last moments
  3. leisure-time, opportunity, occasion
    ժամ առնուլ, գտանել‎ ― žam aṙnul, gtanel ― to take occasion, to find time, or opportunity
    յորժամ ժամ լինիցի‎ ― yoržam žam linicʿi ― when the opportunity arrives
  4. season
    ըստ ժամուն պիտոյից‎ ― əst žamun pitoyicʿ ― according to circumstances, seasonableness
    ի ժամու եւ տարաժամու‎ ― i žamu ew taražamu ― seasonably and unseasonably
  5. (astrology) horoscope, nativity, ascendant
  6. (Christianity) canonical hours, divine service
    ժամ առնել‎ ― žam aṙnel ― to pray; to say the mass
  7. (dialectal) church

DeclensionEdit

Derived termsEdit

Related termsEdit

DescendantsEdit

ReferencesEdit

  • ժամ in Mathias Bedrossian (1879), New Dictionary Armenian–English, Venice: S. Lazarus Armenian Academy
  • ժամ in Gabriēl Awetikʿean, Xačʿatur Siwrmēlean, Mkrtičʿ Awgerean (1836–37), Nor baṙgirkʿ haykazean lezui [New Dictionary of the Armenian Language, a.k.a. NHB], in 2 vols, Venice: S. Lazarus Armenian Academy
  • ժամ in Hračʿeay Ačaṙean (1971–79), Hayerēn armatakan baṙaran [Dictionary of Armenian Root Words], in 4 vols (second edition), Yerevan: Yerevan State University [Reprint of the original edition: 1926–1935, in 7 volumes, Yerevan]
Read in another language