Contents

ArmenianEdit

EtymologyEdit

From Old Armenian ժամ (žam); see below.

PronunciationEdit

NounEdit

ժամ (žam)

  1. hour
    կես ժամ‎ ― kes žamhalf an hour
  2. time
    ժամը քանի՞սն է‎ ― žamə kʿani?sn ēwhat time is it?
  3. (colloquial) watch
    ժամս գողացել են‎ ― žams gołacʿel enmy watch has been stolen
    ժամս տանն եմ թողել‎ ― žams tann em tʿołelI left my watch at home
  4. (Christianity) divine service
  5. (dialectal) church

DeclensionEdit

SynonymsEdit


Old ArmenianEdit

EtymologyEdit

Shortening of ժաման (žaman), where the ending was wrongly interpreted as the suffix -ան (-an). The meaning of “church” in popular speech developed from “time” → “time of divine service” → “the place of divine service, church”; the similarity with Arabic جامع (jāmiʿ, mosque), Turkish cami is coincidental.

NounEdit

ժամ (žam)

  1. hour
    առաջին ժամ եւ կէս‎ ― aṙaǰin žam ew kēsan hour and a half
    կէս ժամ‎ ― kēs žamhalf an hour
    քառորդ մի ժամու‎ ― kʿaṙord mi žamua quarter of an hour
  2. time, moment; proper time, precise time
    վրան/խորան ժամու‎ ― vran/xoran žamuthe Tabernacle
    միջին ժամ‎ ― miǰin žammean time
    աստեղական ժամ‎ ― astełakan žamsidereal time
    արեւային ժամ‎ ― arewayin žamsolar time
    ճշմարիտ ժամ‎ ― čšmarit žamtrue time
    հնչել երկրոդ ժամու‎ ― hnčʿel erkrod žamuto strike two
    քանի՞ են ժամք‎ ― kʿani? en žamkʿwhat o'clock is it? what's o'clock?
    ժամ է երկրորդ‎ ― žam ē erkrordit is two o'clock
    ժամք երկու եւ վայրկեանք տասն‎ ― žamkʿ erku ew vayrkeankʿ tasnit is ten minutes past two (o'clock)
    երկու ժամք եւ քառորդ մի‎ ― erku žamkʿ ew kʿaṙord miit is a quarter past two
    ժամք երկու եւ վարկեանք քսան‎ ― žamkʿ erku ew varkeankʿ kʿsantwenty minutes past two
    ժամք երկու եւ կէս‎ ― žamkʿ erku ew kēshalf past two
    ժամք երկու եւ վայրկեանք յիսուն‎ ― žamkʿ erku ew vayrkeankʿ yisunit is ten minutes to three
    ժամք երկու քառորդաւ ընդհատ‎ ― žamkʿ erku kʿaṙordaw əndhata quarter to three
    ժամք երկու եւ վայրկեանք քառասուն‎ ― žamkʿ erku ew vayrkeankʿ kʿaṙasuntwenty minutes to three
    զերրորդ ժամու‎ ― zerrord žamuabout three o'clock
    ի վեցերորդ ժամու առաւօտուն‎ ― i vecʿerord žamu aṙawōtunat six (o'clock) in the morning, or at six AM
    յեօթն ժամու յետ միջօրէի‎ ― yeōtʿn žamu yet miǰōrēiat seven in the afternoon, or at seven PM
    ի սմին իսկ ժամու/պահու‎ ― i smin isk žamu/pahujust now, now
    յամենայն ժամու, յորում եւ է ժամու‎ ― yamenayn žamu, yorum ew ē žamuevery hour in the day, at every moment
    ի նշանակեալ ժամու/պահու‎ ― i nšanakeal žamu/pahuat the appointed time
    ամենայն ժամուց են նորա գործք‎ ― amenayn žamucʿ en nora gorckʿevery hour of his time has its appointed task
    ի ժամս պարապոյ իմոյ, ի ժամս զբօսանց‎ ― i žams parapoy imoy, i žams zbōsancʿin my leisure hours
    ժամ բարեպատեհ‎ ― žam barepatehfavorable moment
    ժամու, ի ժամու, ի դէպ ժամու‎ ― žamu, i žamu, i dēp žamuin time, in good time, at the proper time
    ժամ առնել, դնել, տալ‎ ― žam aṙnel, dnel, talto appoint an hour, a time, to fix a day
    ժամ է‎ ― žam ēit is time, it is the fitting moment
    այլում ժամու եւ ժամանակի սպասել‎ ― aylum žamu ew žamanaki spaselto wait better times, or for a more favorable occasion
    բազում ժամս ընդ իմն հանել‎ ― bazum žams ənd imn hanelto stay some hours with
    ժամ հարկանել‎ ― žam harkanelto ring the bell (to indicate the time)
    յամենայն ժամ‎ ― yamenayn žamat all times, always
    ժամ ի ժամ‎ ― žam i žamfrom hour to hour
    ժամ ի առնել, սահմանել‎ ― žam i aṙnel, sahmanelto put off from time to time, to spin out, to prolong
    ժամ ի ժամէ, ժամէ ի ժամ‎ ― žam i žamē, žamē i žamat every moment, hourly, from hour to hour
    առ ժամ մի, ընդ ժամս, առ ժամս‎ ― aṙ žam mi, ənd žams, aṙ žamsat present, for the moment, now, provisionally
    ժամս ժամս, ընդ ժամս ժամս, ժամս ընդ ժամս‎ ― žams žams, ənd žams žams, žams ənd žamsfrom time to time, now and then, sometimes
    յառաջ քան զժամն‎ ― yaṙaǰ kʿan zžamnout of time, before the time, too soon
    եկեալ հասանէր ժամ‎ ― ekeal hasanēr žamthe moment had arrived
    ժամ ճաշոյն‎ ― žam čašoyndinner-time, the dinner hour
    ժամ ճաշոյ է‎ ― žam čašoy ēit is dinner-time
    զօգուտ ժամս, ի բազում ժամս, ժամս ձիգս, ցմեծ ժամս‎ ― zōgut žams, i bazum žams, žams jigs, cʿmec žamsfor hours together, whole hours, hours at a time, along time
    հասանել ժամու կնոջ‎ ― hasanel žamu knoǰto he near delivery or childbirth; to be near her time
    յետին ժամ‎ ― yetin žamdying hour, hour of death, last moments
  3. leisure-time, opportunity, occasion
    ժամ առնուլ, գտանել‎ ― žam aṙnul, gtanelto take occasion, to find time, or opportunity
    յորժամ ժամ լինիցի‎ ― yoržam žam linicʿiwhen the opportunity arrives
  4. season
    ըստ ժամուն պիտոյից‎ ― əst žamun pitoyicʿaccording to circumstances, seasonableness
    ի ժամու եւ տարաժամու‎ ― i žamu ew taražamuseasonably and unseasonably
  5. (astrology) horoscope, nativity, ascendant
  6. (Christianity) canonical hours, divine service
    ժամ առնել‎ ― žam aṙnelto pray; to say the mass
  7. (dialectal) church

DeclensionEdit

Derived termsEdit

Related termsEdit

DescendantsEdit

ReferencesEdit

  • Petrosean, H. Matatʿeay V. (1879), “ժամ”, in Nor Baṙagirkʿ Hay-Angliarēn [New Dictionary Armenian–English], Venice: S. Lazarus Armenian Academy
  • Awetikʿean, G.; Siwrmēlean, X.; Awgerean, M. (1836–1837), “ժամ”, in Nor baṙgirkʿ haykazean lezui [New Dictionary of the Armenian Language] (in Old Armenian), Venice: S. Lazarus Armenian Academy
  • Ačaṙean, Hračʿeay (1971–1979), “ժամ”, in Hayerēn armatakan baṙaran [Dictionary of Armenian Root Words] (in Armenian), 2nd edition, Yerevan: University Press, published 1926–1935