Contents

ArmenianEdit

 
Armenian Wikipedia has an article on:
Wikipedia hy

EtymologyEdit

From Old Armenian լեզու (lezu).

PronunciationEdit

NounEdit

լեզու (lezu)

  1. (anatomy) tongue (of humans and animals)
    լեզվի ծայրին (ծերին) լինելlezvi cayrin (cerin) linelto be on the tip of one's tongue
    լեզվի կապը (կապերը՝ կապանքները) խզել՝ կտրելlezvi kapə (kaperə, kapankʿnerə) xzel, ktrelto break the silence, to start speaking
    լեզվի կապերը բացվել՝ արձակվել՝ քանդվելlezvi kaperə bacʿvel, arjakvel, kʿandvelto receive an opportunity to speak
    լեզվի տակ մի բան (բան մը) լինել (ըլլալ), ունենալlezvi tak mi ban (ban mə) linel (əllal), unenalto have something to say
    լեզվի տակ մնալlezvi tak mnalto not respond, to leave someone's words unanswered, to swallow someone's hurtful words
    լեզվի տակ ըկնելlezvi tak əknelto become the subject of gossip
    լեզվի տակին ոսկոր՝ փուշ չլինելlezvi takin oskor, pʿuš čʿlinelto speak easily or fluently
    լեզվին գալlezvin galto retort, to talk back
    լեզվին դիմանալlezvin dimanalto be able to reply or retort
    լեզվին զոռ տալlezvin zoṙ talto coax one's way into something, to talk nonsense
    լեզվին տալlezvin tal1) to retort; 2) to try, to attempt; 3) see լեզվին զոռ տալ
    լեզվին փակ՝ փականք դնելlezvin pʿak, pʿakankʿ dnel1) to fall silent; 2) to silence
    լեզվից թույն կաթել / լեզվի ծայրին թույն լինելlezvicʿ tʿuyn katʿel / lezvi cayrin tʿuyn linelto say or write sharp, caustic words
    լեզու ածելlezu acelto plead, to beg
    լեզու առնելlezu aṙnel1) to gain the ability to speak; 2) to begin to speak (of children); 3) to dare to speak, to speak up; 4) to gossip, to complain
    լեզու բերան չունենալlezu beran čʿunenalto not be able to speak well, to be ineloquent
    լեզու գործածելlezu gorcacelto speak
    լեզու գտելlezu gtelto agree, to speak the same language
    լեզու դառնալlezu daṙnalto speak enthusiastically, to speak tirelessly for a long time
    լեզու դարձնելlezu darjnelto retort, to talk back
    լեզու դնել բերանըlezu dnel beranə1) to retort, to talk back; 2) to learn or teach to say anything
    լեզու ելնելlezu elnel1) to begin to speak; 2) to begin to have the ability to speak (of children)
    լեզու թաթախելlezu tʿatʿaxel(used especially in the negative) to talk to someone, to exchange one or two words
    լեզու թացացնել՝ թրջելlezu tʿacʿacʿnel, tʿrǰelsame as լեզու թաթախել
    լեզու թափելlezu tʿapʿel1) to coax, to cajole; 2) to speak eloquently
    լեզու լինելlezu linel1) to gain the ability to speak; 2) to begin to speak (of children)
    լեզու խառնելlezu xaṙnelto argue, to bring about a quarrel
    լեզու կտրել՝ կտրվելlezu ktrel, ktrvelto speak passionately, to talk a lot
    լեզու հանելlezu hanel1) to stick one's tongue out; 2) to retort; 3) to beg, to plead
    լեզու չունենալlezu čʿunenal1) to be mute; 2) to be deprived of the ability to speak; 3) to not have the right to speak
    լեզու տալlezu tal1) to make someone speak; 2) see լեզու դարձնել; 3) to give someone the ability to speak
    լեզու ցույց տալlezu cʿuycʿ tal1) to stick one's tongue out; 2) to answer or speak sternly
    լեզու ու բերան կտրել (կտրիլ)lezu u beran ktrel (ktril)same as լեզու կտրել՝ կտրվել
    լեզու ունենալlezu unenalto be talkative, chatty, gabby
    լեզուն ատամի՝ ատամների տակ պահելlezun atami, atamneri tak pahel1) to hold one's tongue, to keep quiet; 2) to keep one's lip sealed, to not reveal a secret
    լեզուն արձակելlezun arjakel1) to bring about a desire to speak, to make someone talk; 2) to begin to speak
    լեզուն բան ընկնելlezun ban ənknelto begin to speak
    լեզուն բանալ՝ բաց անելlezun banal, bacʿ anel1) to make someone talk, to give someone heart; 2) to begin tto speak
    լեզու բացվելlezu bacʿvel1) to create an opportunity to speak or express oneself; 2) to begin to speak, to break the silence, to have the courage to speak up; 2) to begin to speak clearly (of a child)
    լեզուն բերանի մեջ դառնալlezun berani meǰ daṙnalto be able to speak somehow
    լեզուն բերանում թաղիք դառնալlezun beranum tʿałikʿ daṙnalto lose one's tongue, to not be able to speak
    լեզուն բերանում շաղվելlezun beranum šałvelsee լեզուն կապ ընկնել
    լեզուն բերանում չորանալlezun beranum čʿoranal1) to be very thirsty; 2) to lose one's tongue, to fall silent
    լեզուն բլբուլ դառնալ՝ կտրելlezun blbul daṙnal, ktrelto begin to speak a lot and well
    լեզուն բռնել՝ զորելlezun bṙnel, zorel1) (often in the negative) to allow oneself to say something bad, to announce bad news; 2) to hold oneself back, to refrain; 3) to gain confidence or courage to speak up or ask for something
    լեզուն բռնվելlezun bṙnvelsame as լեզուն կապվել
    լեզուն բունը դնելlezun bunə dnel1) to fall silent, to not respond; 2) to retort, to talk back in such a way as to silence
    լեզուն դառնալ՝ պտտվելlezun daṙnal, pttvelsame as լեզուն զորել՝ բռնել; 2) to be able to recite or articulate
    լեզուն երկարlezun erkarrebellious, daring
    լեզուն երկար լինելlezun erkar linel1) to speak freely, to have a place to speak up; 2) to be talkative, chatty
    լեզուն երկարացնելlezun erkaracʿnelto speak very confidently, daringly
    լեզուն իրեն անել՝ պահել՝ քաշելlezun iren anel, pahel, kʿašelto speak very modestly, to not speak excessively, to hold one's tongue
    լեզուն լուռ պահելlezun luṙ pahelto hold one's tongue, to fall silent
    լեզուն խածելlezun xacelsee լեզուն կծել
    լեզուն խառնվելlezun xaṙnvelto be tongue-tied, to lose one's tongue
    լեզուն ծակը կոխել՝ մտցնել դնելlezun cakə koxel, mtcʿnel dnel1) to shut up; 2) to silence
    լեզուն ծամել՝ ծամծմել՝ ծամծմորելlezun camel, camcmel, camcmorelto speak unclearly and incomprehensibly
    լեզուն ծռելlezun cṙelto change one's words
    լեզուն կապlezun kaptongue-tied
    լեզուն կապելlezun kapel1) to deprive someone of expressing or writing freely; 2) to deprive someone of the ability to speak
    լեզուն կապ ընկնելlezun kap ənknelto be tongue-tied, to lose one's tongue
    լեզուն կապվելlezun kapvel1) to be tongue-tied; 2) to be deprived of the right to express oneself or write freely
    լեզուն կարճlezun karčto be deprived of the right to speak; poor, wretched, disenfranchised
    լեզուն կարճ բռնելlezun karč bṙnelto seal one's lips, to not divulge a secret
    լեզուն կարճ լինելlezun karč linelto not be able to speak freely because of guilt, to stay quiet
    լեզուն կարճ պահելlezun karč pahelto not say much, to be afraid to tell everything
    լեզուն կարճանալlezun karčanalto lose courage or confidence
    լեզուն կարճացնելlezun karčacʿnelto not speak confidently, to speak very litt
    լեզուն կծելlezun kcelto suddenly remember or realize something
    լեզուն կպչելlezun kpčʿel1) see լեզուն կապվել; 2) to be very cold
    լեզուն կտրվելlezun ktrvelto shut up, to fall silent
    լեզուն մի գազ հանելlezun mi gaz hanel1) to speak very daringly, to say very courageous things; 2) to heave (of animals)
    լեզուն շաղվելlezun šałvelto lose one’s tongue, to be unable to express oneself clearly, to mix up words
    լեզուն շարժելlezun šarželto speak, to talk
    լեզուն չորանալlezun čʿoranal1) same as լեզուն պապանձվել; 2) to be very thirsty, to be parched
    լեզուն պապանձվելlezun papanjvelto become mute, to lose the ability of speech
    լեզուն պատ գալlezun pat galto stammer, to stutter, to stumble over one’s words
    լեզուն պռնգովը տալlezun pṙngovə talto talk a little
    լեզուն ցույց տալlezun cʿuycʿ talto retort, to talk back, to give lip
    լեզուն փոխելlezun pʿoxel1) to change one's mind; 2) to change one's manner and style of speech
    լեզուն փորը գցել՝ ընկնել՝ մտնել՝ քաշելlezun pʿorə gcʿel, ənknel, mtnel, kʿašelto lose one's tongue (from fear or otherwise)
    լեզուն փորը քաշել / լեզուն ծակը կոխելlezun pʿorə kʿašel / lezun cakə koxelto lose one's tongue (from fear or otherwise)
    լեզուն քաշելlezun kʿašelto hold one's tongue, to not speak
    լեզուն գալlezun galto loosen one's tongue, to be in the mood to spill secrets
    ինչ որ լեզուդ պտտի՝ ուզի՝ ասիinčʿ or lezud ptti, uzi, asiwhatever you wish, whatever you say
    իր լեզուն ունենալir lezun unenal1) to be able to reply, to speak; 2) to demand special treatment, to have special needs
    իրար հետ լեզու գտնելirar het lezu gtnel1) to agree, to speak the same language; 2) to get along
    մեկի լեզվի վրա կարողանալmeki lezvi vra karołanalto be able to reply to someone’s arguments, to argue
    մեկի հետ լեզու թաթախելmeki het lezu tʿatʿaxel(usually in the negative) to talk to someone, to exchange a few words
    մեկի վրա լեզու հանելmeki vra lezu hanelto reprimand, to scold
  2. (cooking) tongue (of an animal used as food)
  3. language
    ազգային լեզուazgayin lezunational language
    մայրենի լեզուmayreni lezumother tongue
    մեռած լեզուmeṙac lezudead language
    հին լեզուhin lezuancient language
    պաշտոնական լեզուpaštonakan lezuofficial language
    պետական լեզուpetakan lezustate language
    լեզու սովորելlezu sovorelto learn a language
  4. tongue (style or quality of speech)
  5. speech, talk
  6. quality of having a sharp tongue
  7. thought, deliberation (having something to say)
  8. jargon (specialized language)
    գիտական լեզուgitakan lezuscientific language
    խոսակցական լեզուxosakcʿakan lezuvernacular language
  9. slang, argot
  10. (figuratively) strength, power
  11. (figuratively) person, individual
  12. (figuratively) chirp, creak, whisper (any soft sound)
  13. (figuratively) sound, voice
  14. (figuratively) (military) enemy soldier captured to disclose information
  15. clapper, tongue (of a bell)
  16. tongue (of a flame)
  17. essence, subject
  18. expression or utterance that explains the essential meaning of something
  19. (figuratively) means of expressing thoughts, information, feelings

DeclensionEdit


Old ArmenianEdit

EtymologyEdit

From Proto-Indo-European *dn̥ǵʰwéh₂s. Influenced by լիզեմ (lizem, to lick).

NounEdit

լեզու (lezu)

  1. (anatomy) tongue
    լեզու ապխտեալlezu apxtealsmoke-dried tongue
    լեզու աղտեղիlezu ałtełifoul tongue
    լեզու զանգակիlezu zangakiclapper, tongue of a bell
    լեզու երկրիlezu erkrineck of land
    լեզու չար, սուտ, նենգաւորlezu čʿar, sut, nengawora malicious, slanderous tongue
    լեզու անուշակ, մեղրակաթlezu anušak, mełrakatʿhoney-tongued
    լեզու քաջ, վսեմlezu kʿaǰ, vsemeloquent
    լեզուի տալlezui talto speak inconsiderately; to be full of talk
    ի լեզու գալ, արձակել լեզուi lezu gal, arjakel lezuto be able to talk, to receive the faculty of speech
    արձակել, ձգել առ ոք զլեզուarjakel, jgel aṙ okʿ zlezuto speak openly against, to contradict
    լեզուոյ դրունս դնել, ունել զլեզուն, կարճել/սանձել զլեզունlezuoy druns dnel, unel zlezun, karčel/sanjel zlezunto hold one's tongue; to bridle one's tongue
    մերձ ի ծայր լեզուին ունելmerj i cayr lezuin unelto have at one's tongue's end
    լեզուն ի քիմս կցիլlezun i kʿims kcʿilto lose the use of speech, to he tongue-tied, speechless or dumb, to be struck dumb
    անոսկր է լեզու, այլ զոսկերս լեսուanoskr ē lezu, ayl zoskers lesuthe tongue has no bones and yet it breaks hones
    որպիսի՜ լեզու շաղակրատorpisi! lezu šałakratwhat a chatter-box!
  2. (figuratively) language, speech, idiom
    հայ լեզուhay lezuthe Armenian language
    անգղիական լեզուangłiakan lezuthe English language
    գաւառական լեզուgawaṙakan lezudialect, idiom
    մայրենի լեզուmayreni lezumother-tongue, vernacular idiom, native language
    կենդանի լեզուkendani lezuliving language
    մեռեալ լեզուmeṙeal lezudead language
    ուսուցիչ լեզուացusucʿičʿ lezuacʿlanguage-master
    վարժապետ գաղղիական լեզուիvaržapet gałłiakan lezuiteacher, professor of French
    խօսել այլ եւ այլ լեզուսxōsel ayl ew ayl lezusto speak many languages; to have the gift of tongues
    կարի քաջ փոխեաց զլեզու իւրkari kʿaǰ pʿoxeacʿ zlezu iwrhas much changed his language, he now sings quite another tune
  3. (figuratively) nation, people
  4. (figuratively) the edge of something
    լեզու կօշկիlezu kōškitoe of a boot or shoe

DeclensionEdit

Derived termsEdit

DescendantsEdit

ReferencesEdit

  • Petrosean, H. Matatʿeay V. (1879), “լեզու”, in Nor Baṙagirkʿ Hay-Angliarēn [New Dictionary Armenian–English], Venice: S. Lazarus Armenian Academy
  • Awetikʿean, G.; Siwrmēlean, X.; Awgerean, M. (1836–1837), “լեզու”, in Nor baṙgirkʿ haykazean lezui [New Dictionary of the Armenian Language] (in Old Armenian), Venice: S. Lazarus Armenian Academy
  • Ačaṙean, Hračʿeay (1971–1979), “լեզու”, in Hayerēn armatakan baṙaran [Dictionary of Armenian Root Words] (in Armenian), 2nd edition, Yerevan: University Press, published 1926–1935
  • Martirosyan, Hrach (2010) Etymological Dictionary of the Armenian Inherited Lexicon (Leiden Indo-European Etymological Dictionary Series; 8), Leiden, Boston: Brill, page 307