ცხვარი
Georgian
editEtymology
editFrom Old Georgian ცხოვარი (cxovari), from Proto-Georgian-Zan *c₁xwar-, from Proto-Georgian-Zan *c₁xow- (whence also ცხოვრება (cxovreba), ცხოველი (cxoveli), სიცოცხლე (sicocxle), etc.). Cognate with Mingrelian შხური (šxuri) and Laz ჩხური (çxuri). Old Armenian ոչխար (očʻxar) is a Zan borrowing. Doublet of ოჩხარი (očxari), borrowed from Armenian.
Pronunciation
editNoun
editცხვარი • (cxvari) (plural ცხვრები)
Inflection
edit Declension of ცხვარი (see Georgian declension)
singular | plural | archaic plural | |
---|---|---|---|
nominative | ცხვარი (cxvari) | ცხვრები (cxvrebi) | ცხვარნი (cxvarni) |
ergative | ცხვარმა (cxvarma) | ცხვრებმა (cxvrebma) | ცხვართ(ა) (cxvart(a)) |
dative | ცხვარს(ა) (cxvars(a)) | ცხვრებს(ა) (cxvrebs(a)) | ცხვართ(ა) (cxvart(a)) |
genitive | ცხვრის(ა) (cxvris(a)) | ცხვრების(ა) (cxvrebis(a)) | ცხვართ(ა) (cxvart(a)) |
instrumental | ცხვრით(ა) (cxvrit(a)) | ცხვრებით(ა) (cxvrebit(a)) | |
adverbial | ცხვრად(ა) (cxvrad(a)) | ცხვრებად(ა) (cxvrebad(a)) | |
vocative | ცხვარო (cxvaro) | ცხვრებო (cxvrebo) | ცხვარნო (cxvarno) |
Notes: archaic plurals might not exist. |
Postpositional inflection of ცხვარი (see Georgian postpositions)
postpositions taking a dative case | singular | plural |
---|---|---|
-ზე (on - ) | ცხვარზე (cxvarze) | ცხვრებზე (cxvrebze) |
-თან (near - ) | ცხვართან (cxvartan) | ცხვრებთან (cxvrebtan) |
-ში (in - ) | ცხვარში (cxvarši) | ცხვრებში (cxvrebši) |
-ვით (like a - ) | ცხვარივით (cxvarivit) | ცხვრებივით (cxvrebivit) |
postpositions taking a genitive case | singular | plural |
-თვის (for - ) | ცხვრისთვის (cxvristvis) | ცხვრებისთვის (cxvrebistvis) |
-ებრ (like a - ) | ცხვრისებრ (cxvrisebr) | ცხვრებისებრ (cxvrebisebr) |
-კენ (towards - ) | ცხვრისკენ (cxvrisḳen) | ცხვრებისკენ (cxvrebisḳen) |
-გან (from/of - ) | ცხვრისგან (cxvrisgan) | ცხვრებისგან (cxvrebisgan) |
postpositions taking an instrumental case | singular | plural |
-დან (from / since - ) | ცხვრიდან (cxvridan) | ცხვრებიდან (cxvrebidan) |
-ურთ (together with - ) | ცხვრითურთ (cxvriturt) | ცხვრებითურთ (cxvrebiturt) |
postpositions taking an adverbial case | singular | plural |
-მდე (up to - ) | ცხვრამდე (cxvramde) | ცხვრებამდე (cxvrebamde) |
Derived terms
edit- მეცხვარე (mecxvare)
- ცხვარი და მგელი ერთად ძოვს (cxvari da mgeli ertad ʒovs)
- ცრევის ცხვარი (crevis cxvari)
Further reading
edit- Thorsø, Rasmus (2023) Prehistoric loanwords in Armenian: Hurro-Urartian, Kartvelian, and the unclassified substrate[1], PhD dissertation, Leiden University, page 55
Categories:
- Georgian terms inherited from Old Georgian
- Georgian terms derived from Old Georgian
- Georgian terms inherited from Proto-Georgian-Zan
- Georgian terms derived from Proto-Georgian-Zan
- Georgian doublets
- Georgian 2-syllable words
- Georgian terms with IPA pronunciation
- Georgian lemmas
- Georgian nouns
- Georgian countable nouns
- ka:Mammals