पितृ

HindiEdit

EtymologyEdit

Learned borrowing from Sanskrit पितृ (pitṛ). Doublet of पिता (pitā).

PronunciationEdit

  • (Delhi Hindi) IPA(key): /pɪt̪ɾ/

NounEdit

पितृ (pitŕm (Urdu spelling پتر‎)

  1. father
    Coordinate term: मातृ (mātŕ)
  2. paternal ancestor

DeclensionEdit


SanskritEdit

Alternative scriptsEdit

EtymologyEdit

From Proto-Indo-Iranian *pHtā́ (father), from Proto-Indo-European *ph₂tḗr (father). Cognate with Latin pater, Ancient Greek πᾰτήρ (patḗr), Old Armenian հայր (hayr), Old Persian 𐎱𐎡𐎫𐎠 (p-i-t-a /pitā/) (whence Persian پدر(pedar)), Old English fæder (whence English father).

PronunciationEdit

NounEdit

पितृ (pitṛ́m

  1. a father
    • c. 1700 BCE – 1200 BCE, Ṛgveda 7.55.5:
      सस्तु माता सस्तु पिता सस्तु श्वा सस्तु विश्पतिः ।
      ससन्तु सर्वे ज्ञातयः सस्त्वयमभितो जनः ॥
      sastu mātā sastu pitā sastu śvā sastu viśpatiḥ .
      sasantu sarve jñātayaḥ sastvayamabhito janaḥ .
      May the mother sleep, may the father sleep, may the dog and the village chief sleep.
      Let all the kinsmen and all the people who are round about sleep.
    Synonyms: जनक (janaká), तत (tatá)
  2. paternal ancestor

DeclensionEdit

Masculine ṛ-stem declension of पितृ (pitṛ́)
Singular Dual Plural
Nominative पिता
pitā́
पितरौ / पितरा¹
pitárau / pitárā¹
पितरः
pitáraḥ
Vocative पितः
pítaḥ
पितरौ / पितरा¹
pítarau / pítarā¹
पितरः
pítaraḥ
Accusative पितरम्
pitáram
पितरौ / पितरा¹
pitárau / pitárā¹
पितॄन् / पितरः
pitṝ́n / pitaraḥ
Instrumental पित्रा
pitrā́
पितृभ्याम्
pitṛ́bhyām
पितृभिः
pitṛ́bhiḥ
Dative पित्रे
pitré
पितृभ्याम्
pitṛ́bhyām
पितृभ्यः
pitṛ́bhyaḥ
Ablative पितुः
pitúḥ
पितृभ्याम्
pitṛ́bhyām
पितृभ्यः
pitṛ́bhyaḥ
Genitive पितुः
pitúḥ
पित्रोः
pitróḥ
पितॄणाम्
pitṝṇā́m
Locative पितरि
pitári
पित्रोः
pitróḥ
पितृषु
pitṛ́ṣu
Notes
  • ¹Vedic

DescendantsEdit

  • Helu:
  • Magadhi Prakrit:
  • Paisaci Prakrit:
  • Pali: pitar

Borrowed termsEdit