See also: bialy and Biały

Old Polish

edit

Etymology

edit

Inherited from Proto-Slavic *bě̃lъ. First attested in the 13th century.

Pronunciation

edit
  • IPA(key): (10th–15th CE) /bjaːɫɨː/
  • IPA(key): (15th CE) /bjɒɫɨ/

Adjective

edit

biały (comparative bielszy)

  1. (attested in Greater Poland) white (of a light color)
    Coordinate term: czarny
    • 1874-1891 [Middle of the 15th century], Rozprawy i Sprawozdania z Posiedzeń Wydziału Filologicznego Akademii Umiejętności[2], [3], [4], volume XXII, page 246:
      Gorzkye nye chcze, ny mosze bicz slotkym, prosczye mowyącz, byale czarnim
      [Gorzkie nie chce ni może być słodkim, proście mowiąc białe czarnym]
    • 1880-1894 [Middle of the 15th century], Sprawozdania Komisji Językowej Akademii Umiejętności[5], volume V, page 275:
      Przed obliczym baranka odzane w byale odzyenye in conspectu agni amicti stolis albis
      [Przed obliczym baranka odziane w białe odziene in conspectu agni amicti stolis albis]
    • 1878-1889 [1422], Archiwum Komisji Historycznej[6], volume III, Greater Poland, page 327:
      Iandrzey... gest clenotu Baranow, czsso nossą byaly baran na czirwoni[m] sczicze
      [Jędrzej... jest klenotu Baranow, czso noszą biały baran na czyrwonym szczycie]
    • 1930 [c. 1455], “Gen”, in Ludwik Bernacki, editor, Biblia królowej Zofii (Biblia szaroszpatacka)[7], 49, 12:
      Zøbi gego byelsze mleka (lacte candidiores)
      [Zęby jego bielsze mleka (lacte candidiores)]
    • 1930 [c. 1455], “Ex”, in Ludwik Bernacki, editor, Biblia królowej Zofii (Biblia szaroszpatacka)[8], 16, 31:
      [To] bilo gest yako szyemyø kolyandrowe byale (album)
      [[To] było jest jako siemię kolijandrowe białe (album)]
  2. (relational) byssine, byssus
    • 1901 [1471], Materiały i Prace Komisji Językowej Akademii Umiejętności w Krakowie, volume V, page 18:
      Z byalego de bysso (decem cortinas de bysso retorta... facies Ex 26, 1)
      [Z białego de bysso (decem cortinas de bysso retorta... facies Ex 26, 1)]
    • 1901 [1471], Materiały i Prace Komisji Językowej Akademii Umiejętności w Krakowie, volume V, page 48:
      Pawloką byala bysso (I Par 4, 21)
      [Pawłoką białą bysso (I Par 4, 21)]

Derived terms

edit
adjectives
nouns
verbs
edit
adjectives
nouns
verbs

Descendants

edit
  • Masurian: bziáłi
  • Polish: biały
  • Silesian: bioły

References

edit

Polish

edit
 
Polish Wikipedia has an article on:
Wikipedia pl

Alternative forms

edit

Etymology

edit

Inherited from Old Polish biały.

Pronunciation

edit

Adjective

edit

biały (comparative bielszy, superlative najbielszy, derived adverb biało)

  1. white (bright and colourless; reflecting equal quantities of all frequencies of visible light)
    Coordinate term: czarny
  2. white (grey, as from old age, having silvery hair, hoary)
    Synonym: siwy
  3. pale, white (having a color lighter than others)
  4. white, Caucasian
    Synonym: (literary) białoskóry
  5. (taxonomy) white (being a variety lighter than other varieties)
  6. (obsolete) innocent, pure
  7. (obsolete) peaceful; moderate
  8. (obsolete, now in set phrases, of the day or weather) clear; bright
    Synonym: jasny
  9. (Middle Polish, of liquids) opaque; sludgy (containing sediment)
  10. (Middle Polish) see-through, clear
    Synonyms: przejrzysty, przezroczysty
  11. (Middle Polish, of objects made of metal) shiny, sparkling
    Synonyms: błyszczący, lśniący

Declension

edit

Derived terms

edit
adjectives
adjectives/adverbs
adverbs
nouns
verbs

See also

edit
Colors in Polish · kolory (layout · text)
     biały      szary      czarny
             czerwony; karmazyn              pomarańczowy; brązowy              żółty; beżowy
             limonkowy              zielony              miętowy; ciemnozielony
             cyjan; morski              błękitny              niebieski
             fuksja; indygo              magenta; purpurowy              różowy

Trivia

edit

According to Słownik frekwencyjny polszczyzny współczesnej (1990), biały is one of the most used words in Polish, appearing 16 times in scientific texts, 10 times in news, 4 times in essays, 47 times in fiction, and 10 times in plays, each out of a corpus of 100,000 words, totaling 87 times, making it the 730th most common word in a corpus of 500,000 words.[1]

References

edit
  1. ^ Ida Kurcz (1990) “biały”, in Słownik frekwencyjny polszczyzny współczesnej [Frequency dictionary of the Polish language]‎[1] (in Polish), volume 1, Kraków, Warszawa: Polska Akademia Nauk. Instytut Języka Polskiego, page 23

Further reading

edit
  • biały in Wielki słownik języka polskiego, Instytut Języka Polskiego PAN
  • biały in Polish dictionaries at PWN
  • Maria Renata Mayenowa, Stanisław Rospond, Witold Taszycki, Stefan Hrabec, Władysław Kuraszkiewicz (2010-2023) “biały”, in Słownik Polszczyzny XVI Wieku [A Dictionary of 16th Century Polish]
  • Krystyna Siekierska (09.01.2013) “BIAŁY”, in Elektroniczny Słownik Języka Polskiego XVII i XVIII Wieku [Electronic Dictionary of the Polish Language of the XVII and XVIII Century]
  • Samuel Bogumił Linde (1807–1814) “biały”, in Słownik języka polskiego
  • Aleksander Zdanowicz (1861) “biały”, in Słownik języka polskiego, Wilno 1861
  • J. Karłowicz, A. Kryński, W. Niedźwiedzki, editors (1900), “biały”, in Słownik języka polskiego (in Polish), volume 1, Warsaw, page 144