zmienić
See also: zmienic
Old Polish
editEtymology
editFrom z- + mienić. First attested in the 15th century.
Pronunciation
editVerb
editzmienić pf
- (transitive, attested in Greater Poland, Silesia) to change (to cause to be different)
- 1977-1980 [c. 1470], urowska-Górowska Wanda, Kyas Vladimir, editors, Mamotrekty staropolskie[1], [2], [3], Lubin, page 144:
- Zmyenyl comutauit (sapientia hominis lucet in vultu eius et potentissimus faciem illius commutabit Eccles 8, 1)
- [Zmienił comutauit (sapientia hominis lucet in vultu eius et potentissimus faciem illius commutabit Eccles 8, 1)]
- 1885-2024 [End of the 15th century], Jan Baudouina de Courtenay, Jan Karłowicz, Antoni Adam Kryńskiego, Malinowski Lucjan, editors, Prace Filologiczne[4], volume III, Wrocław, page 291:
- Allia fetorem pellunt variantque collorem, clarificant ravcam vocem szmyenyony glosz
- [Allia fetorem pellunt variantque collorem, clarificant ravcam vocem zmieniony głos]
- (attested in Greater Poland, Masovia) to change (to replace with something else)
- 1921-2024 [End of the 15th century], Slavia Occidentalis[5], volume XXXIV, Gniezno, Warsaw, page 162:
- Ihezus... nye chczal szmyenycz slowa swego
- [Jezus... nie chciał zmienić słowa swego]
- (reflexive with się) to change (to undergo a change; to become different)
- Middle of the 15th century, Rozmyślanie o żywocie Pana Jezusa[6], page 833:
- Yego krassne y barzo rozkoschne vezrzyenye, to szye bylo zmyenylo, bo okolo yego svyąthych oczv bylo vyączey nyz natyssyącz ran
- [Jego krasne i bar-zo rozkoszne weźrzenie, to sie było zmieniło, bo około jego świętych oczu było więcej niż nad tysiąc ran]
- (reflexive with się, of a day, attested in Greater Poland) to pass
- 1977-1980 [c. 1470], urowska-Górowska Wanda, Kyas Vladimir, editors, Mamotrekty staropolskie[7], [8], [9], Lubin, page 146:
- Dokąth nye smyeny dzien szą donec aspiret dies (dilectus meus mihi et ego illi, qui pascitur inter lilia, donec aspiret dies et inclinentur umbrae Cant 2, 17)
- [Dokąd nie smieni dzień się donec aspiret dies (dilectus meus mihi et ego illi, qui pascitur inter lilia, donec aspiret dies et inclinentur umbrae Cant 2, 17)]
- (attested in Sieradz-Łęczyca) The meaning of this term is uncertain.
- 1968 [End of the 15th century], Michał Muszyński, editor, Glosy, zapiski i niektóre teksty polskie w starych drukach i rękopisach Biblioteki Kórnickiej do roku 1550, cz. II[10], volume II, Sieradz, page 210:
- Siue receptus terra Neptonvs classes aquilonibus arcet smyenyoną materiw
- [Siue receptus terra Neptonvs classes aquilonibus arcet smienioną materią]
Derived terms
editnouns
Descendants
editReferences
edit- Boryś, Wiesław (2005) “mienić się”, in Słownik etymologiczny języka polskiego (in Polish), Kraków: Wydawnictwo Literackie, →ISBN
- B. Sieradzka-Baziur, Ewa Deptuchowa, Joanna Duska, Mariusz Frodyma, Beata Hejmo, Dorota Janeczko, Katarzyna Jasińska, Krystyna Kajtoch, Joanna Kozioł, Marian Kucała, Dorota Mika, Gabriela Niemiec, Urszula Poprawska, Elżbieta Supranowicz, Ludwika Szelachowska-Winiarzowa, Zofia Wanicowa, Piotr Szpor, Bartłomiej Borek, editors (2011–2015), “zmienić”, in Słownik pojęciowy języka staropolskiego [Conceptual Dictionary of Old Polish] (in Polish), Kraków: IJP PAN, →ISBN
Polish
editEtymology
editInherited from Old Polish zmienić. By surface analysis, z- + mienić. Compare Kashubian zmienic and Slovincian zmjênjic.
Pronunciation
edit- IPA(key): /ˈzmjɛ.ɲit͡ɕ/
- (Middle Polish) IPA(key): /ˈzmjɛ.ɲit͡ɕ/
Audio 1, zmienić: (file) Audio 2, zmienić się: (file) - Rhymes: -ɛɲit͡ɕ
- Syllabification: zmie‧nić
Verb
editzmienić pf (imperfective zmieniać)
- (transitive) to change (to cause to be different)
- (transitive, colloquial) to change; to exchange (to break a banknote or coin)
- (transitive) to change (to replace something or someone with something or something)
- (reflexive with się) to change (to become different than before) [with w (+ accusative) ‘into whom/what’]
- Synonyms: odmienić się, przeobrazić się
- (reflexive with się) to change (to be replaced with someone or something else) [with na (+ accusative) ‘to what’]
- (reflexive with się) to change each other (to replace one another) [with przy (+ locative) ‘at what’]
- Synonyms: wymienić się, zastąpić się
- (reflexive with się) to change; to be changed (to undergo change from an external source)
Conjugation
editDerived terms
editnouns
verbs
- zmienić front pf, zmieniać front impf
- zmienić płytę pf, zmieniać płytę impf
- zmienić się jak w kalejdoskopie pf, zmieniać się jak w kalejdoskopie impf
- zmienić się na korzyść pf, zmieniać się na korzyść impf
- zmienić się na niekorzyść pf, zmieniać się na niekorzyść impf
- zmienić skórę pf, zmieniać skórę impf
Further reading
edit- zmienić in Wielki słownik języka polskiego, Instytut Języka Polskiego PAN
- zmienić się in Wielki słownik języka polskiego, Instytut Języka Polskiego PAN
- zmienić in Polish dictionaries at PWN
- Maria Renata Mayenowa, Stanisław Rospond, Witold Taszycki, Stefan Hrabec, Władysław Kuraszkiewicz (2010-2023) “zmienić”, in Słownik Polszczyzny XVI Wieku [A Dictionary of 16th Century Polish]
- Maria Renata Mayenowa, Stanisław Rospond, Witold Taszycki, Stefan Hrabec, Władysław Kuraszkiewicz (2010-2023) “zmienić się”, in Słownik Polszczyzny XVI Wieku [A Dictionary of 16th Century Polish]
- “ZMIENIĆ”, in Elektroniczny Słownik Języka Polskiego XVII i XVIII Wieku [Electronic Dictionary of the Polish Language of the XVII and XVIII Century], 15.01.2015
- Samuel Bogumił Linde (1807–1814) “zmienić”, in Słownik języka polskiego
- Aleksander Zdanowicz (1861) “zmienić”, in Słownik języka polskiego, Wilno 1861
- J. Karłowicz, A. Kryński, W. Niedźwiedzki, editors (1927), “zmienić”, in Słownik języka polskiego (in Polish), volume 8, Warsaw, page 555
- zmienić in Narodowy Fotokorpus Języka Polskiego
- zmienić się in Narodowy Fotokorpus Języka Polskiego
Categories:
- Old Polish terms prefixed with z-
- Old Polish terms with IPA pronunciation
- Old Polish lemmas
- Old Polish verbs
- Old Polish perfective verbs
- Old Polish transitive verbs
- Greater Poland Old Polish
- Silesia Old Polish
- Old Polish terms with quotations
- Masovia Old Polish
- Old Polish reflexive verbs
- Sieradz-Łęczyca Old Polish
- Old Polish terms with uncertain meaning
- Polish terms inherited from Old Polish
- Polish terms derived from Old Polish
- Polish terms prefixed with z-
- Polish 2-syllable words
- Polish terms with IPA pronunciation
- Polish terms with audio links
- Rhymes:Polish/ɛɲit͡ɕ
- Rhymes:Polish/ɛɲit͡ɕ/2 syllables
- Polish lemmas
- Polish verbs
- Polish perfective verbs
- Polish transitive verbs
- Polish colloquialisms
- Polish reflexive verbs