սիրտ

ArmenianEdit

EtymologyEdit

From Old Armenian սիրտ ‎(sirt).

PronunciationEdit

NounEdit

սիրտ ‎(sirt)

  1. (anatomy) heart
    սրտի կաթվածheart attack
  2. (figuratively) heart, soul, mind, intellect, memory, intelligence; courage, spirit, heart; heart, inmost thought; heart, centre
  3. (card games) hearts, one of the four suits of playing cards; a card of that suit

DeclensionEdit

Derived termsEdit


Old ArmenianEdit

EtymologyEdit

From Proto-Indo-European *ḱḗrdi-, from *ḱḗr ‎(heart).

NounEdit

սիրտ ‎(sirt

  1. (anatomy) heart
    սիրտն բաբախէ, թնդայ‎ ― sirtn babaxē, tʿnday ― the heart palpitates
  2. (figuratively) heart, soul, mind, intellect, memory, intelligence; courage, spirit, heart; heart, inmost thought; heart, centre
    հայրական սիրտ‎ ― hayrakan sirt ― paternal heart
    մայրական սիրտ‎ ― mayrakan sirt ― maternal heart
    գողտր սիրտ‎ ― gołtr sirt ― tender heart
    զգայուն սիրտ‎ ― zgayun sirt ― feeling or sensible heart
    խաղաղ/անդորր սիրտ‎ ― xałał/andorr sirt ― calm heart
    խաղաղաւէտ սիրտ‎ ― xałaławēt sirt ― pacific heart
    երախտագէտ սիրտ‎ ― eraxtagēt sirt ― thankful heart
    ազնուական սիրտ‎ ― aznuakan sirt ― noble heart
    բարի սիրտ‎ ― bari sirt ― good heart
    ազնիւ սիրտ‎ ― azniw sirt ― excellent heart
    վսեմախոհ սիրտ‎ ― vsemaxoh sirt ― elevated (high-minded) heart
    վեհ սիրտ‎ ― veh sirt ― great heart
    անվեհեր սիրտ‎ ― anveher sirt ― intrepid or dauntless heart
    անզգայ սիրտ‎ ― anzgay sirt ― unfeeling or insensible heart
    ապերախտ սիրտ‎ ― aperaxt sirt ― ungrateful heart
    խիստ սիրտ‎ ― xist sirt ― flinty or obdurate heart
    ապականեալ սիրտ‎ ― apakaneal sirt ― spoilt or corrupt heart
    վատ սիրտ‎ ― vat sirt ― craven or dastard heart
    անգութ սիրտ‎ ― angutʿ sirt ― hard heart
    անողորմ սիրտ‎ ― anołorm sirt ― unmerciful or pitiless heart
    չար սիրտ‎ ― čʿar sirt ― cutting heart
    լքեալ սիրտ‎ ― lkʿeal sirt ― dejected or despondent heart
    բոլորով սրտիւ, ի բոլոր սրտէ, յամենայն սրտէ, սրտի մտօք‎ ― bolorov srtiw, i bolor srtē, yamenayn srtē, srti mtōkʿ ― with all one's heart or soul, heartily, with good will, willingly, voluntarily
    առ սրտի‎ ― aṙ srti ― through anger
    սրտի դիւր‎ ― srti diwr ― ease, pleasure, contentment, satisfaction
    բարութիւն, խստութիւն սրտի‎ ― barutʿiwn, xstutʿiwn srti ― kindness, hardness or obduracy of heart
    հեռացուցանել յանձնէ զսիրտս‎ ― heṙacʿucʿanel yanjnē zsirts ― to alienate good will
    կրթել զսիրտ‎ ― krtʿel zsirt ― to form the mind or character
    գերել զսիրտ‎ ― gerel zsirt ― to captivate, to gain the heart or affection
    յինքն արկանել զսիրտ ուրուք‎ ― yinkʿn arkanel zsirt urukʿ ― to gain a person's good
    յափշտակել զսիրտս‎ ― yapʿštakel zsirts ― to charm or gain all hearts
    գորովել, ժառանգել զսիրտ‎ ― gorovel, žaṙangel zsirt ― to touch, to move, affect or stir, to possess the heart
    տալ, նուիրել զսիրտ իւր‎ ― tal, nuirel zsirt iwr ― to give one's heart
    խոտարեցուցանել զսիրտ‎ ― xotarecʿucʿanel zsirt ― to pervert, to deprave the heart
    խօսել ընդ սրտի‎ ― xōsel ənd srti ― to speak to the heart
    սրտի մտօք վաստակել‎ ― srti mtōkʿ vastakel ― to labour heartily, to take to heart, to occupy oneself seriously with
    սիրտ ի բերան շրջել‎ ― sirt i beran šrǰel ― to seek painfully for
    սրտի դիւր լինել‎ ― srti diwr linel ― to be in a state of contentment or tranquillity, to feel pleased, comfortable, contented
    խորհուրդք մեծամեծք ի սրտէ գան յառաջ‎ ― xorhurdkʿ mecameckʿ i srtē gan yaṙaǰ ― great thoughts take their rise in the heart
    անկցի գութ ի սիրտ քո‎ ― ankcʿi gutʿ i sirt kʿo ― let your heart be touched
    նուաղեալ էր սիրտ նորա‎ ― nuałeal ēr sirt nora ― his heart was weak
    հրճուէր ի սրտի‎ ― hrčuēr i srti ― he rejoiced from the bottom of his heart
    սիրտ իմ գելանի‎ ― sirt im gelani ― my heart is moved
    սիրտ ի բերանն էր‎ ― sirt i berann ēr ― he struggled with death
    որ յաչաց հեռացու՝ ի սրտէ հեռացաւ‎ ― or yačʿacʿ heṙacʿu, i srtē heṙacʿaw ― out of sight, out of mind
    լքումն սրտի‎ ― lkʿumn srti ― faintheartedness, despondency
    ուղիղ, անկեղծ սրտիւ‎ ― ułił, ankełc srtiw ― sincerely, openheartedly, openly
    իջանել ի խորս սրտին‎ ― iǰanel i xors srtin ― to descend into one's heart
    թափանցել ի խորս սրտին‎ ― tʿapʿancʿel i xors srtin ― to penetrate the inmost recesses of one's heart
    ասել ի սրտի իւրում‎ ― asel i srti iwrum ― to say within oneself, to say in one's heart
    ցաւօք սրտի‎ ― cʿawōkʿ srti ― painfully, regrettably

DeclensionEdit

Derived termsEdit

DescendantsEdit

ReferencesEdit

  • սիրտ in Gabriēl Awetikʿean, Xačʿatur Siwrmēlean, Mkrtičʿ Awgerean (1836–37), Nor baṙgirkʿ haykazean lezui [New Dictionary of the Armenian Language, a.k.a. NHB], in 2 vols, Venice: S. Lazarus Armenian Academy
  • սիրտ in Mathias Bedrossian (1879), New Dictionary Armenian–English, Venice: S. Lazarus Armenian Academy
  • սիրտ in Hračʿeay Ačaṙean (1971–79), Hayerēn armatakan baṙaran [Dictionary of Armenian Root Words], in 4 vols (second edition), Yerevan: Yerevan State University [Reprint of the original edition: 1926–1935, in 7 volumes, Yerevan]
Read in another language