Bhojpuri edit

Etymology edit

From Sanskrit नील (nīla).

Noun edit

नील (nīlm (Kaithi 𑂢𑂲𑂪)

  1. (botany) indigo

Hindi edit

Pronunciation edit

  • (Delhi Hindi) IPA(key): /niːl/

Etymology 1 edit

From Sanskrit नील (nīla).

Noun edit

नील (nīlm (Urdu spellingنیل⁩)

  1. blue, indigo
  2. (botany) indigo
Declension edit

Adjective edit

नील (nīl) (indeclinable, Urdu spellingنیل⁩)

  1. blue

See also edit

Etymology 2 edit

Borrowed from Classical Persianنیل(nīl), from Arabicالنِيل(an-nīl).

Proper noun edit

नील (nīlm (Urdu spellingنیل⁩)

  1. the Nile
Declension edit

Nepali edit

Nepali numbers (edit)
[a], [b] ←  100,000,000 (108) [a], [b] ←  100,000,000,000 (1011) १०,००,००,००,००,००,०००
1014
1016  → 
    Cardinal: नील (nīl)
    Ordinal: नीलौँ (nīla͠u)

Pronunciation edit

Adjective edit

नील (nīl)

  1. indigo

Numeral edit

नील (nīl)

  1. 1e+14

See also edit

Colors in Nepali · रङ्ग (raṅg) (layout · text)
     सेतो (seto), श्वेत (śvet)      खरानी (kharānī), ध्वाँसे (dhwā̃se)      कालो (kālo)
             रातो (rāto); सिम्रिक (simrik), गाढा रातो (gāḍhā rāto)              सुन्तला (suntalā); खैरो (khairo)              पहेंलो (pahẽlo); क्रीम (krīm)
             कागती (kāgatī)              हरियो (hariyo)              पुदिना रङ्ग (pudinā raṅg); गाढा हरियो (gāḍhā hariyo)
             आकाशे (ākāśe), आस्मानी (āsmānī); टील (ṭīl)              आकाशे (ākāśe)              निलो (nilo), नीलो (nīlo)
             बैंगनी (baiṅganī); नील (nīl)              रानी (rānī); बैजनी (baijanī), बैगनी (baiganī), बैगुने (baigune)              गुलाबी (gulābī), गुलाफी (gulāphī)

Further reading edit

  • नील”, in नेपाली बृहत् शब्दकोश (nepālī br̥hat śabdakoś) [Comprehensive Nepali Dictionary], Kathmandu: Nepal Academy, 2018

Pali edit

Alternative forms edit

Adjective edit

नील

  1. Devanagari script form of nīla

Sanskrit edit

Alternative scripts edit

Etymology edit

From Proto-Indo-European *neyH- (to lead, be excited, shine), see also Welsh nwyfiant (splendor, gleam), Old Irish niab (strength), noib (holy), Middle Irish niam (splendor, gleam), niamda (shining), Proto-Germanic *nīþą (envy).[1][2] Also compare नयति (nayati, to lead).

Pronunciation edit

Adjective edit

नील (nī́la)

  1. of a dark colour
    1. dark blue
    2. dark green
    3. black

Declension edit

Masculine a-stem declension of नील
Nom. sg. नीलः (nīlaḥ)
Gen. sg. नीलस्य (nīlasya)
Singular Dual Plural
Nominative नीलः (nīlaḥ) नीलौ (nīlau) नीलाः (nīlāḥ)
Vocative नील (nīla) नीलौ (nīlau) नीलाः (nīlāḥ)
Accusative नीलम् (nīlam) नीलौ (nīlau) नीलान् (nīlān)
Instrumental नीलेन (nīlena) नीलाभ्याम् (nīlābhyām) नीलैः (nīlaiḥ)
Dative नीलाय (nīlāya) नीलाभ्याम् (nīlābhyām) नीलेभ्यः (nīlebhyaḥ)
Ablative नीलात् (nīlāt) नीलाभ्याम् (nīlābhyām) नीलेभ्यः (nīlebhyaḥ)
Genitive नीलस्य (nīlasya) नीलयोः (nīlayoḥ) नीलानाम् (nīlānām)
Locative नीले (nīle) नीलयोः (nīlayoḥ) नीलेषु (nīleṣu)
Feminine ā-stem declension of नील
Nom. sg. नीला (nīlā)
Gen. sg. नीलायाः (nīlāyāḥ)
Singular Dual Plural
Nominative नीला (nīlā) नीले (nīle) नीलाः (nīlāḥ)
Vocative नीले (nīle) नीले (nīle) नीलाः (nīlāḥ)
Accusative नीलाम् (nīlām) नीले (nīle) नीलाः (nīlāḥ)
Instrumental नीलया (nīlayā) नीलाभ्याम् (nīlābhyām) नीलाभिः (nīlābhiḥ)
Dative नीलायै (nīlāyai) नीलाभ्याम् (nīlābhyām) नीलाभ्यः (nīlābhyaḥ)
Ablative नीलायाः (nīlāyāḥ) नीलाभ्याम् (nīlābhyām) नीलाभ्यः (nīlābhyaḥ)
Genitive नीलायाः (nīlāyāḥ) नीलयोः (nīlayoḥ) नीलानाम् (nīlānām)
Locative नीलायाम् (nīlāyām) नीलयोः (nīlayoḥ) नीलासु (nīlāsu)
Neuter a-stem declension of नील
Nom. sg. नीलम् (nīlam)
Gen. sg. नीलस्य (nīlasya)
Singular Dual Plural
Nominative नीलम् (nīlam) नीले (nīle) नीलानि (nīlāni)
Vocative नील (nīla) नीले (nīle) नीलानि (nīlāni)
Accusative नीलम् (nīlam) नीले (nīle) नीलानि (nīlāni)
Instrumental नीलेन (nīlena) नीलाभ्याम् (nīlābhyām) नीलैः (nīlaiḥ)
Dative नीलाय (nīlāya) नीलाभ्याम् (nīlābhyām) नीलेभ्यः (nīlebhyaḥ)
Ablative नीलात् (nīlāt) नीलाभ्याम् (nīlābhyām) नीलेभ्यः (nīlebhyaḥ)
Genitive नीलस्य (nīlasya) नीलयोः (nīlayoḥ) नीलानाम् (nīlānām)
Locative नीले (nīle) नीलयोः (nīlayoḥ) नीलेषु (nīleṣu)

Descendants edit

See also edit

Colors in Sanskrit · रङ्ग (raṅga) (layout · text)
     श्वेत (śveta)      श्याम (śyāma)      कृष्ण (kṛṣṇa), काल (kāla)
             रोहित (rohita)              कद्रु (kadru), पिशङ्ग (piśaṅga), पिङ्गल (piṅgala)              पिङ्ग (piṅga); पाण्डु (pāṇḍu)
                          हरित् (harit)              श्याम (śyāma)
                                       नील (nīla)
                          नीललोहित (nīlalohita)             

References edit

  • Monier Williams (1899), “नील”, in A Sanskrit–English Dictionary, [], new edition, Oxford: At the Clarendon Press, →OCLC, page 566/1.
  • Mayrhofer, Manfred (1996) Etymologisches Wörterbuch des Altindoarischen [Etymological Dictionary of Old Indo-Aryan]‎[1] (in German), volume 2, Heidelberg: Carl Winter Universitätsverlag, page 51
  1. ^ Pokorny, Julius (1959), “760”, in Indogermanisches etymologisches Wörterbuch [Indo-European Etymological Dictionary] (in German), volume 2, Bern, München: Francke Verlag, page 760
  2. ^ Roberts, Edward A. (2014) A Comprehensive Etymological Dictionary of the Spanish Language with Families of Words based on Indo-European Roots, Xlibris Corporation, →ISBN