Lower Sorbian

edit
 
Chochoł (sense 1)
 
Chochoły (sense 6) on horse legs
 
Balearica's chochoł (sense 8)

Etymology

edit

Inherited from Proto-Slavic *xoxolъ.

Noun

edit

chochoł m inan (diminutive chochołk)

  1. mound
  2. hill, elevation
    Synonyms: kopcyk, chochołk
  3. peak, top of the hill
  4. any rounded surface
  5. short, thick hair
  6. (zoology) long hair above the hooves of the horse's front legs
  7. (zoology) cap
  8. (zoology) crest, feathers protruding from the bird's head
    Synonym: chochołk

Declension

edit

Derived terms

edit
noun

References

edit
  • Muka, Arnošt (1921, 1928) “chochoł”, in Słownik dolnoserbskeje rěcy a jeje narěcow (in German), St. Petersburg, Prague: ОРЯС РАН, ČAVU; Reprinted Bautzen: Domowina-Verlag, 2008
  • Starosta, Manfred (1999) “chochoł”, in Dolnoserbsko-nimski słownik / Niedersorbisch-deutsches Wörterbuch (in German), Bautzen: Domowina-Verlag

Old Polish

edit

Etymology

edit

Inherited from Proto-Slavic *xoxolъ.

Pronunciation

edit
  • IPA(key): (10th–15th CE) /xɔxɔ(ː)ɫ/
  • IPA(key): (15th CE) /xɔxɔɫ/, /xɔxoɫ/

Noun

edit

chochoł m animacy unattested (diminutive chochołek)

  1. top, surface
    • 1885-2024 [1463], Jan Baudouina de Courtenay, Jan Karłowicz, Antoni Adam Kryńskiego, Malinowski Lucjan, editors, Prace Filologiczne[1], volume V, page 12:
      Chochol caput
      [Chochoł caput]
edit
adjective

Descendants

edit
  • Polish: chochoł

References

edit

Polish

edit
 
Polish Wikipedia has an article on:
Wikipedia pl
chochoły sense 3.1
chochoły sense 3.2
chochoł sense 1

Pronunciation

edit

Etymology 1

edit

Inherited from Old Polish chochoł, from Proto-Slavic *xoxolъ. Sense 4 is a semantic loan from English straw man.

Alternative forms

edit

Noun

edit

chochoł m inan (diminutive chochołek)

  1. (Middle Polish) top, surface
  2. (Middle Polish) high hairstyle, bun
  3. straw construction
    1. jacket, lagging (straw covering of garden trees and shrubs for the winter)
      Synonym: otulina
      • 1998 November 20, “Stawianie chochoła”, in Dziennik Polski, Kraków, →ISSN:
        Po dwuletniej przerwie wczoraj, w Rydlówce znowu uroczyście osłonięto słomianym chochołem krzak róży.
        After a two-year hiatus, yesterday, in Rydlówka, a rose bush was ceremonially covered with straw lagging again.
    2. a sheaf covering from above stacked sheaves or beehives
      • 1991, Jerzy Reichan, Stanisław Urbańczyk, Słownik gwar polskich, volume 3 (9), →ISBN, pages 597–598:
        W mendel idzie 14 snopków  [], które się przykrywają chachołem  [] snopem rozczapierzonym i opuszczonym w okap niby daszkiem.
        There are 14 sheaves going into the mendel  [] which are covered with a chachoł  [] a sheaf splayed and lowered into the eaves like a canopy.
    3. (regional) straw covering used by shepherds
      • 1991, Jerzy Reichan, Stanisław Urbańczyk, Słownik gwar polskich, volume 3 (9), →ISBN, pages 597–598:
        W zeszłym stuleciu były deszcze stałe, pastuchy miały chochoły ze słomy na głowach zamiast parasola.
        In the last century, there were constant rains, the shepherds had straw covering on their heads instead of an umbrella.
    4. (regional) straw covered potato mound
      • 1991, Jerzy Reichan, Stanisław Urbańczyk, Słownik gwar polskich, volume 3 (9), →ISBN, pages 597–598:
        Ziemniaki, buraki  [] obkładają równą słomą naokoło wbitego drąga, zostawiając z góry „chochu”, tj. otwór z równej słomy.
        Potatoes, beets  [] cover with even straw around the driven pole, leaving a „chochu” in the top, i.e. a hole made of even straw.
    5. (regional) scarecrow
      • 1991, Jerzy Reichan, Stanisław Urbańczyk, Słownik gwar polskich, volume 3 (9), →ISBN, pages 597–598:
        Chochoł to się robi ze słomy i stawia się w polu, żeby ptaki się bały.
        Scarecrow is made of straw and put in the field to make the birds afraid.
  4. (figurative, logic) straw man argument
    Synonym: sofizmat rozszerzenia
    • 2021 December 28, Jan Maciejewski, “Chochoł antyszczepionkowca”, in Rzeczpospolita, →ISSN:
      Setki tysięcy zdementowanych i obśmianych chipów w szczepionkach było widać do czegoś potrzebnych. Usypuje się z nich monstrualnych rozmiarów chochoła, którego następnie trzeba obalić tylko po to, żeby zbudować go od nowa.
      Hundreds of thousands of debunked and derided chips in vaccines were apparently needed for something. They pile up a monstrous straw man, which then has to be refuted only to be built anew.
  5. (regional) tip, peak, summit
  6. (regional) top of a tied bag
  7. (regional) mohawk (spiky hair)
    • 1991, Jerzy Reichan, Stanisław Urbańczyk, Słownik gwar polskich, volume 3 (9), →ISBN, pages 597–598:
      Kapusta często ma puste głowy albo wyrasta w chochoły
      Cabbage often has empty heads or grows into bunch
  8. (regional) collar
    • 1991, Jerzy Reichan, Stanisław Urbańczyk, Słownik gwar polskich, volume 3 (9), →ISBN, pages 597–598:
      Sukmana miała czerwony chachoł.
      The sukmana had a red collar.
  9. (regional) specter, phantom
  10. (regional) strong wind, gale, hurricane
  11. (regional) whirlwind
  12. (regional) big snowflake
Declension
edit

Noun

edit

chochoł m animal

  1. (regional) masquerader wrapped in straw during Shrovetide
    • 1991, Jerzy Reichan, Stanisław Urbańczyk, Słownik gwar polskich, volume 3 (9), →ISBN, pages 597–598:
      Dawniej owijali się niektórzy w słomę i tych zwano chochołami.
      In the past, some wrapped themselves in straw, and these were called chochoły.
Declension
edit
edit
adjectives
nouns

Etymology 2

edit

Borrowed from Russian хохо́л (xoxól). Doublet of chachoł.

Noun

edit

chochoł m pers

  1. (derogatory, ethnic slur) khokhol (Ukrainian person)
    Synonyms: chachoł, ukr
    • 1976, Władysław Bukowiński, “Wspomnienia przyjaciół”, in Kultura, volume 11, →ISSN:
      Któż to jest ów zagadkowy chochoł? Jest to Ukrainiec, ale całkowicie zruszczony. Mówi on bardzo dobrze po ukraińsku, często niemiłosiernie kaleczy język rosyjski, ale woli się nie przyznawać do tego, że jest Ukraińcem. Woli się sam nazywać i być nazywanym chochołem.
      Who is this mysterious khokhol? He is a Ukrainian, but completely Russified. He speaks Ukrainian very well, often mutilates Russian mercilessly, but prefers not to admit that he is Ukrainian. He prefers to call himself and be called a khokhol.
  2. (derogatory) man
    • 2004 January 29, Maciej Radwan-Rybiński, “Kto z kim, kiedy i dlaczego?”, in Dziennik Polski - Magazyn:
      Felietoniści sporządzali sobie plan pracy:  [] pognębić syjonizm, wyszydzać bumelantów i chochołów spod budki z piwem.
      The columnists drew up a work plan for themselves:  [] to mock Zionism, to mock shirkers and men from under the beer stall.
Declension
edit

Etymology 3

edit

Unknown. Compare Russian вы́хухоль (výxuxolʹ).

Alternative forms

edit

Noun

edit

chochoł m animal

  1. desman (any insectivore of the tribe Desmanini)
    Synonyms: desman, wychuchol
Declension
edit

Further reading

edit
  • chochoł in Wielki słownik języka polskiego, Instytut Języka Polskiego PAN
  • chochoł in Polish dictionaries at PWN
  • chochoły in PWN's encyclopedia
  • Jerzy Reichan, Stanisław Urbańczyk, editors (1991), “chochoł”, in Słownik gwar polskich [Dictionary of Polish dialects]‎[2] (in Polish), volume 3 (9): Cham-Choineczka, Zakład Narodowy im. Ossolińskich, →ISBN, pages 597-598