Contents

ArmenianEdit

EtymologyEdit

From Old Armenian հոգի (hogi).

PronunciationEdit

NounEdit

հոգի (hogi)

  1. soul

DeclensionEdit


Old ArmenianEdit

Alternative formsEdit

EtymologyEdit

From Proto-Indo-European *powyo-, grown from *pew- (to blow, to breathe). Cognate with հեւ (hew), հոգ (hog), Proto-Germanic *feukaną.

NounEdit

հոգի (hogi)

  1. spirit, soul, ghost
    երկնային հոգի‎ ― erknayin hogicelestial or blessed soul
    աստուածային հոգի‎ ― astuacayin hogidivine soul
    վեհ հոգի‎ ― veh hogisublime soul
    անմահ հոգի‎ ― anmah hogiimmortal soul
    դիւցազնական հոգի‎ ― diwcʿaznakan hogiheroic spirit
    առաքինի հոգի‎ ― aṙakʿini hogivirtuous soul
    գեղեցիկ հոգի‎ ― gełecʿik hogihigh or elevated soul
    ազնուական հոգի‎ ― aznuakan hoginoble or great soul
    դիւրազգած հոգի‎ ― diwrazgac hogitender or sensible mind
    նուաստ հոգի‎ ― nuast hogimean or grovelling spirit
    անարգ հոգի‎ ― anarg hogilow spirit
    յուզեալ հոգի‎ ― yuzeal hogitroubled spirit
    մոլորեալ հոգի‎ ― moloreal hogierring mind
    հոգի իմաստութեան‎ ― hogi imastutʿeanintellect, spirit of knowledge
    հոգի բանաստեղծական‎ ― hogi banastełcakanpoetic fire, genius or enthusiasm
    ոգի բանական‎ ― ogi banakanintelligence, reason
    ոգի կենդանութեան‎ ― ogi kendanutʿeanspirit of life
    կենդանական ոգիք‎ ― kendanakan ogikʿanimal spirits
    ոգի նախանձու‎ ― ogi naxanjuthe spirit of jealousy
    յոգիս ապաստան լինել‎ ― yogis apastan linelto be extremely downcast, depressed, prostrated, to be tormented
    յոգիս ապաստան առնել‎ ― yogis apastan aṙnelto reduce to the last extremity; to exhaust, to harass, to vex
    յոգւոցն պարզել ապաստան լինել‎ ― yogwocʿn parzel apastan linelto be at the last extremity, near the last breath, to be dying
    թափել զոգի ուրուք‎ ― tʿapʿel zogi urukʿto keep in suspense
    հարկանել զոք յոգի‎ ― harkanel zokʿ yogito sting, to gall to the quick
    ոգւով չափ սիրել‎ ― ogwov čʿapʿ sirelto love to distraction
    ոգւով չափ‎ ― ogwov čʿapʿwith all one's soul, heartily, willingly
    խռովիլ յոգի իւր‎ ― xṙovil yogi iwrto be disconcerted, perturbed or disturbed
    գիտել յոգի իւր‎ ― gitel yogi iwrto know within oneself
    ոգւով երգել‎ ― ogwov ergelto sing with great expression
    քաղէին ոգիք նորա‎ ― kʿałēin ogikʿ norahe fainted or swooned
    ոգին էր դաւոյն‎ ― ogin ēr dawoynhe was the soul of the conspiracy
    խաղաղութիւն հոգւոյ‎ ― xałałutʿiwn hogwoytranquillity or peace of mind, hearts ease
    վեհանձնութիւն հոգւոյ‎ ― vehanjnutʿiwn hogwoymagnanimity, generosity
    կարողութիւնք հոգւոյ‎ ― karołutʿiwnkʿ hogwoythe faculties of the soul
    հոգւով‎ ― hogwovin spirit; spiritually; feelingly, warmly
    մարմին ջանայ հակառակ հոգւոյ եւ հոգի հակառակ մարմնոյ‎ ― marmin ǰanay hakaṙak hogwoy ew hogi hakaṙak marmnoythe flesh is at war with the spirit, and the spirit with the flesh
    հոգւոյ տուն‎ ― hogwoy tunguest's house
  2. (Christianity) the Holy Ghost, Paraclete
    խաղաց հոգի Տեառն ի վերայ նորա‎ ― xałacʿ hogi Teaṙn i veray norathe spirit of God fell upon him
  3. spirit, genius; manes, shades, ghost, hobgoblin
    ոգիք խաւարի‎ ― ogikʿ xawarithe spirits of darkness, devils
    հոգիք հրեղինաց‎ ― hogikʿ hrełinacʿheavenly spirits, spirits of light
    հրաժարեալ հոգիք‎ ― hražareal hogikʿthe dead, the defunct, the deceased
    դատապարտեալ հոգիք‎ ― dataparteal hogikʿthe damned
    աղօթել վասն հոգւոցն ննջեցելոց‎ ― ałōtʿel vasn hogwocʿn nnǰecʿelocʿto pray for departed souls
    հանգուսցէ Տէր զհոգի նորա‎ ― hanguscʿē Tēr zhogi noraGod rest his/her soul
  4. soul, person, individual
    հոգիք իբր հարիւր հազար են ի քաղաքին Կարնոյ‎ ― hogikʿ ibr hariwr hazar en i kʿałakʿin Karnoythere are a hundred thousand souls or inhabitants in the city of Erzerum
  5. spirit, meaning, sense, essence, motive
    ճշմարտութիւն է պատմութեան հոգի‎ ― čšmartutʿiwn ē patmutʿean hogitruth is the soul or life of history
  6. life; heart
    հոգի բանական, զգայական եւ տնկական‎ ― hogi banakan, zgayakan ew tnkakanrational, animal and vegetable life or existence
    հարկանել զոք յոգի‎ ― harkanel zokʿ yogito deprive of life, to kill
    դնել զոգի ի ձեռն/ի բռին, զոգի ի բռին ունել‎ ― dnel zogi i jeṙn/i bṙin, zogi i bṙin unelto endanger oneself, to risk, brave or face death, to risk, expose or hazard one's life, to lavish or to be prodigal of life
    արձակել, հանել, փչել զոգի‎ ― arjakel, hanel, pʿčʿel zogito yield or give up the ghost, to breathe one's last, to expire
    յոգւոցն ցամաքել‎ ― yogwocʿn cʿamakʿelto die
    տալ ոգի կամ շունչ ի վէմս կճեայս‎ ― tal ogi kam šunčʿ i vēms kčeaysto give spirit or life to marble
    սիրել ամենայն հոգւով‎ ― sirel amenayn hogwovto love with all one's heart or soul
    աւանդել զհոգին‎ ― awandel zhoginto render or give up the ghost, soul or spirit
    փչել, հանել զհոգին‎ ― pʿčʿel, hanel zhoginto expire, to die
  7. soul, energy, courage
    ոգի առնուլ, կլանել‎ ― ogi aṙnul, klanelto rest, to take repose, to revive, to acquire new strength or vigor
    եւ դարձաւ ոգի իւր առ ինքն‎ ― ew darjaw ogi iwr aṙ inkʿnhis spirits returned, his strength revived
    հաստատեցաւ ոգի նորա‎ ― hastatecʿaw ogi norahe regained strength or vigor
    գուն գործեալ ոգւովք չափ‎ ― gun gorceal ogwovkʿ čʿapʿrisking his life
  8. breath, respiration; puff, air, wind
    ոգի առնուլ, կլանել‎ ― ogi aṙnul, klanelto breathe, to take breath, to breathe freely, to respire
    յոգւոց հանել, ելանել‎ ― yogwocʿ hanel, elanelto sigh, to heave sighs; to groan
  9. (post-classical, chemistry) spirits
    ոգի գինւոյ‎ ― ogi ginwoyspirit of wine, alcohol

DeclensionEdit

Usage notesEdit

  • In Old Armenian the words հոգի (hogi) and ոգի (ogi) were merely alternative spellings of each other. In modern Armenian they have different shades: the first corresponds to English soul and Russian душа (duša), the second to English spirit and Russian дух (dux).
  • The word has the following combining forms: հոգի- (hogi-) (stressed), հոգե- (hoge-) (unstressed); post-classically also հոգ- (hog-) (near a vowel), հոգի- (hogi-) and հոգիա- (hogia-) (unstressed), հոգէ- (hogē-) (misspelling of the second combining form).

Derived termsEdit

DescendantsEdit

ReferencesEdit

  • Ačaṙean, Hračʿeay (1971–1979), “հոգի”, in Hayerēn armatakan baṙaran [Dictionary of Armenian Root Words] (in Armenian), 2nd edition, Yerevan: University Press, published 1926–1935
  • Awetikʿean, G.; Siwrmēlean, X.; Awgerean, M. (1836–1837), “հոգի”, in Nor baṙgirkʿ haykazean lezui [New Dictionary of the Armenian Language] (in Old Armenian), Venice: S. Lazarus Armenian Academy
  • Petrosean, H. Matatʿeay V. (1879), “հոգի”, in Nor Baṙagirkʿ Hay-Angliarēn [New Dictionary Armenian–English], Venice: S. Lazarus Armenian Academy