ทองแผ่นเดียวกัน
Thai
editEtymology
editFrom ทอง (tɔɔng, “gold”) + แผ่น (pɛ̀n, “sheet”) + เดียวกัน (diao-gan, “one; same”); literally "same sheet of gold"; believed to have originated from the tradition of writing royal messages on gold sheets to be sent to foreign states.[1]
Pronunciation
editOrthographic | ทองแผ่นเดียวกัน d ɒ ŋ æ pʰ ˋ n e ɗ ī y w k ạ n | |
Phonemic {Unorthographical; Short} | ทอง-แผ็่น-เดียว-กัน d ɒ ŋ – æ pʰ ˘ ˋ n – e ɗ ī y w – k ạ n | |
Romanization | Paiboon | tɔɔng-pɛ̀n-diao-gan |
Royal Institute | thong-phaen-diao-kan | |
(standard) IPA(key) | /tʰɔːŋ˧.pʰɛn˨˩.dia̯w˧.kan˧/(R) |
Adjective
editทองแผ่นเดียวกัน • (tɔɔng-pɛ̀n-diao-gan)
- (idiomatic, archaic, used of countries) connected by friendship; having friendly relations.
- Circa 1797, สมเด็จพระพนรัตน์ (แก้ว), edited by ศานติ ภักดีคำ, พระราชพงศาวดาร ฉบับสมเด็จพระพนรัตน์วัดพระเชตุพน ตรวจสอบชำระจากเอกสารตัวเขียน, Bangkok: มูลนิธิ "ทุนพระพุทธยอดฟ้า" ในพระบรมราชูปถัมภ์, published 2015, →ISBN, page 56:
- กรุงหงษาวดีกับพระนครศรีอยุทธยาจะได้เปนพระราชสำพันธุมิตรไม้ตรีสนิจเสน่หาเปนมหาสุธาทองแผ่นเดียวกันไปตราบเท้ากัลปาวสาน
- grung hǒng-sǎa-wá-dii gàp prá-ná-kɔɔn-sǐi-à-yút-tá-yaa jà dâai bpen prá râat-chá sǎm-pan-tú-mít mái-dtrii sà-nìt sà-nèe-hǎa bpen má-hǎa sù-taa tɔɔng-pɛ̀n-diao-gan bpai dtràap-táao gan-lá-bpaa-wá-sǎan
- The Realm of Haṃsāvatī and the Holy City of Śrī Ayudhyā would form a sacred royal alliance through this love and close amity, becoming the great lands of the same sheet of gold until the very end of the epoch.
- กรุงหงษาวดีกับพระนครศรีอยุทธยาจะได้เปนพระราชสำพันธุมิตรไม้ตรีสนิจเสน่หาเปนมหาสุธาทองแผ่นเดียวกันไปตราบเท้ากัลปาวสาน
- 15th century, “คำให้การขุนหลวงวัดประดู่ทรงธรรม เอกสารจากหอหลวง”, in ปรามินทร์ เครือทอง (2015) Shut Down กรุงศรี[1] (in Thai), Bangkok: มติชน, →ISBN, page 8:
- เราจึ่งยินดีหนักหนาที่ท่านให้มาจะเป็นทองแผ่นเดียวกันนี้ ทีนี้ เราทั้งสองจะได้เป็นพระราชไมตรีต่อกัน จักได้เป็นตะพานเงินตะพานทองไปมาค้าขายถึงกัน อันสัมมาทิฐิสองกรุงนี้จักได้เป็นเพดานทองกั้นกางอยู่ในพิภพ
- rao jʉ̀ng yin-dii nàk-nǎa tîi tâan hâi maa jà bpen tɔɔng-pɛ̀n-diao-gan níi · tii-níi · rao táng sɔ̌ɔng jà dâai bpen prá râat-chá mai-dtrii dtɔ̀ɔ gan · jàk dâai bpen dtà-paan ngən dtà-paan tɔɔng bpai-maa-káa-kǎai tʉ̌ng gan · an sǎm-maa-tít-tì sɔ̌ɔng grung níi jàk dâai bpen pee-daan tɔɔng gân-gaang yùu nai pí-póp
- Thus, we are greatly delighted that thou sent this unto us in order that [we both] would become the same gold sheet. From this moment on, we both shall extend holy royal amity towards each other, so that it be like a silver bridge or golden bridge which alloweth dealings and communication betwixt us. This right views of ours, the two countries, shall be like a golden canopy raised in the mid of the earth.
- เราจึ่งยินดีหนักหนาที่ท่านให้มาจะเป็นทองแผ่นเดียวกันนี้ ทีนี้ เราทั้งสองจะได้เป็นพระราชไมตรีต่อกัน จักได้เป็นตะพานเงินตะพานทองไปมาค้าขายถึงกัน อันสัมมาทิฐิสองกรุงนี้จักได้เป็นเพดานทองกั้นกางอยู่ในพิภพ
- (idiomatic, used of families) related or connected by marriage.
- 1870, เฝิง เมิ่งหลง, เลียดก๊ก เล่ม ๒[2], Bangkok: หมอบรัดเลย์, page 400:
- แต่ก๋งจูเจียบยังหามีภรรยาหลวงที่จะตั้งขึ้นเปนฮูหยินหามิได้ ข้าพเจ้าคิดจะไห้เมืองฬ่อกับเมืองเจ๋เปนทองแผ่นเดียวกัน...ข้าพเจ้าจะขอบุตริสาวท่านไปเปนภรรยาก๋งจูเจียบ จะได้ตั้งขึ้นเปนฮูหยิน ให้เมืองฬ่อกับเมืองเจ๋เปนทองแผ่นเดียวกันสืบไป
- dtɛ̀ɛ gǒng-juu-jìiap yang hǎa mii pan-yaa lǔuang tîi jà dtâng kʉ̂n bpen huu-yǐn hǎa mí dâai · kâa-pá-jâao kít jà hâi mʉʉang lɔ̂ɔ gàp mʉʉang jěe bpen tɔɔng-pɛ̀n-diao-gan ... kâa-pá-jâao jà kɔ̌ɔ bùt sǎao tâan bpai bpen pan-yaa gǒng-juu-jìiap · jà dâai dtâng kʉ̂n bpen huu-yǐn · hâi mʉʉang lɔ̂ɔ gàp mʉʉang jěe bpen tɔɔng-pɛ̀n-diao-gan sʉ̀ʉp bpai
- But Kong Chu Chiap still has no principal wife whom he may promote as his furen. I am planning to have Lo State and Che State become the same gold sheet...I should like to ask for your daughter as Kong Chu Chiap's wife, so that she would be promoted as furen, enabling Lo State and Che State to become the same sheet of gold henceforth onwards.
- แต่ก๋งจูเจียบยังหามีภรรยาหลวงที่จะตั้งขึ้นเปนฮูหยินหามิได้ ข้าพเจ้าคิดจะไห้เมืองฬ่อกับเมืองเจ๋เปนทองแผ่นเดียวกัน...ข้าพเจ้าจะขอบุตริสาวท่านไปเปนภรรยาก๋งจูเจียบ จะได้ตั้งขึ้นเปนฮูหยิน ให้เมืองฬ่อกับเมืองเจ๋เปนทองแผ่นเดียวกันสืบไป
-
- เมื่อไรที่ฉันเป็นสะใภ้และเป็นภรรยาของคุณคริสเตียน การทำธุรกิจก็จะยิ่งใหญ่เติบโต เพราะสองตระกูลรวมเป็นทองแผ่นเดียวกัน
- mʉ̂ʉa rai tîi chǎn bpen sà-pái lɛ́ bpen pan-yaa kɔ̌ɔng kun krít-sà-dtiian · gaan-tam tú-rá-gìt gɔ̂ jà yîng-yài dtə̀əp-dtoo · prɔ́ sɔ̌ɔng dtrà-guun ruuam bpen tɔɔng-pɛ̀n-diao-gan
- Whenever I become Mister Christian's wife and [his family's] daughter-in-law, our business would grow greater due to the two families being consolidated as the same gold sheet.
- เมื่อไรที่ฉันเป็นสะใภ้และเป็นภรรยาของคุณคริสเตียน การทำธุรกิจก็จะยิ่งใหญ่เติบโต เพราะสองตระกูลรวมเป็นทองแผ่นเดียวกัน
- 1994, William J. Gedney, สตรีสาร[4], Bangkok: ไทยวัฒนาพาณิช:
- ผู้ใหญ่ของทั้งสองฝ่ายจงใจให้ทั้งสองคนอยู่ใกล้ชิดกัน หวังว่า จะได้เป็นทองแผ่นเดียวกัน แต่ไม่มีอะไรคืบหน้า
- pûu-yài kɔ̌ɔng táng sɔ̌ɔng fàai jong-jai hâi táng sɔ̌ɔng kon yùu glâi-chít gan · wǎng wâa · jà dâai bpen tɔɔng-pɛ̀n-diao-gan · dtɛ̀ɛ mâi mii à-rai kʉ̂ʉp-nâa
- The adults from both sides intentionally had the two stay close together, hoping to become the same gold sheet. But there's no progress at all.
- ผู้ใหญ่ของทั้งสองฝ่ายจงใจให้ทั้งสองคนอยู่ใกล้ชิดกัน หวังว่า จะได้เป็นทองแผ่นเดียวกัน แต่ไม่มีอะไรคืบหน้า
-
- ไหน ๆ เราก็ตั้งใจจะเป็นทองแผ่นเดียวกัน ดิฉันว่า หมั้นกันไว้เลย พอเรียนจบจะได้รีบแต่ง
- nǎi nǎi rao gɔ̂ dtâng-jai jà bpen tɔɔng-pɛ̀n-diao-gan · dì-chǎn wâa · mân gan wái ləəi · pɔɔ riian jɔɔ-bɔɔ jà dâai rîip dtɛ̀ng
- Anyway, as we intend to be the same gold sheet, I think that [we should have] them engaged right off, so that [they would] marry immediately after the graduation.
- ไหน ๆ เราก็ตั้งใจจะเป็นทองแผ่นเดียวกัน ดิฉันว่า หมั้นกันไว้เลย พอเรียนจบจะได้รีบแต่ง
References
edit- ^ ถิรมงคลจิต, อารยา (2018 September 28) “ทองแผ่นเดียวกัน”, in องค์ความรู้ ภาษา วัฒนธรรม โดย สำนักงานราชบัณฑิตยสภา (in Thai) (pdf), Bangkok: ราชบัณฑิตยสภา, retrieved 2019-01-18